Oefentoets Biologie: Bloed | Omloop | VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 1

Emelten.
Zie figuur B 3480 van de bijlage.

De afbeelding geeft een volwassen langpootmug en een emelt weer. Een emelt is een larve van een langpootmug.

Bij emelten vindt gaswisseling plaats door middel van tracheeën. Bij de gaswisseling via tracheeën speelt de bloedsomloop nauwelijks een rol.

Noem een functie die de bloedsomloop bij emelten heeft.

Huid en haar.

INFORMATIE HAARUITVAL
Per dag verliest iemand ongeveer 100 hoofdharen. Meestal groeit op de plaats van zo'n uitgevallen haar een nieuwe. Als dat niet gebeurt, kan iemand kaal worden. Dit komt vooral bij mannen voor. Bij Aziaten, Afrikanen en Indianen komt kaalheid veel minder vaak voor dan bij Europeanen. Bij het kaal worden speelt onder andere het mannelijke geslachtshormoon testosteron een rol. Dit hormoon wordt door de testes geproduceerd en met het bloed door het hele lichaam gevoerd. Zo komt het hormoon ook terecht in de haarzakjes in de hoofdhuid, waar het invloed heeft op de haargroei.

In de informatie staat, dat bij het kaal worden het hormoon testosteron een rol speelt. Dit hormoon wordt van de plaats waar het geproduceerd wordt, onder andere naar de hoofdhuid gevoerd.

Gaat het testosteron dan door de aorta?
En gaat het dan door de onderste holle ader?

Alvleesklier, lever en dunne darm.

Bij de mens stroomt bloed uit de alvleesklier rechtstreeks naar de lever. Daardoor komen hormonen die in de alvleesklier worden gevormd, snel in de lever. Ook voedingsstoffen uit de dunne darm worden via het bloed rechtstreeks naar de lever vervoerd.

Via welk bloedvat vindt het in de tekst genoemde vervoer van voedingsstoffen plaats?

3/5 Malaria.
Zie figuur A 833 van de bijlage.

Malaria is een ziekte die wordt veroorzaakt door een ééncellig diertje. Het diertje leeft in malariamuggen.
Als een mug een mens steekt, komt het ééncellig diertje in het lichaam. Het diertje komt via het bloed in de lever. In de levercellen vermeerdert het diertje zich. De levercellen sterven en duizenden diertjes komen vrij.

Zie figuur A 833 van de bijlage.

Iemand wordt op plaats P door een besmette malariamug gestoken. De ééncellige diertjes worden door het bloed naar de lever gevoerd.

Geef met een duidelijke lijn in de tekening de kortste weg van het bloed van plaats P naar de lever aan.

Aspirine in de maag.

Sommige mensen met hoofdpijn nemen aspirine in als medicijn. Aspirine moet worden opgelost in water vóór het inslikken. Aspirine wordt vanuit de maag in het bloed opgenomen.

In welk bloedvat of in welke bloedvaten komt de aspirine die wordt opgenomen het eerst terecht?

1/3 Slikken en prikken.

Medicijnen tegen bepaalde ziekten kunnen op verschillende manieren worden toegediend. Eén van die manieren is het slikken van een pil of een drankje. Vanuit het spijsverteringskanaal worden de medicijnen dan opgenomen in het bloed.
Andere medicijnen worden direct ingespoten in weefsels, bijvoorbeeld in het bovenbeen. Dit gebeurt door veel patiënten die lijden aan suikerziekte. Zij spuiten iedere dag insuline in.
Ook worden medicijnen in de vorm van zetpillen ingebracht in de endeldarm. Deze medicijnen worden daar in het bloed opgenomen.

Iemand heeft longontsteking en slikt hiertegen medicijnen.

Via welke weg komen de geslikte medicijnen, na opname in het bloed, in cellen van de longen terecht?

2/3 Slikken en prikken.

