Oefentoets Biologie: Voeding | VWO 1/VWO 2/VWO 3 | variant 16

1/3 Dieet.

Naar aanleiding van de tekst over Dieet hieronder beweert Piet het volgende:
Iemand, die in een derde-wereld-Iand leeft en regelmatig te maken heeft met hongerperiodes, heeft minder voedsel nodig dan wanneer hij de hongerperiodes niet zou hebben meegemaakt.

afbeelding

Welk argument uit de tekst over Dieet zal Piet gebruiken bij zijn stelling?

-

2/3 Dieet.

afbeelding

Noem een argument uit de leestekst waarmee je de stelling van Piet kunt ondergraven.

3/3 Dieet.

Leg uit waardoor je gemakkelijker zwaarder wordt als je een trage stofwisseling hebt.

Vegetariër.

Hans houdt niet van vlees. Hij eet daarom vrijwel alleen plantaardige voedingsmiddelen.
Hij eet bij een maaltijd evenveel bladgroente, fruit, peulvruchten en wortelen (penen).

Met welk voedingsmiddel krijgt hij bij die maaltijd de grootste hoeveelheid eiwitten binnen?

Dat krijgt hij binnen met .

1/2 Alcoholische drank.

Sommige mensen denken dat ze door het drinken van sterk alcoholische drank lekker warm worden. In werkelijkheid wordt dan door het lichaam juist meer warmte afgegeven. De warmtezintuigen in de huid worden na het drinken van alcohol echter wel geprikkeld.

Door welke invloed van alcohol worden de warmtezintuigen in de huid geprikkeld?

2/2 Alcoholische drank.

Wat betekent dit, als iemand 's winters na een paar stevige borrels een paar uur de straat op gaat?

Graanetende vogels.

Graanetende vogels voeden hun jongen niet met graan maar met insecten, omdat:

1. er geen rijp graan en zaad is tijdens de broedperiode;
2. jonge vogels graan slecht verteren;
3. dierlijk voedsel meer voedingswaarde heeft.

Welk van deze beweringen is/zijn juist?

Volkorenbeschuit.

Ingrediënten: tarwemeel, rietsuiker, plantaardige vetten, glucosestroop, gist, zout.
Het etiket hieronder is afkomstig van een pak volkorenbeschuit van 150 gram.
In het pak zitten 15 beschuiten.

afbeelding

Je hebt per dag ongeveer 72 g eiwit nodig.

Hoeveel procent van je eiwitbehoefte heb je gedekt als je twee beschuiten eet?
Rond af op 1 decimaal (cijfer achter de komma).

Dat is [invulveld] %.

-

Groeihormonen.

Bij rundvee heeft het rundergroeihormoon (BST) behalve een groeibevorderende werking ook een stimulerende invloed op de melkproductie. Uit experimenten blijkt dat injecties met het groeihormoon de melkproductie met 10 tot 20% doen toenemen.
In Nederland is het gebruik van BST niet toegestaan, in de Verenigde Staten wel.
Uit onderzoek is gebleken dat een koe die behandeld wordt met BST, minder voedsel van dezelfde samenstelling nodig heeft voor de productie van 1 liter melk dan een koe die niet met BST behandeld wordt.

Wordt de hoeveelheid mest per geproduceerde liter melk kleiner, blijft deze gelijk of wordt deze groter na toediening van BST?

De hoeveelheid mest .

Vitamines.

Je bent heel erg verkouden en je wilt iets extra’s aan je weerstand doen.
Op de verpakking van veel voedingsmiddelen staat een tabel met informatie over welke voedingsstoffen erin zitten, de hoeveelheden die aanwezig zijn en de hoeveelheid energie die ze kunnen leveren. Meestal staan de hoeveelheden aangegeven per 100 mL of per 100 gram.
Een deel van zo’n tabel staat hieronder afgedrukt

afbeelding

Reken uit hoeveel procent (%) van de aanbevolen daghoeveelheid vitamine C jij binnen krijgt als je twee-en-een-half glas Tropicana drinkt (1 glas = 150 mL) en een bruistablet Multivitamines slikt.

Vezelrijke voedingsmiddelen.

Vezelrijke voedingsmiddelen zijn plantaardige voedingsmiddelen die veel cellulose bevatten. Deze voedingsmiddelen worden nogal eens aanbevolen omdat ze goed zijn voor de activiteit van het darmkanaal.

