Oefentoets Biologie: Plantenanatomie - algemeen | VWO 4/VWO 5/VWO 6 | variant 3

2/6 Ronde zonnedauw.
Zie figuur C 153 van de bijlage.

Voor welk proces worden door de Ronde zonnedauw de gevraagde ‘producten' vooral gebruikt?

3/6 Ronde zonnedauw.
Zie figuur C 153 van de bijlage.

In de afbeelding zijn plaatsen aangegeven met de cijfers 1 en 2.

Is het waarschijnlijk dat zich op de plaatsen aangegeven met 1 enzymen bevinden die bij de fotosynthese zijn betrokken?
En op plaats 2?

4/6 Ronde zonnedauw.
Zie figuur B 2236 van de bijlage.

In de afbeelding zijn in een diagram de tolerantiegebieden voor kalk weergegeven van Ronde zonnedauw en van twee tuinplanten.
Uit de tekst is af te leiden, welke grafiek geldt voor Ronde zonnedauw.

Welke grafiek is dit?

5/6 Ronde zonnedauw.
Zie figuur B 2534 van de bijlage.

In Nederland komt Ronde zonnedauw voor (zie de afbeelding). Dit is een plantje met een bladrozet. De bladeren zijn groen en zijn aan de bovenkant bedekt met rode uitsteeksels die aan de top druppels kleverig vocht afscheiden. Deze druppels lokken insecten aan die vast komen te zitten in het kleverige vocht. De rode uitsteeksels vormen vervolgens enzymen die de eiwitten van het insect verteren zoals ook in het verteringskanaal van de mens gebeurt. De producten die ontstaan bij deze eiwitvertering, worden door cellen van de uitsteeksels opgenomen. Ronde zonnedauw groeit vaak tussen veenmos op een zeer voedselarme bodem.
De plantjes kunnen slecht tegen kalk en mest. In het najaar vergaan de bladeren van de Ronde zonnedauw, terwijl het veenmos verder groeit. In het centrum van het bladrozet van de Ronde zonnedauw blijft een winterknop over. Deze groeit in het volgend voorjaar uit tot een nieuwe bladrozet die weer iets boven het veenmos uitsteekt.

In natuurgebieden die grenzen aan gebieden met intensieve veeteelt draagt zure regen bij aan de achteruitgang van Ronde zonnedauw.

Leg uitgaande van de tekst en met behulp van de figuur uit waardoor dat zo is.

6/6 Ronde zonnedauw.

Ronde zonnedauw is één van de weinige plantensoorten die zich in de volgende omstandigheden kan handhaven:

- in een voedselarme omgeving,
- tussen steeds doorgroeiend veenmos.

Noem de twee eigenschappen waardoor Ronde zonnedauw zich in deze omstandigheden kan handhaven.

Uitdroging van planten.

De volgende stoffen worden beschouwd in verband met hun functie voor het organisme: chitine, kurk, was.

Welke stoffen kunnen organismen tegen uitdroging beschermen?

Aardappelen.

Welke van de volgende aardappelen zal het grootste percentage gewichtsverlies ondergaan gedurende drie dagen in droge omstandigheden?

Verdamping bij planten.

Plantenbladeren verliezen water door verdamping.

In welke van de volgende weersomstandigheden zal dit waterverlies het minst rampzalig zijn voor een plant die lijdt aan een watertekort?

Bij weer.

Bemesting.
Zie figuur B 5762 van de bijlage.

Bodemzouten zijn onmisbaar voor planten. Nog belangrijker is de onderlinge verhouding van deze zouten. Afhankelijk van de plantensoort kan de ideale verhouding ook nog sterk variëren. Om verspilling tegen te gaan wordt de invloed van de kaliumbemesting onderzocht op de opbrengst van rogge bij twee verschillende fosfaatbemestingen.
Bekijk de afbeelding hiernaast.

Wat is de meest ideale verhouding kalium/fosfaat bemesting bij de hoogst mogelijke opbrengst (tegen de laagste kostprijs)?

Plantenwortel.