Iemand heeft een infectie aan zijn been. Hij slikt hiertegen medicijnen.
Deze medicijnen worden opgenomen in het bloed en passeren dan de volgende aders: holle ader, leverader en poortader.

In welke volgorde worden deze aders gepasseerd?

3/3 Slikken en prikken.

In welk orgaan of naar welke organen moet de insuline die mensen met suikerziekte zichzelf inspuiten, terechtkomen?
In welke bloedvaten of lymfevaten komen medicijnen die in de vorm van zetpillen worden ingenomen het eerst terecht?

afbeelding

1/2 De bloedsomloop.
Zie figuur B 6854 van de bijlage.

Je ziet een doorsnede van een hart afgebeeld.

Welk deel van het hart pompt het bloed naar de kleine bloedsomloop?

2/2 De bloedsomloop.
Zie figuur B 6855 van de bijlage.

In de afbeelding is een bloedvat aangegeven met letter T.
Bloedvat T vervoert bloed in de richting van een long.

Wat is de naam van bloedvat T?

1/3 Melk.
Zie figuur B 6926 van de bijlage.

Voedingsstoffen uit flesvoeding voor een baby worden opgenomen in het bloed.
Het hart pompt die stoffen door het lichaam.
Je ziet een deel van de bloedsomloop.

Welk bloedvat is aangegeven met letter S?

a.
b.
c.
d.

2/3 Melk.
Zie figuur B 6926 van de bijlage.

Welk bloedvat maakt deel uit van de kleine bloedsomloop?

3/3 Melk.
Zie figuur B 6926 van de bijlage.

Welk deel van het hart pompt bloed naar bloedvat R?

Doping.

Een sporter spuit doping in zijn beenader.
De doping verspreidt zich via het bloed in zijn lichaam.

In welk deel van het hart komt die doping het eerst terecht?

De nieren.
Zie figuur A 787 van de bijlage.

Een rode kleur van de urine kan ook het gevolg zijn van het eten van rode bietjes. De rode kleurstof uit de bietjes is dan vanuit de dunne darm in het bloed opgenomen en later door de nieren uitgescheiden.
In de afbeelding is schematisch de bloedsomloop weergegeven.

Als het bloed via de kortste weg van de dunne darm naar de nieren wordt gevoerd, stroomt het bloed dan door
de lever?
En stroomt het bloed dan door de longen?

Stoffen in het lichaam.

Komt ureum uit de lever rechtstreeks in de nieren of gaat het ook nog door het hart ?
Als het door het hart gaat, gaat het dan alleen door de linker harthelft of door zowel de linker als de rechter harthelft ?

Stoffen in het lichaam.

Komt ureum uit de lever rechtstreeks in de nieren of gaat het eerst nog door de longen ?
Als het eerst door de longen gaat, is dit dan minstens één keer of minstens twee keer ?

Problemen met de lever.

Sommige mensen hebben een lever die minder goed werkt. Dit kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door een ziekte die PSC heet. Patiënten die PSC hebben, moeten een bepaald medicijn slikken. Dit medicijn wordt vanuit de dunne darm opgenomen in het bloed.

Drie bloedvaten zijn: de leverader, de leverslagader en de poortader.

Via welk bloedvat bereikt het medicijn de lever het eerst?

Darmgassen.
Zie figuur B 3598 van de bijlage.

In de dikke darm leven heel veel bacteriën. Deze organismen breken voedselresten af, die wij zelf niet kunnen verteren. Bij de afbraak van voedsel door bacteriën komen gassen vrij. Deze gassen kunnen het lichaam als winden verlaten. De gassen kunnen ook door de wand van de dikke darm in het bloed komen.

Zie figuur B 3598 van de bijlage.

In de afbeelding is schematisch de bloedsomloop weergegeven. Met een pijl is aangegeven via welke weg de darmgassen door het bloed worden vervoerd.

Hoe heet het bloedvat dat is aangegeven met letter P?