Oefentoets Biologie: Hormoonstelsel - hypofyse | VWO 4/VWO 5/VWO 6

Vorming en afgifte van ADH.
Zie figuur A 240 en figuur B 1132 van de bijlage.

In de afbeelding zijn schematisch de hypofyse en de hypothalamus van een mens weergegeven. De hypothalamus is een gedeelte van de hersenstam. In de hypothalamus bevinden zich neurosecretorische cellen waarin ADH wordt gevormd, dat via de axonen wordt getransporteerd naar de hypofyse. In de hypofyse wordt ADH aan het bloed afgegeven.
Als gevolg van een actiepotentiaal in neuron P ontstaat een actiepotentiaal in neurosecretorische cel Q waardoor in de hypofyse ADH aan het bloed wordt afgegeven.

In de afbeelding B 1132 zijn drie registraties getekend.

Welke van deze registraties kan afkomstig zijn van neuron P in deze situatie?

Vorming en afgifte van ADH.
Zie figuur A 240 van de bijlage.

In de afbeelding zijn schematisch de hypofyse en de hypothalamus van een mens weergegeven. De hypothalamus is een gedeelte van de hersenstam. In de hypothalamus bevinden zich neurosecretorische cellen waarin ADH wordt gevormd, dat via de axonen wordt getransporteerd naar de hypofyse. In de hypofyse wordt ADH aan het bloed afgegeven.
Als gevolg van een actiepotentiaal in neuron P ontstaat een actiepotentiaal in neurosecretorische cel Q waardoor in de hypofyse ADH aan het bloed wordt afgegeven.
Wanneer iemand veel water drinkt, neemt de hoeveelheid water in de levercellen toe. In de lever bevinden zich receptoren die reageren op een verlaging van de concentratie van opgeloste deeltjes in de lever. Deze receptoren staan in verbinding met de neurosecretorische cellen in de hypothalamus waarin ADH wordt gevormd.
In een experiment drinkt een proefpersoon ½ liter gedestilleerd water.

Zal als gevolg van het drinken het aantal impulsen per tijdseenheid in neurosecretorische cel Q afnemen, gelijk blijven of toenemen?

-

Nierwerking.

Bij de mens wordt de werking van de nieren beïnvloed door een bepaald hormoon.
Betreffende hormoonklier geeft dit hormoon af als de concentratie van opgeloste stoffen in het bloed te hoog begint te worden.

Waar wordt dit hormoon gevormd?
Waar wordt dit hormoon aan het bloed afgegeven?
Wordt onder invloed van dit hormoon in de nieren meer of minder urine gevormd?

afbeelding

Nierwerking.

Bij de mens wordt de werking van de nieren beïnvloed door een bepaald hormoon.
De betreffende hormoonklier geeft dit hormoon af als de concentratie van opgeloste stoffen in het bloed te hoog begint te worden.

Waar wordt dit hormoon gevormd?
Waar wordt dit hormoon aan het bloed afgegeven?

afbeelding

Een hormoonstoornis.

Vier vrouwelijke patiënten van verschillende leeftijden hebben elk een stoornis in het hormonale systeem.
Vóór hun behandeling vertoonden zij de volgende verschijnselen:

Patiënte 1 was lusteloos en sliep veel; zij nam in gewicht toe en had klachten over een trage stofwisseling;
Patiënte 2 groeide veel harder dan normaal en dreigde langer dan 2 meter te worden;
Patiënte 3 produceerde vier tot zes liter sterk verdunde urine per dag; zij had voortdurend dorst;
Patiënte 4 had veel dorst en honger, vermagerde, voelde zich slap, haar urine bevatte glucose en haar adem rook naar aceton.

Bij één van deze patiënten is de aandoening het gevolg van een abnormaal grote afgifte van een hypofysehormoon aan het bloed.

Bij welke patiënte is dat waarschijnlijk het geval?

Hormonen.
Zie figuur B 1438 en figuur C 96 van de bijlage.

De afbeelding B 1438 geeft schematisch de ligging van hormoonklier Q bij de mens weer.

In de afbeelding C 96 zijn vier organen die bij mensen voorkomen, aangegeven met R, S, T en U.

Welk van de aangegeven organen wordt door hormoonklier gestimuleerd tot productie en afgifte van hormonen?

Hypofyse.
Zie figuur B 3692 van de bijlage.

De afbeelding is een doorsnede van het hoofd.

Welke letter in de afbeelding geeft de hypofyse aan?

1/2 Proeven met de hypothalamus.

Tonia ontwikkelt een stofje waarvan vermoed wordt dat dit de afgifte van de RF's (releasing factors) voor gonadotropines vanuit de hypothalamus blokkeert.
Enkele volwassen vrijwilligsters nemen het stofje in.

Welk effect zou deze hypothese ondersteunen?

2/2 Proeven met de hypothalamus.

In een experiment wordt de hypothalamus van een rat afgekoeld tot 2ºC onder de normale lichaamstemperatuur.

Wat is hiervan het gevolg?

Waterverlies en watervergiftiging.

Eigenlijk is watervergiftiging een vorm van hyponatremie. Dat is een te laag Na⁺ -gehalte in de ECV. Homeostatische mechanismen die bij hyponatremie in actie komen, zullen dat ook bij watervergiftiging doen. Daarbij zal een bepaald hormoon minder worden afgegeven en van een reeks van vier andere hormonen de afgifte juist toenemen.

- Noteer de naam van het hormoon dat minder afgegeven wordt.
- Leg uit waarom de afgifte ervan bij watervergiftiging geremd wordt.
- Noteer de naam van het vierde hormoon van de bovengenoemde reeks.
- Leg uit waarom de afgifte daarvan bij watervergiftiging verhoogd wordt.

Moedervlekken.

De pigmentcellen in de huid worden melanocyten genoemd. De hypofyse geeft het hormoon MSH (melanocyten-stimulerend-hormoon) aan het bloed af.

Wordt onder invloed van ultraviolet licht de concentratie van MSH in het bloed verhoogd, verlaagd of blijft die gelijk?

De MSH-concentratie .