Oefentoets Biologie: Lever - algemeen | VWO 1/VWO 2/VWO 3

Galopslag.
Zie figuur B 731 van de bijlage.

De tekening geeft schematisch een dwarsdoorsnede van de buikholte van de mens weer. Enkele organen zijn getekend.

Welk cijfer geeft het orgaan aan waarin gal wordt opgeslagen?

1/3 Uitscheiding en alcohol.
Zie figuur B 3181 van de bijlage.

Alcohol wordt in het lichaam afgebroken en uitgescheiden.
In de onderstaande afbeelding zijn enkele organen aangegeven.

Welk orgaan is het uitscheidingsorgaan waar alcohol wordt afgebroken?

2/3 Uitscheiding en alcohol.

Ook de longen zijn uitscheidingsorganen.

Waar liggen de longen in het lichaam?

3/3 Uitscheiding en alcohol.
Zie figuur B 3181 van de bijlage.

Wie bier drinkt moet meer plassen. Hierbij is orgaan S betrokken.

Wat is de naam van orgaan S? Dit is de/het [invulveld]

1/2 Hepatitis-B.

Hepatitis-B is de naam voor een ontsteking van de lever. Het wordt veroorzaakt door een bepaald virus. De ziekte kan voorkomen worden door een inenting.

Welke taak hoort bij een gezonde lever?

2/2 Hepatitis-B.

De inenting bevordert de aanmaak van afweerstoffen door het lichaam.

Welke bloeddeeltjes maken afweerstoffen?

1/5 Levercirrose.
Zie figuur A 794 van de bijlage.

Door een vergiftiging, een infectie of een andere ziekte kan de lever onherstelbaar beschadigd raken. Leverweefsel sterft dan af en wordt vervangen door littekenweefsel. Dit wordt levercirrose genoemd. Door het afsterven van cellen worden de functies van de lever steeds minder goed uitgeoefend.

In de foto is in een model een aantal organen in de buik- en borstholte te zien.

Welke letter geeft de lever aan?

2/5 Levercirrose.

In welk deel van het verteringskanaal komt de galbuis uit?

3/5 Levercirrose.

Eén van de gevolgen van levercirrose is dat er minder gal vanuit de lever via de galbuis naar het verteringskanaal wordt afgevoerd. Hierdoor worden vetten uit het voedsel minder goed door verteringsenzymen afgebroken.

Leg uit waardoor vetten minder goed verteerd worden, als er minder gal naar het verteringskanaal wordt afgevoerd.

4/5 Levercirrose.
Zie figuur B 3337 van de bijlage.

Als levercellen door levercirrose afsterven, stroomt het bloed minder goed door de lever heen. Het gevolg is dat stoffen niet meer goed aan- en afgevoerd worden.
Twee bloedvaten voeren bloed naar de lever toe: de leverslagader voert bloed vanuit de aorta aan en de poortader voert bloed vanuit het verteringskanaal naar de lever. Het bloed in de poortader bevat minder zuurstof dan het bloed in de leverslagader (zie de afbeelding).

Leg uit waardoor het bloed in de poortader minder zuurstof bevat dan het bloed in de leverslagader.

De lever.

Het bloedtransport naar de lever gaat

De lever.

Hieronder staan enkele processen genoemd die zich in het menselijk lichaam afspelen:

1. afbraak van rode bloedcellen,
2. productie van bloedplaatjes,
3. productie van gal,
4. opslag van glycogeen,
5. verbranding van glucose (suiker).

Welke van deze processen vinden plaats in de lever?

Galblaas.

Welke functie heeft de galblaas?

In de galblaas wordt

Afbraak van alcohol.
Zie figuur B 3253 van de bijlage.

Alcohol is giftig voor ons lichaam. Daarom wordt alcohol door een bepaald orgaan afgebroken.
Dit is in de afbeelding weergegeven.

Welk orgaan wordt hier bedoeld?

Galproductie.

Welk orgaan produceert gal?

