Oefentoets Biologie: Voeding - algemeen | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 8

Ontdek de digitale toets over bacteriën, voedselvergiftiging en voedingsstoffen, gericht op leerlingen die hun kennis over microbiologie en voeding willen testen en verbeteren. Deze toets behandelt belangrijke onderwerpen zoals hygiëne, energie-inname en de impact van nieuwe voedingsmiddelen op de gezondheid. - 20 vragen

Aantal vragen

20

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

VMBO theoretische leerweg, 3, VMBO theoretische leerweg, 4

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

Bacteriën en voedselvergiftiging

12/12 Bacteriën.
Zie afbeelding B 1560 van de bijlage.

INFORMATIE 2 VOEDSELVERGIFTIGING
Bacteriën en andere micro-organismen in het voedsel kunnen voedselbederf veroorzaken.
Een voorbeeld hiervan is de Salmonella-bacterie die in onverhitte eieren, kip en ander vlees kan voorkomen.
Voedselvergiftiging ontstaat door het eten van zulk ‘bedorven' voedsel.
Soms is bedorven voedsel duidelijk te herkennen, zoals zure melk of een beschimmelde boterham.
Maar er kunnen ook schadelijke micro-organismen in voedsel zitten zonder dat je het ziet of ruikt.
Door dit voedsel te eten kun je behoorlijk ziek worden, met verschijnselen als misselijkheid, braken, buikpijn en diarree.
Je wordt ziek door de micro-organismen zelf, óf door de gifstoffen die ze produceren.

Bij een voedselvergiftiging komen bepaalde bacteriën in het lichaam van een mens. Het lichaam reageert op deze infectie door antistoffen te maken. In de afbeelding is met lijnen de hoeveelheid bacteriën en antistoffen weergegeven.

Welke lijn geeft de gevormde hoeveelheid antistoffen weer, lijn P of lijn Q? Leg je antwoord uit.

-

afbeeldingafbeelding

Cellen van tapiocaplant en garnaal

1/3 Kroepoek.
Zie figuur B 3838 van de bijlage.

Kroepoek wordt gegeten bij oosterse maaltijden, maar ook als tussendoortje. Het wordt onder andere gemaakt van de tapiocaplant. Ook bevat kroepoek garnalen. Dit zijn diertjes die in zee leven.

In de figuur B 3839 zijn enkele cellen weergegeven.

Kunnen deze cellen afkomstig zijn van de tapiocaplant?
En kunnen deze cellen afkomstig zijn van een garnaal?

afbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeelding

Ingrediënten en vet in kroepoek

2/3 Kroepoek.

In de onderstaande tabel is onder andere de samenstelling van kroepoek weergegeven.
afbeeldingafbeelding

Welk ingrediënt levert vooral veel vet in kroepoek?

Brandstoffen in ons lichaam

3/3 Kroepoek.

Kroepoek bevat eiwitten, koolhydraten en vetten.

Welke van deze stoffen kunnen in ons lichaam worden gebruikt als brandstof?

Hygiëne en voedselbesmetting

1/9 Project voeding.
Zie figuur C 329 t/m figuur C 334 (informatie 1 t/m 6) van de bijlage.

De kans op besmetting van voedsel met bacteriën kan verminderd worden door in de keuken hygiënisch te werken. Eén van de posters gaat over hygiëne.

Noem twee manieren waarop, volgens de poster, voedsel met bacteriën besmet kan raken.

afbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeelding

Energie-inname en aanbevolen kilojoules

2/9 Project voeding.
Zie figuur C 334 (informatie 6) van de bijalge.

Joris heeft op een zaterdag bijgehouden wat zijn moeder at. Zijn groep heeft toen berekend hoeveel kilojoules dat bevatte. Daarna vergeleken ze het met de aanbevolen hoeveelheid kilojoules.

Bereken in één decimaal nauwkeurig hoeveel procent energie Joris' moeder op die zaterdag meer binnenkreeg dan is aanbevolen.

afbeeldingafbeelding

Energie-inname en lichaamsgewicht

3/9 Project voeding.

