Oefentoets Biologie: Hormoonstelsel | VWO 1/VWO 2/VWO 3 | variant 1

Een hormoonklier.

Welke van onderstaande klieren is een hormoonklier?

Glucoseverhoging.

Drie hormonen die het glucosegehalte in het bloed van de mens beïnvloeden, zijn: adrenaline, glucagon en insuline.

Welk van deze hormonen kan of welke kunnen het glucosegehalte van het bloed verhogen?

Glucosegehalte.

Een proefpersoon krijgt adrenaline ingespoten in een ader van een arm. Onder invloed van deze adrenaline stijgt het glucosegehalte van het bloed.

In welk van de volgende bloedvaten zal het glucosegehalte het eerst stijgen?

Glucosegehalte.

In het lichaam wordt een hormoon gemaakt dat het glucosegehalte van het bloed verhoogt en een hormoon dat het glucosegehalte verlaagt.

Waar in het lichaam worden beide hormonen gemaakt?

Glucosegehalte.

De afscheiding van glucagon en die van insuline staan onder invloed van het glucosegehalte van het bloed.

Wordt de afscheiding van insuline bevorderd door een stijging van het glucosegehalte van het bloed?
En de afscheiding van glucagon?

afbeelding

Alvleesklier minder actief.

Bij iemand wordt de alvleesklier minder actief.

Wat is hiervan een gevolg?

De ziekte van Graves.
Zie figuur B 4599 van de bijlage.

Bij de ziekte van Graves is één van de verschijnselen dat klier P uit de afbeelding meer hormoon produceert.

Geef de naam van P.

Dit is de/het [invulveld]

Melatonine.

Afhankelijk van de hoeveelheid licht die op het oog valt wordt er een wisselende hoeveelheid melatonine aan het bloed afgegeven.

Wat is melatonine, wat doet het en waar wordt het gemaakt?

Een invloed van nicotine.

Nicotine heeft verschillende effecten op het lichaam van een mens. Eén van de gevolgen is het verhogen van de productie van een bepaald hormoon. Dit hormoon verhoogt de activiteit van de spieren, van de ademhaling en van de bloedsomloop.

Welke hormoonklieren maken dit hormoon?

Hartritme.

Het hartritme wordt ook beïnvloed door de hoeveelheid adrenaline in het bloed. Als je bijvoorbeeld schrikt, wordt er meer adrenaline aan het bloed afgegeven. Hierdoor gaat het hart sneller kloppen.

Door welke klier of klieren wordt adrenaline gemaakt?

Mee-eters.
Zie figuur B 3227 van de bijlage.

Vooral tijdens de puberteit worden mee-eters gevormd. Wetenschappers denken dat de vorming van geslachtshormonen daarop van invloed is.

In de afbeelding zijn drie hormoonklieren van een vrouw met letters aangegeven.

Welke hormoonklier maakt geslachtshormonen?

1/2 Klieren in het lichaam van de mens.
Zie figuur B 1904 van de bijlage.

Op veel plaatsen in het lichaam van de mens komen klieren voor.
Sommige klieren geven hun producten aan het bloed af, andere hebben een afvoerbuis om hun producten af te voeren.
In de afbeelding is de ligging van een aantal klieren weergegeven.

Met welk cijfer is een bijnier aangegeven?

2/2 Klieren in het lichaam van de mens.

Welke van de klieren 1, 2 en 3 geven al hun producten aan het bloed af?

1/2 Lichaamslengte.
Zie figuur B 2952 van de bijlage.

Gemiddeld genomen begint de puberteit bij jongens in Nederland als ze elf jaar zijn. Bij sommige kinderen raakt die ontwikkeling verstoord. Daardoor komen zij eerder in de puberteit, soms al vóór hun achtste jaar. Dit wordt veroorzaakt doordat de hypofyse niet goed werkt.

De afbeelding B 2953 is een doorsnede van het hoofd.

Welke letter in de afbeelding geeft de hypofyse aan?

2/2 Lichaamslengte.
Zie figuur B 2953 van de bijlage.

Als kinderen in de puberteit komen, gaan ze sneller groeien dan vóór die tijd. Deze plotselinge toename in groei wordt de 'groeispurt' genoemd.
In het diagram is de groei weergegeven van twee jongens: Adiel en Rob. Adiel heeft een hypofyse die normaal werkt. Rob is eerder in de puberteit gekomen door een niet goed werkende hypofyse.
Uit het diagram blijkt dat een jongen zoals Rob, die eerder in de puberteit komt, eerder een groeispurt heeft dan een jongen met een normaal werkende hypofyse.

Leid uit het diagram nog een verschil in groei af tussen deze twee jongens.

Doping.

De bijnieren produceren een hormoon.
Dit hormoon wordt ook gebruikt als doping.

Welke functie heeft dit hormoon in het lichaam?

De alvleesklier.

De hormonen die in de alvleesklier gemaakt worden, spelen een rol bij het regelen van het glucosegehalte van het bloed.

Geef de naam van een hormoon dat in de alvleesklier wordt gemaakt.

Een hormoon heet [invulveld].

2/5 Diabetes.

Geef de naam van twee hormonen die worden geproduceerd door de eilandjes van Langerhans.