Oefentoets Biologie: Bloed | Hart | VMBO kaderberoepsgerichte leerweg, 4 | variant 1

Zuurstof voor de hartspier.

Via welke bloedvaten wordt het weefsel van de hartspier van zuurstofrijk bloed voorzien?

1/4 Hart en bloedvaten.
Zie figuur B 4564 van de bijlage.

In de afbeelding is het hart met een aantal bloedvaten weergegeven. De pijlen geven de richting aan waarin het bloed stroomt.

Wat is de naam van bloedvat P?

Dit bloedvat is de/het [invulveld]

2/4 Hart en bloedvaten.
Zie figuur B 4564 van de bijlage.

Zijn in de afbeelding bloedvaten van de grote bloedsomloop weergegeven?
En zijn bloedvaten van de kleine bloedsomloop weergegeven?

3/4 Hart en bloedvaten.
Zie figuur B 4565 van de bijlage.

Door de pompwerking van het hart zetten bloedvaten uit en trekken samen terwijl het bloed er doorheen stroomt. Deze hartslag kan gemakkelijk gemeten worden door de kloppingen te tellen van een bloedvat in de pols vlak onder de duim. Dit wordt de polsslag genoemd. In de afbeelding is weergegeven hoe dit wordt gedaan.

Kan de polsslag worden opgenomen van de ader in de pols?
En kan dat van de slagader in de pols?

4/4 Hart en bloedvaten.
Zie figuur B 4566 van de bijlage.
In de tabel is van een aantal leeftijden de gemiddelde polsslag weergegeven.

afbeelding

Wat is de gemiddelde polsslag van iemand van 13 jaar? Zet eerst in figuur B 4566 de gegevens van de tabel uit in een diagram. Bepaal daarna het getal.

1/2 Hart en spieren.
Zie figuur A 1022 van de bijlage.

Je hart pompt bloed met zuurstof en voedingsstoffen naar de spieren. Bij spierarbeid worden zuurstof en voedingsstoffen uit het bloed verbruikt. De afvalstoffen die hierbij vrijkomen, worden via het bloed afgevoerd.

Ramzi zoekt op internet informatie voor zijn spreekbeurt over bloed.
Hij vindt onder andere de weergegeven afbeelding.

Door welk bloedvat wordt zuurstofrijk bloed het hart uit gevoerd op weg naar de spieren?

2/2 Hart en spieren.

Eén van de afvalstoffen die het bloed uit de spieren afvoert, is koolstofdioxide.
Het hart pompt het bloed naar de organen die dit uit het bloed verwijderen.

Geef de naam van de organen die koolstofdioxide uit het bloed verwijderen.

Dit zijn de [invulveld]

1/3 De hartslagfrequentie.

Fatih en Timothy zijn 15 jaar oud.
Fatih heeft een krachtig hart, dat per slag meer bloed wegpompt dan Timothy's hart.
De jongens zitten rustig in een stoel. Het hart van beide jongens pompt in één minuut evenveel bloed weg.

Is de HF van Fatih dan groter of kleiner dan die van Timothy?
Of is de HF van beide jongens dan gelijk?

2/3 De hartslagfrequentie.

Het aantal hartslagen per minuut wordt de hartslagfrequentie (HF) genoemd.
De hartslagfrequentie kan bijvoorbeeld in de pols of in de hals worden gemeten.

Bij inspanning neemt de HF toe zodat het bloed sneller gaat stromen.

Leg uit waarvoor het bloed sneller moet stromen tijdens inspanning.

3/3 De hartslagfrequentie.
Zie figuur C 404 van de bijlage.

Het grootste aantal hartslagen dat het hart van iemand per minuut kan maken, wordt de maximale hartslagfrequentie of HF_max genoemd.
De gemiddelde HF_max van mensen met een bepaalde leeftijd wordt met de volgende formule berekend:

- gemiddelde HF_max = 220 – leeftijd

In de afbeelding, figuur C 404, zijn een tabel en een stuk grafiekpapier afgebeeld.

Vul in de tabel de gemiddelde HF_max in voor de leeftijden 12, 14, 16, 18 en 20 jaar en maak van die gegevens op de uitwerkbijlage een lijndiagram.

Winterrust.

Als een beer tijdens de winterrust ligt te slapen, is ook de hartslagfrequentie anders dan tijdens het slapen in de zomer.

Is het aantal hartslagen per minuut dan groter of kleiner dan in de zomer? Leg je antwoord uit.

1/2 Hartwormen.
Zie figuur B 4605 van de bijlage.

In een artikel staat:
Honden kunnen erg ziek worden door hartwormen. Larven van deze hartwormen leven in het lichaam van bepaalde muggen. Als zo'n mug een hond steekt, kunnen de hartwormen in de hond terechtkomen. Daar gaan ze op weg naar het hart van de hond. Ze groeien en vermeerderen zich sterk.
In de afbeelding zijn hartwormen in het hart van een hond te zien.

In welk deel van het hart zijn hartwormen te zien in de afbeelding?

2/2 Hartwormen.
Zie figuur B 4605 van de bijlage.

Door de grote hoeveelheid hartwormen kan bloedvat P uit de afbeelding verstopt raken.

Wat is de naam van P?

Te veel cholesterol.
Zie figuur A 700 van de bijlage.

In de familie van Tineke komt de erfelijke aandoening hypercholesterolemie voor. De aandoening veroorzaakt een sterk verhoogd cholesterolgehalte van het bloed. Mensen bij wie dit het geval is, hebben een grotere kans op hart- en vaatziekten. Door een combinatie van extra lichaamsbeweging, een dieet en medicijnen daalt het cholesterolgehalte.

Cholesterol is een vetachtige stof die wordt opgenomen uit de voeding en die ook door de lever wordt gemaakt.
Cholesterol is een onmisbare bouwstof voor celmembranen, voor gal en voor geslachtshormonen.
Door de afzetting van kalk en vetachtige stoffen, waaronder cholesterol wordt de binnenkant van bloedvaten stijf en ruw. Op een ruwe vaatwand kunnen zich bloedstolsels vormen. Soms raakt zo'n stolsel los. Op een plaats waar de bloedvaten nauwer worden, kan dit stolsel een verstopping veroorzaken.

Zie figuur A 700 van de bijlage.

In de afbeelding is de bloedsomloop schematisch weergegeven. Op plaats P raakt een stolsel los. Het stolsel wordt meegevoerd met de bloedstroom en veroorzaakt een verstopping.

Waar veroorzaakt dit stolsel een verstopping?

Hoe hard fietst pindakaas?
Zie figuur B 3180 van de bijlage.

Net als andere sporters, kunnen wielrenners een 'sporthart' hebben. Zo'n hart heeft in deel P van de afbeelding meer spierweefsel dan een 'gewoon hart'. Dit komt door het vele trainen.

Wat is de naam van deel P?