Biologie algemeen
2/5 Proeven doen.
Wat is de controlegroep bij deze proef? Groep A of groep B?
Oefentoets Biologie: Biologie algemeen | VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 2
Deze oefentoets bevat 20 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.
Aantal vragen
20
Vak(ken)
Biologie
Kerndoel(en)
VO Kerndoel 31: Processen in de natuur
Leerniveau(s)
VMBO theoretische leerweg, 4
Uitgever
NVON
Copyright
cc-by-sa-40
Biologie algemeen
3/5 Proeven doen.
Margriet meent dat de paarden uit groep A hoger zullen springen dan de paarden uit groep B.
Is deze mening een probleemstelling, een onderzoeksvraag of een hypothese?
Biologie algemeen
4/5 Proeven doen.
Margriet besluit te onderzoeken wat de invloed is van Betabix op de spronghoogte van haar wedstrijdpaarden.
Is dit een probleemstelling, een onderzoeksvraag of een hypothese?
Biologie algemeen
5/5 Proeven doen.
Kloppen de resultaten met haar veronderstelling?
Biologie algemeen
1/20 Beroepsziekten.
INFORMATIE 1 ONDERZOEK NAAR BEROEPSZIEKTEN IN NEDERLAND
Zie figuur B 4545 hieronder.
afbeelding
Een beroepsziekte is een ziekte of aandoening die hoofdzakelijk het gevolg is van arbeid of arbeidsomstandigheden.
Er is in drie bedrijfstakken een onderzoek gedaan naar vier groepen beroepsziekten. Men heeft onderzocht hoe groot het percentage zieke werknemers is dat te maken heeft met een beroepsziekte uit zo'n groep (zie afbeelding).
De tabel hieronder geeft een overzicht van het aantal meldingen van beroepsziekten in enkele bedrijfstakken in het jaar 2000.
afbeelding
Zie volgende scherm
Biologie algemeen
2/20 Beroepsziekten.
INFORMATIE 2 LONGZIEKTEN
Zie figuur B 4546 hieronder.
afbeelding
Als mensen op hun werk veel in aanraking komen met stoffen waarvoor ze overgevoelig zijn, kunnen ze een longziekte oplopen. Zulke stoffen veroorzaken dan een allergische reactie van de bronchiolen (zie de afbeelding hieronder). Bronchiolen zijn de kleinste vertakkingen van de luchtwegen in de longen.
De paprikalong is zo'n beroepsziekte en wordt veroorzaakt door stuifmeel van paprikaplanten. Deze aandoening komt veel voor bij werknemers in de paprikateelt.
In de voedingsmiddelenindustrie wordt veel met enzymen gewerkt. Zo wordt in bakkerijen een bepaald enzym aan het meel toegevoegd. Dit enzym blijkt na inademing bij sommige werknemers ook een allergische reactie van de ademhalingsorganen op te wekken.
Een andere longziekte is tuberculose. Mensen die in de gezondheidszorg werken, lopen het risico besmet te raken met de bacterie die deze ziekte veroorzaakt. Zo'n bacterie kan door hoesten worden overgebracht.
Zie volgende scherm
Biologie algemeen
3/20 Beroepsziekten.
INFORMATIE 3 LEVERZIEKTEN
Zie figuur B 4547 hieronder.
afbeelding
Hepatitis is een verzamelnaam voor verschillende soorten ontstekingen van de lever. Vooral mensen die door hun werk veel in aanraking komen met bloed, lopen het risico besmet te raken met een virus dat hepatitis B veroorzaakt. Sinds 1981 bestaat er een vaccin tegen hepatitis B, waarmee onder andere werknemers in de gezondheidszorg ingeënt worden. In een brochure van de GGD staat weergegeven hoe besmetting met hepatitis B kan plaatsvinden (zie de afbeelding).
INFORMATIE 4 BESMETTING MET ZIEKTEVERWEKKERS UIT DIEREN
Leptospirosen zijn bacteriën die in het lichaam van verschillende soorten dieren kunnen voorkomen. Soms worden de dieren er ziek van, maar meestal hebben ze er geen last van. Als mensen in contact komen met besmette dieren, kunnen leptospirosen via wondjes het lichaam binnendringen. Ze verspreiden zich met het bloed naar de organen en kunnen ernstige ziekten veroorzaken.
De ziekte van Weil wordt door zo'n bacterie uit ratten veroorzaakt. Mensen die werken aan de riolering of als rattenvanger, lopen het risico ermee besmet te worden.
Koeien kunnen aan mensen bacteriën overdragen die "melkerskoorts" veroorzaken. Werknemers op boerderijen lopen ook de kans om besmet te worden met bacteriën die "modderkoorts" veroorzaken. Deze bacteriën worden onder andere overgebracht door veldmuizen.
Het is niet eenvoudig om aan te tonen welke soort leptospirose zich in het bloed van een besmet persoon bevindt. Om dit vast te stellen wordt bloed in een laboratorium onderzocht.
