Oefentoets Biologie: Opslag | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4

Opslag.

Cellulose, glycogeen en vetten kunnen in het lichaam van organismen worden opgeslagen.

Welke van deze stoffen kunnen zowel door planten als door mensen als reservestof worden opgeslagen?

Opslag.

In het lichaam van een zoogdier komen voor: lever, onderhuids bindweefsel en spieren.

In welke hiervan vindt opslag van reservestoffen plaats?

Opslag.

In het lichaam van een zoogdier komen voor: beenmerg, onderhuids bindweefsel en spieren.

In welke hiervan vindt opslag van reservestoffen plaats?

Opslag.

Stoffen die in organismen kunnen worden opgeslagen, zijn: eiwit, glycogeen, vet en zetmeel.

Welke van deze stoffen wordt bij de mens zowel in het beenmerg als in het onderhuids bindweefsel opgeslagen?

Reserve.

Reservestoffen in organismen kunnen zijn: eiwitten, glycogeen, vetten en zetmeel.

Welke van deze stoffen worden in het lichaam van de mens speciaal als reservestof opgeslagen?

Opslag.
Zie figuur B 1721 van de bijlage.

I. Sommige cellen dienen voor het langdurig opslaan van reservevoedsel.
II. In sommige van deze cellen wordt het daarin aanwezige reservevoedsel eerst omgezet in glucose vóórdat het verbruikt wordt.

Zie figuur B 1721 van de bijlage.

Voor welke van de afgebeelde celtypen (± 500 x vergroot) gelden zowel bewering I als II?

Zowel bewering I als II gelden voor de celtypen

Reserve.

Welke stof wordt zowel in planten als in dieren als reservestof opgeslagen?

Vermageren in de winter.

Egels houden een winterslaap. Tijdens deze periode eten ze niet en vermageren ze sterk.

Dit vermageren komt hoofdzakelijk door verbruik van

Opslag.

Welk van de onderstaande organen speelt of welke spelen een belangrijke rol bij de opslag van glycogeen?

Opslag.

In welke organen van een mens vindt opslag van glycogeen plaats?

Opslag.

Is glycogeen een eiwit, een koolhydraat, een vet of een zout?

Opslag.

Hieronder volgen vier beweringen over glycogeen:

1. Glycogeen is een koolhydraat dat in de lever en in de spieren wordt opgeslagen.
2. Glycogeen is een koolhydraat dat door de lever wordt uitgescheiden.
3. Glycogeen is een vet dat door gal wordt geëmulgeerd.
4. Glycogeen is een vet dat door de nieren wordt uitgescheiden.

Welke bewering is juist?

Opslag.

De volgende drie soorten cellen bevatten reservevoedsel.

1. cellen in het onderhuids bindweefsel;
2. cellen met bladgroenkorrels;
3. cellen in een tarwekorrel;

In welke cellen kunnen koolhydraten opgeslagen zijn?

Opslag.
Zie figuur B 2139 van de bijlage.

Afgebeeld staat een overzicht van een gedeelte uit het spijsverteringsstelsel.

Dierlijk 'zetmeel' wordt opgeslagen in

Opslag.

Enige tijd na een broodmaaltijd neemt de hoeveelheid glucose (suiker) in het bloed toe.

Een deel hiervan kan worden opgeslagen als

Opslag.

In welke delen van het lichaam van de mens kan opslag van reservestoffen plaatsvinden?

Reservestof.

Welke brandstoffen uit het voedsel kunnen bij de mens in reservestof worden omgezet?

Opslag.

In het lichaam van de mens kunnen reservestoffen worden opgeslagen. Aan vier leerlingen wordt gevraagd een stof te noemen die in het lichaam kan worden opgeslagen en waar dat gebeurt. Zij geven elk een antwoord.

Leerling 1: in de vorm van eiwit in het hart,
Leerling 2: in de vorm van glycogeen in onderhuids bindweefsel,
Leerling 3: in de vorm van vet in beenmerg,
Leerling 4: in de vorm van zetmeel in spieren.

Welke leerling geeft een goed antwoord?

Opslag.

In het menselijk lichaam kan reservevoedsel opgeslagen zijn in de vorm van

Energiebronnen.

Bij het lopen van een marathon verbruikt het lichaam veel energie. De belangrijkste energiebronnen voor de spieren zijn koolhydraten en vetten. De glycogeenvoorraad in het lichaam is in het algemeen voldoende voor het handhaven van de glucoseconcentratie in het bloed gedurende ruim een uur activiteit. Bij voortdurende zware inspanningen, die zoals bij een marathon langer dan een uur duren, is het daarom belangrijk om tijdens de inspanning te eten.

