Oefentoets Biologie: Assimilatie-dissimilatie | Kooldioxide/zuurstof | VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 4

Bij onderzoek naar de vervuiling van water.

Bij onderzoek naar de vervuiling van water gaat men onder andere na hoeveel O₂ er door eencelligen in dit water wordt verbruikt. Hoe hoger dit verbruik, des te meer eencelligen er aanwezig zijn. De aanwezigheid van veel eencelligen betekent meestal dat er veel vervuilende stoffen zijn.
Eencellige organismen die voorkomen zijn bijvoorbeeld algen en bacteriën. Algen zijn eencelligen met bladgroen. De bacteriën in het water zijn reducenten.
Het bepalen van het O₂ -verbruik gaat als volgt. Van het te onderzoeken water wordt het O₂ -gehalte bepaald. Daarna wordt dit water gedurende 5 dagen in een flesje in het donker bewaard en dan wordt opnieuw het O₂ -gehalte bepaald.

Is het O₂ -gehalte na 5 dagen hoger of lager dan bij het begin van de bepaling?
Wie waren voor deze verandering verantwoordelijk?

afbeelding

Gaswisseling in een cel.
Zie figuur B 674 van de bijlage.

In de tekening geven de pijlen de richting aan waarin de gassen zich bewegen.

Is dit een cel uit een autotroof of een heterotroof organisme?
Door welk proces wordt deze gaswisseling veroorzaakt?

afbeelding

Een aquarium met planten en vissen.

Een aquarium met planten en vissen staat in het licht. Op een bepaald moment worden alle planten verwijderd. De veranderingen die daarna optreden in het zuurstofgehalte en in het kooldioxidegehalte van het water zijn in een van de weergegeven diagrammen op juiste wijze uitgezet.

Zie figuur B 944 van de bijlage.

Het juiste diagram is

Een aquarium met groene waterplanten en vissen.

In een aquarium bevinden zich groene waterplanten en vissen. Het aquarium staat in het licht.
Nu worden alle planten verwijderd.

Wat voor gevolgen heeft dit voor de hoeveelheid zuurstof en kooldioxide in het water?

afbeelding

Een proefopstelling met waterpest.
Zie figuur B 1055 van de bijlage.

In de figuur staat een proefopstelling.

In welke buis wordt de meeste kooldioxide verbruikt en in welke wordt de meeste zuurstof gevormd?

afbeelding

Schema's van de gaswisseling van cellen.
In de volgende schema's geven de pijlen de richting aan waarin gassen stromen bij de gaswisseling van cellen.

1. kooldioxide ® cel ® zuurstof
2. zuurstof ® cel ® kooldioxide.

Geldt 1 voor een kastanjeboom en/of voor een paddestoel?
En 2?

afbeelding

Twee eencellige organismen.
Zie figuur B 1084 van de bijlage.

In de tekening zijn twee eencellige organismen weergegeven.
Organisme 1 bezit chlorofyl en organisme 2 niet.

Kan CO₂ geproduceerd worden door 1?
En door 2?
Kan O₂ geproduceerd worden door 1?
En door 2?

afbeelding

Koolstofdioxideproductie in een blad.
Zie figuur B 680 van de bijlage.

De tekening stelt een doorsnede van een deel van een blad voor. De bladgroenkorrels zijn niet getekend.
Het blad bevindt zich aan een plant die in het zonlicht staat.

In welke van de aangegeven cellen ontstaat CO₂ ?
En in welke O₂ ?

afbeelding

Vier beweringen over het gebruik van gassen.
Hieronder staan vier beweringen over het gebruik van gassen bij de stofwisseling van autotrofe of heterotrofe organismen.

1. Autotrofe organismen kunnen zuurstof verbruiken.
2. Autotrofe organismen kunnen koolstofdioxide verbruiken.
3. Heterotrofe organismen kunnen zuurstof verbruiken.
4. Heterotrofe organismen kunnen koolstofdioxide verbruiken.

Welke beweringen zijn juist?

Afgifte en opname van koolstofdioxide en zuurstof.
Zie figuur A 394 van de bijlage.

In de afbeelding zijn vier schema's getekend. Deze schema's geven de mogelijke opname en afgifte van koolstofdioxide en zuurstof door de organismen weer.

Welk van deze schema's geeft de situatie midden op de dag juist weer?

Planten en paddestoelen.
Zie figuur B 1815 van de bijlage.

In een afgesloten ruimte met planten van één soort worden regelmatig het O₂ -gehalte en het CO₂ -gehalte van de lucht bepaald. De resultaten zijn uitgezet in onderstaand diagram.

Bevat de ruimte planten met bladgroen of paddestoelen?
Staan de planten in het licht of in het donker?

afbeelding

Vier schematische tekeningen van een bladgroenhoudende cel.
Zie figuur B 2136 van de bijlage.