Zie volgende scherm
Biologie algemeen
4/20 Beroepsziekten.
INFORMATIE 5 RSI
RSI, ook wel "muisarm" of "toetsenbordziekte" genoemd, is de afkorting van Repetitive Strain Injury. Mensen met RSI hebben vaak pijn in de polsen, de nek en de schouders. Bij langdurig werken op een toetsenbord worden door de handen en de vingers steeds dezelfde bewegingen gemaakt. Door wrijving tussen pezen, botten en spieren bij zulke bewegingen kunnen ontstekingen in de vingers en de polsen ontstaan. Als iemand bij dit soort werk in een verkeerde houding zit, zijn de spieren in de nek en de schouders voortdurend aangespannen. Doordat afvalstoffen dan onvoldoende met het bloed worden afgevoerd, ontstaat pijn in deze spieren. Om RSI-problemen bij computergebruik te voorkómen, moet onder andere gelet worden op de werkhouding.
Biologie algemeen
5/20 Beroepsziekten.
Naar aanleiding van het diagram in informatie 1 worden twee uitspraken gedaan:
1. In alle drie de bedrijfstakken komen aandoeningen van het houding- en bewegingsapparaat het meeste voor.
2. In alle drie de bedrijfstakken komen huidaandoeningen voor.
afbeelding
Biologie algemeen
6/20 Beroepsziekten.
In de tabel in informatie 1 staat het aantal meldingen van beroepsziekten in enkele bedrijfstakken in het jaar 2000.
Hoeveel procent van deze meldingen waren meldingen van beroepsziekten in het onderwijs? Leg je antwoord uit met een berekening.
Biologie algemeen
7/20 Beroepsziekten.
In informatie 2 worden enkele beroepsziekten van de longen genoemd.
Welke van deze beroepsziekten is besmettelijk? Leg je antwoord uit.
Biologie algemeen
8/20 Beroepsziekten.
Zie figuur B 2964 van de bijlage.
In de afbeelding is schematisch onder andere het ademhalingsstelsel weergegeven.
Welke letter geeft een bronchiole aan?
afbeelding
Biologie algemeen
9/20 Beroepsziekten.
Men heeft ontdekt dat door bijen los te laten in kassen, de arbeidsomstandigheden in de paprikateelt verbeterd kunnen worden. Na het loslaten van bijen (zie de afbeelding) neemt het aantal allergische reacties bij werknemers met een paprikalong af.
Leg uit waardoor het aantal allergische reacties bij werknemers met een paprikalong kleiner wordt, als er bijen in de kassen rondvliegen.
Biologie algemeen
10/20 Beroepsziekten.
Als bij een patiënt met een paprikalong een allergische reactie optreedt, vernauwen de bronchiolen zich.
Welke twee gebeurtenissen treden op in de bronchiolen wanneer ze nauwer worden? Gebruik hiervoor informatie 2.
Biologie algemeen
11/20 Beroepsziekten.
Noem twee stoffen die de bronchiolen nauwer laten worden. Gebruik hiervoor informatie 2.
Biologie algemeen
12/20 Beroepsziekten.
Zie figuur B 2966 van de bijlage.
In de afbeelding is een cel weergegeven.
Kan deze cel afkomstig zijn van de ziekteverwekker die tuberculose veroorzaakt? Leg uit waaraan je dat kunt zien in de afbeelding.
afbeelding
Biologie algemeen
13/20 Beroepsziekten.
Een van de beroepsziekten die in de informatie wordt genoemd is hepatitis B.
Welke ziekte wordt op dezelfde wijze overgedragen als hepatitis B?
Biologie algemeen
14/20 Beroepsziekten.
Werknemers in de gezondheidszorg worden ingeënt tegen hepatitis B.
Welke reactie treedt op in het lichaam als gevolg van zo'n inenting?
Biologie algemeen
15/20 Beroepsziekten.
Zie figuur B 2967 van de bijlage.
Sinds 1976 zijn artsen verplicht alle gevallen van hepatitis B te melden. De resultaten van de meldingen tot het jaar 2000 staan weergegeven in het diagram. In het diagram is te zien dat het aantal gevallen van hepatitis B sinds 1981 sterk is afgenomen. Uit de informatie kan afgeleid worden wat een oorzaak is voor deze afname.
Noem deze oorzaak.
afbeelding
Biologie algemeen
16/20 Beroepsziekten.
Zie figuur B 2968 van de bijlage.
In informatie 4 staat hoe iemand de ziekte van Weil kan oplopen. Een rattenvanger raakt besmet met zo'n leptospirose. De bacterie komt met het bloed ook in de lever terecht.
De afbeelding stelt schematisch de bloedsomloop voor.
Komt de bacterie op weg naar de lever door een holle ader?
En komt de bacterie dan door een longslagader?
afbeelding