Uit het feit dat een plantenwortel bij een temperatuur van slechts enkele graden boven 0°C geen opgeloste anorganische stoffen meer opneemt blijkt dat

Witte bloemen.
Zie figuur B 5767 van de bijlage.

De witte kleur van bloemen komt tot stand door

Celtypes.
Zie figuur B 5771 van de bijlage.

In de afbeelding hiernaast is een cel aangeduid met a.

Welke bewering geldt of welke beweringen gelden voor deze cel?

Water.

Het vriespunt van water is 0ºC. Er ontstaan echter zelden ijskristallen in plantencellen, als de buitentemperatuur onder 0ºC daalt.

Wat is daarvan de reden?

Verdediging bij planten.

Welk van de volgende beweringen is of welke zijn waar over de verdediging van planten tegen pathogenen?

I. Planten hebben net als dieren antistoffen, die in hun vaten circuleren.
II. Planten hebben geen verdediging omdat ze niet worden aangevallen door pathogenen.
III. Planten zijn afhankelijk van mechanische barrières en chemicaliën om hen te beschermen.

Groei van planten.

Een ecoloog vergelijkt de groei van een kruidachtige plantensoort die op twee verschillende plaatsen A en B groeit. Om de groei van beide populaties te vergelijken, heeft hij 30 planten van beide plaatsen geoogst en de lengte van hun wortel, de biomassa van de wortel en de biomassa van de stengel bepaald.
Een overzicht van zijn metingen staat in de tabel hieronder.
afbeelding

Welke van de beweringen hieronder is op grond van die metingen waarschijnlijk juist?

Fototropie.
Zie figuur A 1215 van de bijlage.

De afbeelding hiernaast laat de invloed zien van licht op van graskiemplantjes, die al of niet bedekt waren met een "blinddoek": een rood gekleurd stukje metaal waar geen licht doorheen kon.

De resultaten zijn op het onderste deel van de afbeelding afgebeeld.

Welke conclusie kan op grond van deze resultaten niet worden getrokken?

1/2 Planten beschermen zich.

Sommige planten voorkomen levensbedreigende schade als gevolg van vraat door anatomische aanpassingen, zoals stekels, haren of doorns.
Planten kunnen ook stoffen vormen die onsmakelijk of giftig zijn voor plantenetende dieren. Zo maakt de Cypreswolfsmelk een giftige polyhydroxyditerpeen-ester (zie de afbeelding hieronder).

afbeelding

Welke anorganische grondstoffen heeft de Cypreswolfsmelk minimaal nodig om deze diterpeen-ester op te bouwen?

2/2 Planten beschermen zich.
Zie figuur B 4722 van de bijlage.

De rups van de vlindersoort Wolfsmelkpijlstaart heeft geen last van de diterpeen-ester in de Cypreswolfsmelkplant waar hij van eet. Het gif wordt in zijn lichaam geïsoleerd opgeslagen. De rups is opvallend rood-zwart-wit gekleurd (zie de afbeelding).

Leg uit hoe het opvallende uiterlijk van de Wolfsmelkpijlstaartrups de overlevingskans van de soort vergroot.

Voedsel in de woestijn.

Bij een voedselproject in een woestijngebied overweegt men water van grote diepte op te pompen en in bekkens te verzamelen. Dit water bevat veel keukenzout (NaCl). In dit water kan men, eventueel na toevoeging van andere elementen, algen kweken. Algen zijn planten die kunnen dienen als voedsel voor dieren en mensen.
Afhankelijk van de ionensamenstelling van het opgepompte water kunnen bepaalde elementen, zoals fosfor, stikstof en zwavel, beperkend zijn voor de algengroei. Deze elementen moeten dan in een passende verbinding aan het water worden toegevoegd. Koolstof blijkt niet beperkend te zijn voor de algengroei. In het water bestaat de evenwichtsreactie CO₂ + H₂ O ® H⁺ + HCO₃ ^- .

Noem twee processen waardoor in deze situatie voldoende CO₂ beschikbaar blijft voor de algen.