Oefentoets Biologie: Mens-milieu | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 12

2/4 Milieuvervuiling.

Welke stoffen zijn dit?

3/4 Milieuvervuiling.

Kan door overmatige bemesting de bodem worden vervuild?
En de lucht?
En het water?

4/4 Milieuvervuiling.

Fosfaten in wasmiddelen hebben milieuvervuiling tot gevolg.

Welke vorm van milieuvervuiling vooral?

1/3 Auto.

Nederland heeft meer auto's per vierkante kilometer dan enig ander land. Er zijn nog geen goede manieren gevonden om het autorijden te beperken.
Ook al kost autorijden veel geld en is het slecht voor het milieu, men doet het toch. Tegenwoordig worden er ook elektrische auto's gemaakt.

Rijden op elektriciteit wordt aangeprezen als milieuvriendelijk, omdat het geen luchtvervuiling zou veroorzaken. Dit is niet helemaal juist.

Leg uit dat rijden op elektriciteit indirect toch luchtvervuiling veroorzaakt.

2/3 Auto.

Bij verbranding van bijvoorbeeld benzine in een auto ontstaat koolstofdioxide.

Welk nadeel levert de uitstoot van te veel koolstofdioxide op langere termijn op?

3/3 Auto.

Bij de verbranding van benzine in een auto ontstaat koolstofdioxide. Koolstofdioxide in het milieu is op zich niet schadelijk, zeker niet voor planten.

Leg uit waardoor koolstofdioxide niet schadelijk is voor planten.

1/4 Fijn stof.

Fijn stof in de lucht is een vorm van luchtvervuiling. Door menselijk handelen komt in Nederland gemiddeld per jaar zo'n 50 miljoen kg zeer fijn stof in de lucht terecht. Dit vormt eenderde deel van de totale hoeveelheid. Het overige deel is afkomstig uit de natuur en uit het buitenland.

Hoeveel miljoen kg fijn stof komt er totaal gemiddeld per jaar in de lucht terecht in Nederland?

fijn stof: [invulveld] miljoen kg

2/4 Fijn stof.

Ingeademde stofdeeltjes kunnen gezondheidsproblemen veroorzaken, zoals astma en bronchitis. Niet alle stof die ingeademd wordt bereikt de longen.

Leg uit waardoor niet alle ingeademde fijne stofdeeltjes in de longblaasjes terechtkomen.

3/4 Fijn stof.
Zie figuur B 3358 van de bijlage.

In de afbeelding is een cirkeldiagram weergegeven. Het diagram laat zien dat verkeer een grote bijdrage levert aan de uitstoot van kleine stofdeeltjes in Nederland. Uitstoot van kleine stofdeeltjes per jaar in Nederland, veroorzaakt door menselijk handelen.

Hoeveel miljoen kg fijn stof wordt volgens het diagram gemiddeld per jaar in de lucht gebracht door het verkeer? Leg je antwoord uit met een berekening.

4/4 Fijn stof.

Gemotoriseerd verkeer draagt ook bij aan andere vormen van luchtvervuiling. Zo werken sommige uitlaatgassen als broeikasgassen. Versterking van het broeikaseffect wordt vooral veroorzaakt door toename van de hoeveelheid van één bepaald gas in de lucht. Dit gas bevindt zich ook in de uitlaatgassen van het verkeer.

Noem de naam van dit gas.

Dit gas is [invulveld]

1/5 Korstmossoorten met uitsterven bedreigd.
Zie figuur B 2096 en figuur B 2097 van de bijlage.

Korstmossen groeien onder andere op stenen en bomen. In de afbeelding is een korstmos op de schors van een boom weergegeven.
In een korstmos leven algen en schimmels samen. Ze wisselen daarbij onderling bepaalde stoffen uit.

In de afbeelding B 2097 is een deel van een korstmos getekend zoals het door een microscoop te zien is. Zaadplanten halen met hun wortels bepaalde stoffen uit de bodem. Korstmossen hebben geen wortels. Korstmossen verkrijgen stoffen uit de lucht.