Bevindt de genoemde glycogeenvoorraad zich in de lever, in de spieren of zowel in de lever als in de spieren?

Glucose naar glycogeen.
Zie figuur A 139 van de bijlage.

In de figuur staat het spijsverteringsstelsel van de mens getekend.

In welk orgaan vindt omzetting van glucose (suiker) in glycogeen plaats?
In welk orgaan wordt glycogeen opgeslagen?

afbeelding

Glucose.

Enkele stofwisselingsprocessen zijn:

1. glucose wordt omgezet in glycogeen,
2. glucose wordt omgezet in zetmeel,
3. glycogeen wordt omgezet in glucose,
4. zetmeel wordt omgezet in glucose.

Van deze processen kunnen er drie in het lichaam van de mens plaatsvinden.

Welke drie zijn dat?

Opslag.

Hoe kunnen bij de mens koolhydraten worden opgeslagen?
Waar vindt deze opslag vooral plaats?

afbeelding

Opslag.

Waar in het lichaam van de mens kan reservevoedsel in de vorm van glycogeen worden opgeslagen?

Glycogeen.

Waar vindt in het lichaam van de mens vorming van glycogeen plaats?

Vetopslag.

Op welke plaatsen wordt bij de mens het overtollige vet vooral opgeslagen?

Vetopslag.

In het lichaam van de mens kan vet als reservestof worden opgeslagen.

Welke van de onderstaande beweringen over deze vetopslag is juist?

Vetopslag.

In onderstaande tabel staat hoeveel een kind van 8 jaar gemiddeld per dag van bepaalde voedingsstoffen nodig heeft.
Ook is vermeld hoeveel Els, een kind van 8 jaar, gedurende lange tijd gemiddeld per dag van deze stoffen opneemt.

afbeelding

Hoeveel vet wordt er per dag gemiddeld in het lichaam van Els opgeslagen?

Reservestoffen.

Vier beweringen over opslag van reservestoffen in het lichaam van de mens zijn:

1. zetmeel wordt opgeslagen in de lever en in spieren,
2. glycogeen wordt opgeslagen in beenmerg en in de lever,
3. vet wordt opgeslagen in beenmerg en in onderhuids bindweefsel,
4. eiwitten worden opgeslagen in de lever en in onderhuids bindweefsel.

Welke bewering is juist?

Opslag.

Hieronder volgen twee beweringen over de opslag van stoffen in weefsel van planten:

I. In knollen kan zetmeel worden opgeslagen.
II. In zaden kunnen eiwitten worden opgeslagen.

Een tulp.
Zie figuur B 2182 van de bijlage.

De tekening stelt een tulp voor.

Komen in cellen in deel P eiwitten voor?
Komen in cellen in deel P koolhydraten voor?

afbeelding

Vervoer van koolhydraten.

Koolhydraten worden van een blad van een tulp vervoerd naar de bol.

Wordt zetmeel vervoerd?
Vindt dit vervoer vooral via bastvaten of via houtvaten plaats?

afbeelding

Stoffen in zaden.

Planten kunnen als reservestof eiwitten, vetten en koolhydraten bevatten.

Welke van deze stoffen kunnen voorkomen in zaden?

Reservestoffen in zaden.

Zaden bevatten reservestoffen. Deze reservestoffen worden gebruikt door de kiemplantjes.

Welke reservestoffen komen in zaden voor?

Reservestoffen in bollen en knollen.

Bollen en knollen bevatten reservestoffen. Deze reservestoffen worden gebruikt door de planten die uit de bollen en knollen ontstaan.

Welke reservestoffen komen in bollen en knollen voor?

Reservestoffen.

Vier beweringen over opslag van reservestoffen in planten zijn:

1. eiwitten worden vooral opgeslagen in verdikte delen en in zaden,
2. glycogeen wordt vooral opgeslagen in zaden,
3. vetten worden vooral opgeslagen in groene bladeren,
4. zetmeel wordt vooral opgeslagen in kroonbladeren van bloemen.

Welke bewering is juist?

Reservestoffen in planten.
Zie figuur B 1851 van de bijlage.

De tekening stelt een aardappelplant voor.

Welke reservestof kan zowel in P als in Q voorkomen?
Met welke indicator kan de aanwezigheid van deze reservestof worden aangetoond?

afbeelding

Zetmeel.
Zie figuur B 1807 van de bijlage.

De tekening geeft een plant weer.

Kan in orgaan 1 zetmeel aangetroffen worden?
En in orgaan 2?

afbeelding

Olie uit plantendelen.

