Oefentoets Biologie: Assimilatie | HAVO 4/HAVO 5 | variant 1

Fotosynthese.

Hieronder is de fotosynthese schematisch weergegeven.
Twee woorden zijn vervangen door cijfers.

afbeelding

Wat moet worden ingevuld bij 1?
Wat moet worden ingevuld bij 2?

afbeelding

Brazilië.

In Brazilië heeft een verontruste wetenschapper zich ingezet voor het behoud van het regenwoud. Hij heeft zich ontwikkeld tot zakenman en allerlei initiatieven genomen om de export van andere woudproducten dan tropisch hardhout te bevorderen. "Als zakenlieden en de industrie de mogelijkheden van het woud zien, zullen veel mensen, vooral in Brazilië zelf, zich realiseren dat kappen en afbranden dwaas is". De zakenman heeft onder andere capuacu-ijsjes op de markt gebracht. De capuacu is de zoete vrucht van een palmboom.
Voorbeelden van producten, die de zakenman op de markt brengt, zijn olie en geurige stoffen van de copaibaboom. De olie werkt als geneeskrachtige balsem. De geurstoffen worden gebruikt als grondstof voor reukwater zoals 'Water voor de Hartstocht' en 'Loop me achterna'.
Planten maken dergelijke stoffen uit door henzelf gevormde glucose.

Uit welke twee opgenomen stoffen vormt de plant glucose?

Fruitspintmijten.

Leg de biologische relatie uit tussen het op grote schaal verdorren van de bladeren en een verminderde oogst aan fruit.

Algen in een kwal.

In zee komt een bepaalde soort kwal voor met eencellige algen in haar cellen. De algen en de cellen van de kwal leven in symbiose met elkaar. De algen leveren de kwal het merendeel van de benodigde organische stoffen.
Daarnaast voedt de kwal zich met plankton.

Deze soort kwal bevindt zich overdag in de bovenste laag van de zee. Dat is niet helemaal te verklaren door het feit dat er ook veel plankton in de bovenste laag zit.

Welk ander voordeel is er voor de kwal om in deze bovenste lagen van het water te zijn? Geef een verklaring voor je antwoord.

1/2 Korstmossen.
Zie figuur B 3003 van de bijlage.

Tekst:
Op bomen, stenen en op droge zandgrond groeien korstmossen. Vroeger kregen ze die naam omdat ze op mossen lijken en men ze toen nog niet microscopisch onderzocht had. Later bleken korstmossen geen mossen te zijn. Ze bestaan uit wieren en schimmels.
In afbeelding A zijn drie verschillende korstmossen getekend. In afbeelding B is een doorsnede van een korstmos weergegeven.

De wieren bevinden zich in het korstmos aan de bovenzijde.

Wat is de functie van wieren in een korstmos?
Waardoor is de bovenzijde een geschikte plaats voor die wieren?

2/2 Korstmossen.
Zie figuur C 308 van de bijlage.

Welke van onderstaande factoren is om negen uur 's morgens bij dit korstmos beperkend voor de fotosynthese?

Algen in zee.
Zie figuur B 2113 van de bijlage.

In de bovenste 100 m van de Noordzee varieert het gehalte aan algen met de seizoenen. Dit is weergegeven in het diagram van de afbeelding. In hetzelfde diagram is de concentratie nitraationen ( NO₃ ^- ) in dat zeewater weergegeven. Nitraationen zijn voor algen onder normale omstandigheden niet giftig.
In de eerste helft van de lente gaat toename van het gehalte aan algen gepaard met afname van de concentratie nitraationen.

Leg uit door welke verandering in de lente het gehalte aan algen in zee toeneemt ca waardoor dit leidt tot een afname van de concentratie nitraationen.

Korstmossen.
Zie figuur B 1429 van de bijlage.

Korstmossen zijn geen mossen, maar 'dubbelorganismen' opgebouwd uit een schimmel en een wier. De afbeelding geeft een doorsnede van een deel van een korstmos weer. De draden van de schimmel nemen stoffen op uit de ondergrond, in de wieren vindt fotosynthese plaats. De wieren planten zich voort door deling. De schimmels planten zich voort door vorming van sporen. Na samenkomst van een schimmelspore met een bijpassende wiercel kan het geheel uitgroeien tot een korstmos. Er kunnen ook broedkorrels worden gevormd. Dit zijn wiercellen omgeven door enkele schimmeldraden.

Neemt de hoeveelheid organische stof, van een korstmos sneller toe in het donker of in het licht of heeft de belichting hierop geen invloed wanneer andere factoren optimaal zijn?

Vissterfte.

Strenge vorst in maart is voor de visstand veel minder rampzalig dan strenge vorst in december.

Wat is daarvan de oorzaak?