Hieronder staan vier schematische tekeningen (figuren 1 t/m 4) van een bladgroenhoudende cel.
Een pijltje dat de cel inwijst, betekent, dat het erbij vermelde gas wordt opgenomen.
Een pijltje dat van de cel naar buiten wijst, betekent, dat dit gas door de cel wordt afgegeven.

De ademhaling van de bladgroenhoudende cel is juist weergegeven

Schema's van opname of afgifte van gassen.
Zie figuur B 1804 van de bijlage.

De vakjes 1 en 2 stellen organismen voor. De pijlen geven de opname of afgifte aan van gassen.

Welke organismen kunnen door 1 en welke door 2 worden voorgesteld?

afbeelding

Een plant met bladgroen onder een glazen stolp.
Zie figuur B 1831 van de bijlage.

Een plant met bladgroen wordt onder een glazen stolp gezet (zie tekening). De opstelling staat in het licht. Direct na het inzetten van de proef wordt de hoeveelheid zuurstof en de hoeveelheid koolstofdioxide in de stolp gemeten.
Na drie uur wordt de hoeveelheid van beide gassen in de stolp opnieuw gemeten.

Na deze drie uur zal er in de stolp

Het O₂ -gehalte in vervuild water.

Bij onderzoek naar de vervuiling van water gaat men onder andere na hoeveel O₂ er door eencelligen in dit water wordt verbruikt. Hoe hoger dit verbruik, des te meer eencelligen er aanwezig zijn. De aanwezigheid van veel eencelligen betekent meestal dat er veel vervuilende stoffen zijn.
Eencellige organismen die voorkomen zijn bijvoorbeeld algen en bacteriën. Algen zijn eencelligen met bladgroen. De bacteriën in het water zijn reducenten.
Het bepalen van het O₂ -verbruik gaat als volgt. Van het te onderzoeken water wordt het O₂ -gehalte bepaald. Daarna wordt dit water gedurende 5 dagen in een flesje in het donker bewaard en dan wordt opnieuw het O₂ -gehalte bepaald.

Bij welke temperatuur zal de verandering van het O₂ -gehalte na 5 dagen waarschijnlijk het grootst zijn?

Een proefopstelling met verschillende organismen.
Zie figuur B 838 van de bijlage.

De tekeningen stellen voor een proefopstelling met verschillende organismen.
De erlenmeyers 1 en 3 bevatten leidingwater, 50 watervlooien en een waterplant met bladgroen.
De erlenmeyers 2 en 4 bevatten leidingwater en 50 watervlooien.
De erlenmeyers 1 en 2 staan in het donker.
De erlenmeyers 3 en 4 staan in het licht.

In welke erlenmeyer neemt de hoeveelheid O₂ het snelst af?

O₂ -verbruik en de O₂ -productie door de cellen van een plant.
Zie figuur B 852 van de bijlage.

In het diagram zijn het O₂ -verbruik en de O₂ -productie door de cellen van een plant op een bepaalde dag uitgezet tegen de tijd. De zon gaat op deze dag om half 6 op en om 21 uur onder.

Vier leerlingen trekken uit het diagram de volgende conclusies:

- Leerling 1 zegt dat de plant tussen half 6 en 7 uur alleen maar O₂ verbruikt en geen O₂ produceert.
- Leerling 2 zegt dat de plant tussen half 6 en 14 uur alleen O₂ aan de omgeving afgeeft en geen O₂ opneemt.
- Leerling 3 zegt dat de plant na 20 uur geen O₂ meer produceert.
- Leerling 4 zegt dat de plant na 20 uur geen O₂ meer aan de omgeving afgeeft.

Welke leerling trekt de juiste conclusie?

Stofwisseling planten bij verhoging van de temperatuur.
Zie figuur B 858 van de bijlage.

Een plant met bladgroen wordt in een proefopstelling in het licht geplaatst. Bij verschillende omgevingstemperaturen tussen 5°C en 50°C wordt gemeten hoeveel O₂ deze plant per uur afgeeft. De resultaten zijn in het diagram weergegeven.

Uit het diagram valt af te lezen, dat bij verhoging van de temperatuur de stofwisseling van deze planten

De zuurstofopname of zuurstofafgifte van een groene plant.
Zie figuur B 327 van de bijlage.

Bij een groene plant wordt gedurende tien uur de zuurstofopname of zuurstofafgifte per uur gemeten.
De eerste vijf uur staat de plant in het donker, de tweede vijf uur in het licht.
De resultaten zijn weergegeven in het afgebeelde diagram.

Hoeveel bedraagt de totale hoeveelheid bij de fotosynthese geproduceerde zuurstof gedurende het laatste uur van de proef?

Een aquarium in de zon.

Een aquarium met planten met bladgroen staat in het volle zonlicht. Regelmatig wordt het zuurstofgehalte van het water bepaald; het resultaat van de metingen wordt uitgezet in een diagram.
Op tijdstip t zijn enkele vissen in het water gezet.

Zie figuur B 675 van de bijlage.

Welke van de vier diagrammen is juist?