Vroeger werden in zogenaamde olieslagerijen en oliemolens bepaalde plantendelen verhit en met behulp van slagblokken uitgeperst. Zo werd uit deze plantendelen olie gewonnen.

Welke plantendelen waren geschikt voor deze oliewinning?

Vet.

Dikke mensen hebben een grotere vetvoorraad in hun lichaam dan magere mensen. Een gedeelte van het vet wordt opgeslagen tussen organen en in het merg van de botten.

In welk deel of in welke delen van het lichaam bevindt zich de rest van het vet vooral?

Opslag van vet.

Op welke van de volgende vier plaatsen wordt gemakkelijk veel vet als reservevoedsel opgeslagen?

Opslag.

In welke organen van een mens vindt opslag van glycogeen plaats?

Reservevoedsel.

De meest voorkomende vorm van reservevoedsel van de mens is

Opslag.
Zie figuur A 965 van de bijlage.

Energierijke stoffen die niet onmiddellijk in het lichaam worden gebruikt, worden opgeslagen als vet en als glycogeen. Zo wordt er onder andere vet opgeslagen in het bindweefsel dat zich rond organen bevindt. In de afbeelding worden enkele plaatsen in het lichaam aangegeven.

Welke twee letters geven plaatsen aan waar veel glycogeen wordt opgeslagen?

De letters [invulveld] en [invulveld]

Vet als bescherming.

Walvissen hebben een dikke vetlaag. Deze vetlaag dient onder andere als bescherming tegen stoten en als opslagplaats van reservevoedsel.

Welke beschermende functie heeft deze dikke vetlaag bij walvissen nog meer?

1/2 (Reserve)stoffen bij mensen en planten.
Zie figuur B 1935 van de bijlage.

De afbeelding geeft verschillende organen van een mens en van een plant weer.
Planten en mensen hebben voedsel nodig om in leven te blijven. De stoffen eiwit, glycogeen, vet en zetmeel kunnen als reservestoffen in verschillende organen worden opgeslagen. Deze reservestoffen kunnen worden gebruikt voor de groei of voor de verbranding.

In welke van de in de afbeelding aangegeven organen van de mens wordt vooral vet opgeslagen?

2/2 (Reserve)stoffen bij mensen en planten.
Zie figuur B 1935 van de bijlage.

Op welke van de in de afbeelding aangegeven plaatsen in de plant kan zetmeel voorkomen?

1/5 Een appeltje voor de dorst.

Organismen hebben stoffen nodig voor verbranding, groei en ontwikkeling. Onder gunstige omstandigheden is de opname van stoffen vaak groter dan de behoefte aan stoffen. Het overschot wordt uitgescheiden of opgeslagen als reservestof. Organismen kunnen hun reservestoffen in verschillende omstandigheden gebruiken.

Veel planten vormen verdikte delen en zaden.

In welke van deze delen vindt opslag van reservestoffen plaats?

2/5 Een appeltje voor de dorst.

Kunnen dieren vetten als reservestof opslaan?
En kunnen planten dat?

afbeelding

3/5 Een appeltje voor de dorst.

Kunnen mensen eiwitten speciaal als reservestof opslaan?
En kunnen planten dat?

afbeelding

4/5 Een appeltje voor de dorst.

Welke stof wordt bij de mens als reservestof opgeslagen in pijpbeenderen en in onderhuids bindweefsel?

5/5 Een appeltje voor de dorst.

Mensen krijgen met hun eten en drinken vaak meer suiker en keukenzout binnen dan zij nodig hebben.

Wat gebeurt er met het overschot aan deze stoffen?

Beren in winterslaap.

Een zwarte beer slaat in de zomer en de herfst veel van een energierijke reservestof op. Daarmee kan hij de winter doorkomen. Een zwarte beer slaat dezelfde reservestof op als de mens.

Welke reservestof slaat een zwarte beer vooral op om de winter door te komen?
En in welk deel van het lichaam slaat de beer die reservestof vooral op?

afbeelding

Kamelensoorten.

Veel mensen denken dat in de bult van kamelen water zit. Dat is niet waar.
De bult van een kameel is een opslagplaats van vet.

Waarvoor gebruikt een kameel dit vet?

1/2 Winterrust.

De Grizzlybeer heeft in de zomer een lichaamstemperatuur van ongeveer 37°C. In de winter liggen de dieren meestal in hun holen te slapen. Hun lichaamstemperatuur daalt dan tot ongeveer 31°C. Af en toe verlaten ze hun hol om voedsel te zoeken. Vóór de winter slaat de Grizzlybeer een vetvoorraad op in zijn lichaam.