Enkele stoffen zijn: glucose en water en voedingszouten.

Welke van deze stoffen verkrijgt een korstmos uit de lucht en een zaadplant uit de bodem?

2/5 Korstmossoorten met uitsterven bedreigd.

Welke van de volgende stoffen moeten de schimmels in een korstmos zeker van de algen in het korstmos ontvangen?

3/5 Korstmossoorten met uitsterven bedreigd.

Vindt er in de algen in de korstmossen verbranding plaats?
En in de schimmels in de korstmossen?

4/5 Korstmossoorten met uitsterven bedreigd.

Kunnen de algen in de korstmossen energierijke stoffen maken uit alleen anorganische stoffen?
Kunnen de schimmels in de korstmossen energierijke stoffen maken uit alleen anorganische stoffen?

5/5 Korstmossoorten met uitsterven bedreigd.

Korstmossen zijn zeer gevoelig voor luchtvervuiling. Sommige soorten korstmossen die voorkwamen in Nederlandse bossen waar de lucht nog schoon was, zijn als gevolg van luchtvervuiling uitgestorven.
Hieronder staan vier activiteiten van de mens:

1. het houden van veel varkens in de bio-industrie,
2. het gebruiken van steeds meer auto's,
3. het opwekken van veel elektriciteit met fossiele brandstoffen,
4. het verbranden van veel huisvuil.

Welke van deze activiteiten veroorzaken de vermindering van het aantal soorten korstmossen in Nederlandse bossen?

1/2 De vitaliteit van het Nederlandse bos.
Zie figuur B 2059 van de bijlage.

Het diagram in de afbeelding en de tekst zijn afkomstig uit een artikel in een landelijk dagblad. Bomen hebben vooral te lijden van luchtvervuiling. De luchtvervuiling is in sterke mate bepalend voor de gezondheid van het bos.
Veelal gaan bomen niet direct dood aan luchtvervuiling. Wel krijgen schimmels en extreem weer, zoals strenge vorst en grote droogte, door luchtvervuiling sneller vat op de bomen.

Welke van de onderstaande uitspraken over het diagram is of zijn juist?

1. Zowel het percentage 'vitale' als het percentage 'minder vitale' bomen is in de loop van de drie bestudeerde jaren afgenomen.
2. Zowel het percentage 'weinig vitale' als het percentage 'niet vitale' bomen is in de loop van de drie bestudeerde jaren afgenomen.

2/2 De vitaliteit van het Nederlandse bos.

Uit de tekst blijkt dat bomen door luchtvervuiling gevoeliger worden voor bepaalde abiotische en biotische factoren.

Noem een abiotische en een biotische factor waarvoor volgens de tekst de bomen gevoeliger worden als ze te lijden hebben van luchtvervuiling.

1/3 Maatregelen tegen verzuring.

In de buurt van een bos bevindt zich een grote boerderij met varkens. De mest van de varkens werd opgeslagen in open opslagplaatsen op het erf van de boerderij. Men wilde de hoeveelheid verzurende stoffen in de bodem van het bos beperken.

Door welke van de volgende maatregelen zal de bodem van het bos minder verzuren?

1. Door mestopslagplaatsen op de boerderij af te dekken.
2. Door het aantal varkens op de boerderij te verminderen.

2/3 Maatregelen tegen verzuring.

Een actiegroep beweert dat het aantal soorten planten in het bos bij de boerderij aan het afnemen is. Om dat te bewijzen willen ze een onderzoek uitvoeren. Daarvoor tellen ze in mei het aantal soorten planten in het bos.

Wanneer moet de actiegroep weer gaan tellen bij een goed onderzoek?

3/3 Maatregelen tegen verzuring.

Een actiegroep beweert dat het aantal soorten planten in het bos bij de boerderij aan het afnemen is. Om dat te bewijzen wil de groep een onderzoek uitvoeren.

Stel voor hen voor de komende tijd een onderzoeksplan in drie stappen op.