1/2 Problemen met de lever.
Zie figuur B 4553 van de bijlage.

Sommige mensen hebben een lever die minder goed werkt. Dit kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door een ziekte die PSC heet. Hierbij raakt de afvoergang van deel P afgesloten.

Wat is de naam van deel P? Dit deel heet de/het [invulveld]

2/2 Problemen met de lever.

Patiënten die PSC hebben, moeten een bepaald medicijn slikken. Dit medicijn wordt vanuit de dunne darm opgenomen in het bloed.

Drie bloedvaten zijn: de leverader, de leverslagader en de poortader.

Via welk bloedvat bereikt het medicijn de lever het eerst?

1/2 Hepatitis A.
Zie figuur A 1015 van de bijlage.

In een folder staat: Hepatitis A (geelzucht) is een infectie van de lever. Het wordt veroorzaakt door een virus.
Hepatitis A is erg besmettelijk. Ieder jaar worden in de hele wereld meer dan 10 miljoen mensen met dit
virus besmet. Dit gebeurt bijvoorbeeld in ontwikkelingslanden waar geen goed drinkwater is. Een reiziger die naar dit soort landen wil, krijgt het advies om zich te laten inenten.

In de afbeelding zijn enkele organen weergegeven.

Welke letter geeft de lever aan?

2/2 Hepatitis A.

Door het inenten komt in het bloed de vorming van antistoffen tegen hepatitis A op gang.

Welke bloeddeeltjes maken deze antistoffen?

Gal.

In een artikel staat:
In de Middeleeuwen dachten artsen dat een mens uit vier belangrijke sappen bestond: bloed, slijm, gele gal en zwarte gal. Ze beweerden dat een mens gezond was als er in het lichaam een goede verhouding tussen deze sappen was. Ze hadden ongelijk, maar artsen uit de Middeleeuwen wisten wèl welk orgaan gal produceert.

Welk orgaan produceert gal?

1/2 Galbulten.
Zie figuur B 4621 van de bijlage.

Galbulten zien er uit als kleine vlekken of bulten in de huid.
Ze kunnen erg jeuken. Meestal verdwijnen ze weer na een dag.
Galbulten ontwikkelen zich in de buurt van talgklieren.

Welke letter geeft een talgklier aan?

2/2 Galbulten.

Gal wordt geproduceerd door de lever.
Soms denken mensen dat gal wordt opgeslagen in galbulten.
Dit is echter niet zo.

In welk orgaan in het lichaam wordt gal wel opgeslagen? In de/het [invulveld]

1/2 De lever.
Zie figuur B 6848 van de bijlage.

In de afbeelding zijn schematisch enkele organen getekend.

Welke letter geeft de lever aan?

2/2 De lever.

Als de lever niet goed werkt, kan een kunstlever soms hulp bieden.
Een kunstlever is een apparaat dat het bloed van een patiënt zuivert.

Wat moet een kunstlever uit het bloed verwijderen?

Doping.

Doping is een stof die in het lichaam wordt afgebroken.

Welk orgaan is betrokken bij de afbraak van gifstoffen en afvalstoffen?

Uitscheiding en alcohol.
Zie figuur B 3181 van de bijlage.

Alcohol wordt in het lichaam afgebroken en uitgescheiden.
In de onderstaande afbeelding zijn enkele organen aangegeven.

Welk orgaan is het uitscheidingsorgaan waar alcohol wordt afgebroken?

Hepatitis-B.

Hepatitis-B is de naam voor een ontsteking van de lever. Het wordt veroorzaakt door een bepaald virus. De ziekte kan voorkomen worden door een inenting.

Welke taak hoort bij een gezonde lever?

Problemen met de lever.
Zie figuur B 4553 van de bijlage.

Sommige mensen hebben een lever die minder goed werkt. Dit kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door een ziekte die PSC heet. Hierbij raakt de afvoergang van deel P afgesloten.

Wat is de naam van deel P? Dit deel heet de/het [invulveld]