Joris' moeder at op deze dag meer energierijke stoffen dan aanbevolen wordt. Dat doet ze vaak in het weekend. Toch wordt ze niet dikker.

Geef hiervoor een verklaring.

Ziekteverschijnselen door ijzertekort

4/9 Project voeding.

Twee ziekteverschijnselen zijn: constante vermoeidheid en verminderde bloedstolling. Koen heeft een tekort aan ijzer.

Welk van deze ziekteverschijnselen kan of welke kunnen bij Koen door het ijzertekort ontstaan?

Gevolgen van vitamine D-tekort bij baby's

5/9 Project voeding.

Als baby's gebrek hebben aan vitamine D kunnen daardoor afwijkingen ontstaan.

Wat is een gevolg van een tekort aan vitamine D?

Voedingsadvies voor Gezonde Eetgewoonten

6/9 Project voeding.

Volgens het Voorlichtingsbureau voor de Voeding eten veel Nederlanders ongezond.

Welk voedingsadvies zou moeten worden opgevolgd om dat gedrag te veranderen?

afbeeldingafbeelding

Aanbevolen IJzerinname voor Vrouwen en Mannen

7/9 Project voeding.
Zie figuur C 332 (informatie 4) van de bijlage.

Informatie 4 toont de hoeveelheid ijzer die per dag voor het lichaam aanbevolen wordt. Voor vrouwen tussen de 20 en 50 jaar wordt een andere hoeveelheid aanbevolen dan voor mannen tussen 20 en 50 jaar.

Hoeveel ijzer moeten vrouwen meer binnen krijgen dan mannen van dezelfde leeftijd? Geef hiervoor een verklaring.

afbeeldingafbeelding

Staafdiagram van voedingsstoffen in melk

8/9 Project voeding.
Zie figuur 333 (informatie 5) van de bijlage.
Zie figuur B 3428 van de bijlage.

Maak op de bijlage een staafdiagram met de hoeveelheden eiwit, koolhydraten en vet die in de drie verschillende soorten melk voorkomen.

afbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeelding

Verschil in houdbaarheid van melkpakken

9/9 Project voeding.
Zie figuur C 333 (informatie 5) van de bijlage.

De drie pakken melk uit informatie 5 zijn op dezelfde dag geproduceerd. Uit de tekst op de etiketten kan afgeleid worden hoe lang de melk houdbaar is. De houdbaarheid van de pakken is verschillend.

Leg uit waardoor dit verschil in houdbaarheid wordt veroorzaakt.

afbeeldingafbeelding

Nieuwe eiwithoudende voedingsmiddelen en duurzaamheid

1/5 Nieuwe voedingsmiddelen.

PLANTEN: HET VLEES VAN DE TOEKOMST.
Volgens onderzoekers eiwitrijk, mager en nog lekker ook.

Nieuwe eiwithoudende voedingsmiddelen op je bord, in plaats van een mals biefstukje. De meeste Nederlanders willen daar vooralsnog niet aan denken. De voedingsmiddelen genaamd Novel Protein Foods (NPF) vormen echter een aantrekkelijk alternatief voor vlees.

Novel Protein Foods worden gemaakt van planten en micro-organismen. Ze zijn eiwitrijk en mager en zullen veel beter smaken dan bestaand vlees. Dit blijkt uit het rapport 'Novel Protein Foods 2035: anders eten in een duurzame toekomst'. NPF is een onderdeel van het onderzoeksprogramma Duurzame Technologische Ontwikkeling (DTO).

De consumenten gaan volgens het rapport in de 21ste eeuw steeds meer 'grazen', een uit de VS overgewaaide term. In plaats van de bekende drie maaltijden per dag zullen meer keren per dag kleinere hoeveelheden en tussendoortjes worden genuttigd. Daarnaast worden bij toenemende welvaart variatie- en gemaksproducten belangrijker. Deze trends die uit een consumentenonderzoek naar voren kwamen, zijn belangrijk voor de ontwikkeling van Novel Protein Foods (NPF).