Als mogelijke verklaringen voor deze gunstige invloed worden genoemd:

1. Cellulose is gemakkelijk verteerbaar;
2. Cellulose is een eiwit, dat zelf als enzym kan werken in het darmkanaal en daardoor de vertering bevordert;
3. Cellulose is vrijwel onverteerbaar, waardoor de bewegingen van het darmkanaal in stand worden gehouden.

Welke verklaring is of welke verklaringen zijn juist?

Vegetariërs en veganisten.

Vegetariërs zijn mensen die geen vlees eten. Veganisten eten in het geheel geen voedsel dat van dieren afkomstig is, dus ook geen zuivelproducten en eieren.
Peulvruchten, zoals erwten en bonen, vormen dikwijls een belangrijk bestanddeel van het voedsel van vegetariërs. Het belang hiervan is dat er vooral in peulvruchten een bepaalde stof of groep van stoffen zit, die vegetariërs met hun overige voedsel niet of nauwelijks binnen krijgen.

Welke stof of groep van stoffen is dit?

Muggen.

Een bevruchte vrouwtjesmug heeft bloed nodig om eitjes te kunnen produceren.

Welke stof in ons bloed is op dat moment de belangrijkste stof voor de vrouwelijke mug?

Dat is .

1/2 Botontkalking.

Om botontkalking te voorkomen wordt vooral jonge mensen aangeraden om calciumrijke voeding te gebruiken: 1200 milligram calcium per dag. Als de botten tijdens de groei sterk en stevig worden, is de kans op botontkalking op latere leeftijd minder groot.
De tabel hieronder is een deel van de voedingsmiddelentabel (geanalyseerd per 100 gram eetbaar gedeelte).
afbeelding
Harry is een jongen van 17 jaar. Hij eet tussen de middag 4 bruine boterhammen (totaal 140 g) met roomboter (20g) en kaas (60 g).

Laat zien dat deze maaltijd van Harry onvoldoende calcium bevat voor één dag. Leg je antwoord uit met een berekening.

-

2/2 Botontkalking.
Zie figuur B 3145 van de bijlage.

Een leerling maakt met behulp van de tabel drie cirkeldiagrammen.
Elk cirkeldiagram geeft de verhouding tussen de hoeveelheid eiwitten, vetten en koolhydraten van een calciumrijk voedingsmiddel weer.

Welk diagram hoort bij volle melk?

1/2 Broze botten.
Zie figuur B 3115 van de bijlage.

Om broze botten tegen te gaan, worden soms kalktabletten aanbevolen.
Ook kun je door het eten van bepaalde voedingsmiddelen meer kalk binnen krijgen.

Welk van de afgebeelde voedingsmiddelen bevat het meeste kalk (calcium)? Dit is [invulveld]

2/2 Broze botten.

Onderzoekers hebben ontdekt dat vitamine D de opname van kalk verbetert.
Daarmee voorkomt vitamine D het ontstaan van broze botten. In de tabel is informatie van drie voedingsmiddelen weergegeven (geanalyseerd per 100 gram product).

afbeelding

Welk voedingsmiddel uit de tabel bevat per 100 gram het meeste vitamine D?

Schimmels.

De hoeveelheid poep van een hond is mede afhankelijk van het soort voedsel dat de hond krijgt. In modern hondenvoer is vaak plantaardig voedsel verwerkt. Van een kilo plantaardig voedsel blijft na vertering meer poep over dan van een kilo dierlijk voedsel.

Geef een oorzaak voor dit verschil.

1/4 Alcoholgebruik in Nederland.
Zie figuur A 939 van de bijlage.

Van alcoholhoudende dranken kun je beter niet te veel drinken.

Volgens een onderzoek drinken volwassen mannen gemiddeld veertien glazen alcoholhoudende drank per week.

Volwassen vrouwen drinken gemiddeld zeven glazen alcoholhoudende drank per week.
Overgewicht in de vorm van een ‘bierbuik' is één van de mogelijke gevolgen van overmatig gebruik van alcohol.

Maak met behulp van de gegevens uit de informatie het afgebeelde staafdiagram af.

2/4 Alcoholgebruik in Nederland.

Wat zijn twee gevolgen van overmatig gebruik van alcohol?