Oefentoets Biologie: Voortplanting | HAVO 1/HAVO 2/HAVO 3 | variant 1

2/4 Syfilis.
Zie figuur A 1346 van de bijlage.

Met welke letter is het orgaan aangegeven waar bij een vrouw de infectie met syfilis begint?

3/4 Syfilis.
Zie figuur B 6850 van de bijlage.

Als syfilis niet bestreden wordt, verspreidt de bacterie zich in het bloed.
Bij iemand wordt bloed afgenomen. Het bloedplasma wordt onderzocht op syfilis.
In de afbeelding is te zien hoe het buisje met bloed eruit ziet nadat het is behandeld.
Drie delen van het bloed zijn aangegeven met een letter. Het doorzichtige deel met letter P, het witte deel met letter Q en het rode deel met letter R.

Welke letter geeft het deel van het bloed aan dat onderzocht wordt op syfilis?

4/4 Syfilis.

Noem een voorbehoedmiddel waarmee syfilis voorkomen kan worden.

1/2 Een kijkoperatie.
Zie figuur B 6852 van de bijlage.

Als een man klachten heeft met plassen kan er een probleem zijn met de blaas.
Tijdens een kijkoperatie wordt een buis in het lichaam gebracht.
Aan de buitenkant van de buis bevindt zich een cameraatje, waarmee de dokter in het lichaam kan kijken. In de afbeelding is te zien hoe dat in zijn werk gaat.
Ook is een doorsnede weergegeven van een deel van het mannelijk onderlichaam.

Wat is de naam van orgaan P?

2/2 Een kijkoperatie.
Zie de figuren B 6852 en B 6853 van de bijlage.

Een ontsteking van deel P kan ook weer leiden tot een ontsteking van orgaan Q.
Van een deel van de afbeelding B 6852 is een vergroting gemaakt.

Wat is de functie van orgaan Q?

1/2 De roos.
Zie figuur A 1347 van de bijlage.

Rozen bloeien vanaf half juni tot augustus.
Er zijn veel verschillende felgekleurde rozen.
De bloemen ruiken allemaal erg sterk.
In de afbeelding is een bloem van de roos te zien.

Leg uit dat de roos zich waarschijnlijk door insectenbestuiving voortplant.

2/2 De roos.
Zie figuur A 1347 van de bijlage.

Wat is de naam van deel P?

1/10 Nieuw leven.

Een eicel wordt bevrucht door een mannelijke geslachtscel. Bij planten en bij dieren groeit uit een bevruchte eicel een nieuw organisme.

Hoe heet een mannelijke geslachtscel bij dieren?
En hoe heet een mannelijke geslachtscel bij planten?

Bij dieren: [invulveld]
Bij planten: [invulveld]

2/10 Nieuw leven.
Zie figuur A 1353 van de bijlage.

Ingrid is zwanger.
Om de 28 dagen werd Ingrid ongesteld.
Op 11 mei had Ingrid de eerste dag van haar laatste menstruatie.
Op een dag daarna was de bevruchting waardoor zij in verwachting raakte.

Op welke datum was die bevruchting?

3/10 Nieuw leven.

Een zwangerschap duurt bij mensen 38 weken, gerekend vanaf de bevruchting.
Ongeveer twee weken na de bevruchting dacht Loes voor het eerst dat ze misschien in verwachting was. Ze zei: "Ik ben overtijd."

Wat is een aanwijzing dat een vrouw zwanger is?

4/10 Nieuw leven.

De zinnen in de tabel gaan over het begin van een zwangerschap:

1. De eicel wordt bevrucht in de eileider.
2. Het embryo nestelt zich in het baarmoederslijmvlies.
3. Bij de ovulatie komt een eicel vrij.
4. Er vormt zich een placenta (moederkoek).

De zinnen in de tabel staan niet in de juiste volgorde.

Wat is de juiste volgorde?

5/10 Nieuw leven.

Bij de geboorte kwam het hoofdje als eerste naar buiten.
Vader Bart schrok van de vorm van het hoofdje van Jalien.
De verpleegkundige stelde hem gerust: "De schedel van de baby kan door de geboorte een beetje vervormen. Dat verdwijnt vanzelf na een paar dagen."

Tot welk orgaanstelsel behoort de schedel?

6/10 Nieuw leven.
Zie figuur B 6841 van de bijlage.

Na de geboorte van Jalien knipte vader Bart de navelstreng door.
Na enige tijd had Ingrid opnieuw weeën en volgde de nageboorte.

Geef van drie delen aan of bij de nageboorte afgevoerd worden.
baarmoeder:
embryo:
(deel van de) navelstreng:
placenta:
vruchtvliezen:

7/10 Nieuw leven.
Zie figuur B 6924 van de bijlage.

Vlak na de geboorte schrok Jalien. Ze spreidde haar armpjes wijd uit en opende haar handjes. Dit is een onbewuste reactie.

Hoe heet zo'n onbewuste reactie?

8/10 Nieuw leven.

De toestand van een baby wordt na de geboorte in een cijfer uitgedrukt.
Een dokter kijkt naar verschillende karakteristieken van een baby en geeft elk 0, 1 of 2 punten. Die punten worden opgeteld.
Een puntentotaal van 7 of hoger is normaal.
In de tabel staat aangegeven hoe dit gedaan wordt.
Een levenskenmerk waarop wordt gelet met deze test is ademhaling.

afbeelding

Noteer een ander levenskenmerk waarop wordt gelet met deze test.

9/10 Nieuw leven.

afbeelding

De dokter onderzoekt Jalien direct na de geboorte. Zij ziet een baby die:

- een geheel roze huid heeft
- een goede spierspanning heeft
- onregelmatig ademt
- een hartfrequentie heeft van 90 slagen per minuut
- huilt.

Welk cijfer geeft zij Jalien volgens de tabel?

10/10 Nieuw leven.

Na het doorknippen van de navelstreng blijft hiervan een stukje aan Jalien vastzitten. Dit stukje navelstreng droogt in. Na ongeveer zes dagen laat het los van de buik. Dat plekje op de buik heet de navel. Bij Jalien werd de navel rood en ging stinken. Ze had een navelinfectie die veroorzaakt was door bacteriën.

Welke bloeddeeltjes bestrijden die bacteriën?

1/3 Het consultatiebureau.
Zie figuur A 1354 van de bijlage.

Op het consultatiebureau is tot Jaliens eerste verjaardag regelmatig haar gewicht gemeten. De resultaten staan in het diagram.

Wat moet onder het diagram op plaats (…1...) staan?

2/3 Het consultatiebureau.
Zie figuur B 6928 van de bijlage.

In haar eerste levensjaar krijgt Jalien op het consultatiebureau verschillende inentingen.
Hierbij wordt met een naald door verschillende lagen van de huid geprikt.

Hoe heet de buitenste laag van de huid?

3/3 Het consultatiebureau.
Zie figuur B 6929 van de bijlage.

Na de inenting komt er een beetje bloed naar buiten. Al snel stolt het bloed en stopt het bloeden.
Je ziet drie verschillende bloeddeeltjes.

Welk type bloeddeeltje heeft als functie het laten stollen van het bloed?