De nieuwe eiwithoudende voedingsmiddelen zijn vooral kansrijk als vleesverdringers in kant-en-klaar producten en in vleeswaren, worst en gehakt. Het lapje vlees laat zich minder snel vervangen volgens het consumentenonderzoek. Van NPF's wordt verwacht dat ze in 2035 veertig procent van de totale vleesconsumptie vervangen.
Geschikte bronnen voor de toekomstige eiwithoudende voedingsmiddelen zijn proteïnerijke planten (luzerne, erwten, lupine) en micro-organismen (schimmels). Deze voedingsmiddelen zijn te karakteriseren als vezel- en gehaktachtig. Technologisch gezien is het al mogelijk om de nieuwe eiwithoudende voedingsmiddelen te ontwikkelen. Deze producten zullen wel aantrekkelijker voor de consumenten gemaakt moeten worden.[...]

In 2040
Het onderzoeksprogramma Duurzame Technologische Ontwikkeling heeft als doel te onderzoeken hoe we in 2040 twintig keer milieu-efficiënter in de maatschappelijke behoeften kunnen voorzien. Novel Protein Foods is volgens het rapport tien à dertig keer milieu-efficiënter dan de huidige productie van het varkensvlees in Nederland. Ook blijkt de productie een vijfde tot de helft goedkoper te zijn. "Dit maakt het aantrekkelijk voor het bedrijfsleven. Het voordeel voor de consumenten van de nieuwe voedingsmiddelen is dat het gemakkelijk te bereiden is en het gezonder is", aldus André de Haan, coördinator van het onderzoeksprogramma DTO.
[...]Het nieuwe voedingsmiddel Fibrex wordt al verwerkt in producten die in de winkel liggen. Er zitten schimmels in verwerkt en de lichte structuur doet enigszins aan kippenvlees denken. "Mensen hebben negatieve gedachten met schimmel. Er zijn echter al veel etenswaren met schimmel, zoals verschillende Franse kaassoorten," zegt André de Haan. "Die vinden we al veel langer heel normaal."

(Brabants Dagblad, 3 juli 1996).

-

Voordelen van Nieuwe Voedingsmiddelen

2/5 Nieuwe voedingsmiddelen.

In het artikel wordt gesproken over het ontwikkelen van nieuwe voedingsmiddelen (Novel Foods). Uitgangspunt daarbij is een aantal voordelen aan deze ontwikkeling.

Geef drie voordelen van deze ontwikkeling.

Nieuwe voedingsmiddelen voor vegetariërs

3/5 Nieuwe voedingsmiddelen.

Voor welke groep mensen uit onze bevolking zullen de besproken nieuwe voedingsmiddelen een extra uitbreiding van hun menumogelijkheden zijn? Leg uit.

Plantenfamilie van Luzerne, Erwt en Lupine

4/5 Nieuwe voedingsmiddelen.

Zoek in een flora de plantenfamilie op waartoe luzerne, erwt en lupine behoren.

Nadelen van nieuwe voedingsmiddelen

5/5 Nieuwe voedingsmiddelen.

Welk nadeel wordt in het artikel genoemd van de nieuwe voedingsmiddelen?

Tekort aan Vitamine bij Plantaardig Eten

1/2 Vitamines.

In de tabel is te zien in welke voedingsmiddelen bepaalde vitamines voorkomen.
afbeeldingafbeelding

Sommige mensen willen geen vlees of andere dierlijke producten eten. Ze eten dan wel plantaardige producten.

Van welke vitamine ontstaat bij zulke mensen vooral een tekort?

Vitamine C in appels en ADH

2/2 Vitamines.

In de afbeelding hieronder is een tabel weergegeven met de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor een aantal vitaminen.
Ook is een deel van de voedingsmiddelentabel te zien.
afbeeldingafbeelding

Suzanne eet op een dag drie appels. Elke appel weegt 100 gram.

Hoeveel vitamine C leveren deze drie appels?

-