Waar wordt in het lichaam veel vet opgeslagen?

2/2 Winterrust.

Het opgeslagen vet dient onder andere als reservevoedsel.

Noem nog een andere functie van de vetvoorraad.

Zwanen.
Zie figuur B 2538 van de bijlage.

Bepaalde zwanen maken soms lange trekvluchten. Om voldoende energie te hebben tijdens het vliegen bouwen zij een vetreserve op. Het vet kan tijdens het vliegen verbrand worden. Men heeft lang gedacht dat de vetreserve voldoende zou zijn voor de gehele trekvlucht. Die veronderstelling blijkt niet te kloppen. Zwanen hebben daarvoor een te kleine vetvoorraad. Zij verbranden bij een lange vlucht niet alleen vet, maar ook een deel van het spierweefsel.

Een grote vetreserve is een nadeel bij een lange vlucht.

Noem dit nadeel.

De Noordzee.

Zeehonden eten vooral veel aan het eind van de zomer. Daardoor wordt een dikke vetlaag opgebouwd voor de winter.

Noem twee functies van deze vetlaag.

Ziekte van Pompe.

De ziekte van Pompe is een zeldzame spierziekte. In Nederland worden per jaar slechts enkele kinderen met deze erfelijke aandoening geboren.
Onderzoek heeft aangetoond dat bij patiënten met deze ziekte een bepaald enzym niet goed werkt. Glycogeen in spiercellen kan hierdoor niet goed worden afgebroken. Glycogeen hoopt zich op, waardoor spiercellen afsterven.
Spieren gaan dan minder goed werken en kunnen zelfs geheel afsterven.

Glycogeen wordt in spieren opgeslagen.

In welk ander orgaan wordt ook veel glycogeen opgeslagen? In de [invulveld]

Snelle spieren.

Spieren verbranden bij een grote inspanning van drie minuten vooral glucose.

Welke van de volgende beweringen over de herkomst van glucose is of zijn juist?

1. Deze glucose wordt door de spiercellen uit het bloed opgenomen en direct verbrand.
2. In de spieren bevindt zich glycogeen; daaruit wordt glucose gevormd.

Een uienplant.
Zie figuur B 1606 van de bijlage.

In de afbeelding is een uitgelopen ui weergegeven. Daarnaast is een doorsnede van een deel van deze uitgelopen ui weergegeven. Enkele delen zijn met cijfers 1 aangegeven.

In welk van de aangegeven delen van de uienplant zijn reservestoffen vooral opgeslagen?

Koolhydraten.

De suikers die bij de afbraak van zetmeel ontstaan, worden vanuit de dunne darm door het bloed naar de lever gevoerd.
In de lever worden deze suikers omgezet in glycogeen en daarna opgeslagen.

Waar in het lichaam wordt nog meer veel glycogeen opgeslagen?

Voedingsstoffen bij de mens.

Welke brandstoffen uit het voedsel kunnen bij de mens in reservestof worden omgezet?

1/3 Voeding bij kinderen.

In de tabel staat hoeveel Els, een kind van 8 jaar, gemiddeld per dag van bepaalde voedingsstoffen nodig heeft.
Ook is vermeld hoeveel Els gedurende lange tijd gemiddeld per dag van deze stoffen opneemt.
afbeelding

Hoeveel vet wordt er per dag gemiddeld in het lichaam van Els opgeslagen: 24 gram, meer dan 24 gram of minder dan 24 gram?

2/3 Voeding bij kinderen.

Op welke plaatsen wordt bij Els het overtollige vet vooral opgeslagen?

3/3 Voeding bij kinderen.

Hoe kunnen bij Els koolhydraten worden opgeslagen als glucose, als glycogeen of als zetmeel?

Vet en de menstruatiecyclus.

Vet wordt niet alleen onder de huid opgeslagen. Enkele organen waarin stoffen worden opgeslagen zijn: lever, pijpbeenderen en spieren.

In welk orgaan of in welke organen wordt vooral veel vet opgeslagen?

Tulpen.
Zie figuur B 4405 van de bijlage.

In het voorjaar bloeien in veel tuinen en plantsoenen tulpen. Deze zijn meestal opgegroeid uit bollen die in het najaar in de grond zijn gestopt. In zo'n bol is reservevoedsel opgeslagen. In het voorjaar worden voedingsstoffen uit de bol gebruikt voor de groei van enkele groene bladeren en een bloem.

Van welke voedingsstof is vooral veel in een tulpenbol opgeslagen?