Oefentoets Biologie: Ecologie | VWO 4/VWO 5/VWO 6 | variant 20

Deze oefentoets bevat 20 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.

Aantal vragen

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

VWO 4, VWO 5, VWO 6

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

Ecologie

Piramide van energie.

De piramide van energie wordt steeds smaller bij iedere stap omhoog in de voedselketen.

Wat is daarvan de oorzaak?

De organismen worden steeds kleiner.
Er wordt energie opgeslagen en daardoor wordt een steeds kleinere hoeveelheid doorgegeven.
De energie wordt geconcentreerd in een kleiner aantal organismen.
Er gaat warmte verloren.

Ecologie

Dichtheidsbepaling.

Men schat de dichtheid van een konijnenpopulatie. Hiertoe worden 100 dieren gevangen en gemerkt. Twee weken na het loslaten van deze dieren worden weer konijnen gevangen: van de 50 dieren zijn er 10 gemerkt.
Een week later wordt de gehele populatie gevangen: het blijken 400 konijnen te zijn. Dit is een flinke afwijking van het geschatte aantal, terwijl de verhouding gemerkt: ongemerkt toch gelijk is aan die bij de tweede vangst.

Hoe kan verklaard worden dat de schatting hoger is dan de werkelijke uitkomst?

Er zijn veel gemerkte konijnen aan een shock gestorven.
Er zijn veel konijnen geboren.
Er zijn veel konijnen geëmigreerd.
Er zijn veel konijnen geïmmigreerd.

Ecologie

Lotka en Volterra.

Lotka en Volterra stelden een aantal wiskundige vergelijkingen op, die de veranderingen beschrijven van het aantal prooidieren en predatoren.

verandering van het aantal P = a. aantal prooidieren - b.aantal prooidieren. aantal predatoren;
verandering van het aantal Q = c.aantal prooidieren.aantal predatoren - d.aantal predatoren.

Zet de begrippen in de rechterkolom achter de goede parameters in de linkerkolom.

prooidieren
predatoren
geboortecijfer prooidieren
sterftecijfer prooidieren
geboortecijfer predatoren
sterftecijfer predatoren

Ecologie

Diepe meren.

De twee diepste meren ter wereld zijn het Baikalmeer in Siberië en het Tanganyikameer in Tanzania. Het temperatuurverloop in hun omgeving is sterk verschillend: bij het Baikalmeer daalt de temperatuur tegen de herfst sterk, bij het Tanganyikameer is het constant warm.

Zijn er in de diepte van deze meren wel of geen dieren en zo ja, hoe komen die aan voedsel?

In het Baikalmeer zijn wel dieren, in het Tanganyikameer niet, ze leven als detritus-eter.
In het Baikalmeer zijn geen dieren, in het Tanganyikameer wel, ze leven als detritus-eter.
In beide meren zijn dieren, in het Tanganyikameer wel, ze leven als consument.
In beide meren zijn geen dieren, er is geen voedsel voor hen.

Ecologie

Voedselketen.

Bij elke stap in de voedselketen gaat een bepaald gedeelte van de oorspronkelijke hoeveelheid zonne-energie verloren.

Wat is daarvan de oorzaak?

Een gedeelte van het voedsel bederft.
De uitwerpselen van de organismen in de keten bevatten nog veel energierijke resten.
De organismen in de keten gebruiken een deel van de energie voor zichzelf.
De organismen in de keten slaan een gedeelte van het voedsel als voorraad op.

Ecologie

Piramide van aantallen.
Zie figuur B 5170 van de bijlage.

Hiernaast is een piramide van aantallen te zien.

Op welke voedselketen moet die piramide betrekking hebben?

afbeelding

buffel ® teek ® buffelpikker
bladluis ® mier ® miereneter
garnaal ® walvis ® mens
graan ® kip ® vos

Ecologie

4/4 Prehistorisch voedselweb.
Zie figuur B 5171 van de bijlage.

Als de brontosaurus zou uitsterven, welke gebeurtenis zou er dan als eerste plaatsvinden?

afbeelding

een toename in het aantal van de coelophysis
een toename in het aantal van de stegosaurus
een afname in het aantal van de kikker
een afname in het aantal van de steenvlieg

Ecologie

Kelderslakken.

In Nederland komen twee soorten kelderslakken voor.
Soort I leeft in hetzelfde habitat en bezit dezelfde niche als soort II, als zij gescheiden voorkomen. Waar zij samen voorkomen, zal soort II soort I op den duur verdrijven, doordat soort II de eieren van soort I opeet.

Wat is de juiste omschrijving van hun relatie?

De twee soorten vertonen interspecifieke concurrentie, terwijl soort II predator is van soort I.
De twee soorten vertonen interspecifieke concurrentie, terwijl soort II parasiet is van soort I.
De twee soorten vertonen intraspecifieke concurrentie, terwijl soort II predator is van soort I.
De twee soorten vertonen intraspecifieke concurrentie, terwijl soort II parasiet is van soort I.

Ecologie

Snoek.

In een gezond meer wordt gedurende één seizoen op geslachtsrijpe snoek gevist. Het is bekend dat snoek een grote resiliëntie heeft, d.w.z. dat het aantal nakomelingen per snoek groot is.
Het meer wordt daarna gedurende een jaar voor de visvangst gesloten.

Aan het begin van het daarop volgende jaar kan men, in vergelijking met de oorspronkelijke populatie, verwachten dat de populatie van de snoek

kleiner zal zijn geworden.
hoofdzakelijk zal bestaan uit oude exemplaren.
zal bestaan uit zeer veel 1-jarige snoekjes en weinig oude exemplaren.
zal bestaan uit weinig 1-jarige en een beperkt aantal oude exemplaren.

Ecologie

Een Nederlandse plas.

In een Nederlandse plas met een diepte van ongeveer 25 meter zal

's zomers het oppervlaktewater warmer zijn dan het water op grote diepte. Door dit temperatuurverschil zal er dan een verticale waterstroming ontstaan die het water mengt.
's winters het diepere water ca. 4ºC zijn en het oppervlakkige water kouder, waardoor zuurstof in de diepere lagen kan doordringen.
in het voor- en najaar de temperatuur aan de oppervlakte en in de diepte ongeveer gelijk zijn, waardoor er verticale waterbewegingen mogelijk zijn.
gedurende alle seizoenen alleen onder invloed van wind vermenging van diepte- en oppervlaktewater kunnen optreden.

Ecologie

Twee soorten.
Zie figuur A 1157 van de bijlage.

Nevenstaande figuur heeft betrekking op de samenstelling van het voedsel van twee nauw verwante soorten watervogels, de aalscholver en de gekuifde aalscholver, die gedurende het broedseizoen samen worden aangetroffen.

Welke conclusie over het broedseizoen kan men uit de gegevens in de figuur trekken?

afbeelding

De gekuifde aalscholver en de aalscholver hebben dan dezelfde niche en dezelfde habitat.
De gekuifde aalscholver en de aalscholver hebben dan een verschillende niche en een verschillende habitat.
De gekuifde aalscholver en de aalscholver hebben dan dezelfde niche en een verschillende habitat.
De gekuifde aalscholver en de aalscholver hebben dan een verschillende niche en dezelfde habitat.