Oefentoets Biologie: Spijsvertering - Spijsvertering | VWO 1/VWO 2/VWO 3

Darmlengte in vergelijking tot lichaamslengte.
Zie figuur B 789 van de bijlage.

Welk dier heeft in verhouding tot zijn lichaamslengte het langste darmkanaal?

Lengte van het darmkanaal.

Op grond van hun voedsel kunnen dieren worden ingedeeld in drie groepen: alleseters, planteneters en vleeseters.

In welke van deze groepen hebben de dieren gemiddeld het langste darmkanaal in verhouding tot hun lichaamslengte?

Lengte van darmkanaal.

Van een bepaald dier wordt de lengte van het darmkanaal gemeten.
Deze blijkt 15x de lichaamslengte te zijn. Van dit dier is bekend dat het een planteneter is.
Van een ander dier blijkt de lengte van het darmkanaal 18x zijn lichaamslengte te zijn.

Is dit tweede dier waarschijnlijk een alleseter, een insecteneter, een planteneter of een vleeseter?

Spijsvertering.
Zie figuur B 730 van de bijlage.

De figuur stelt voor een deel van het spijsverteringsstelsel van een liggend persoon voor. Cijfer 2 geeft de maag aan. De afvoerbuizen van alvleesklier en galblaas zijn ook getekend.

Welk cijfer geeft de twaalfvingerige darm aan?
In welk deel of in welke delen kunnen peristaltische bewegingen plaatsvinden?

afbeelding

1/3 Vertering in de maag.

Een maagzweer is een aantasting van de binnenkant van de maagwand waarbij bacteriën een rol spelen. Bij het ontstaan van een maagzweer zijn in het algemeen bacteriën betrokken, die zich in het voedsel kunnen bevinden. Toch krijgt niet iedereen een maagzweer.

Waardoor krijgt in het algemeen niet iedereen een maagzweer?

2/3 Vertering in de maag.

In de maag van een mens bevindt zich voedsel met daarin een hoeveelheid koolhydraten en eiwitten.

Worden er koolhydraten verteerd door de inwerking van enzymen uit de maagsapklieren?
En eiwitten?

afbeelding

3/3 Vertering in de maag.

In de maag van een mens bevindt zich voedsel met daarin een hoeveelheid koolhydraten en eiwitten.

Neemt de hoeveelheid koolhydraten af door de inwerking van enzymen uit de maagsapklieren of blijft deze gelijk?
En de hoeveelheid eiwitten?

afbeelding

Spijsvertering.

Speekselenzym komt in de maag terecht. Het komt echter niet meer voor in de twaalfvingerige darm.

Een verklaring hiervoor is dat speekselenzym wordt

Spijsvertering.

Een glazen kolf bevat een mengsel van water, eiwit en zetmeel. Aan dit mengsel wordt een spijsverteringssap van de mens toegevoegd. Na verloop van tijd blijkt er alleen eiwit verteerd te zijn.

Welk spijsverteringssap is toegevoegd?

Spijsvertering.

De vertering van eiwitten in het spijsverteringskanaal van de mens begint door

Maag.

Bij het eten komt voedsel in de maag. De maag is een onderdeel van het spijsverteringsstelsel.
In de maag hebben allerlei processen invloed op het daar aanwezige voedsel.

Noem twee van deze processen.

1/3 Darmgassen.
Zie figuur B 3597 van de bijlage.

Sommige voedselresten kunnen in de dunne darm niet helemaal verteerd worden. Deze voedselresten komen dan in de dikke darm. In de afbeelding is een deel van het spijsverteringsstelsel weergegeven.

Kleur in de afbeelding de dikke darm met potlood in.

2/3 Darmgassen.
Zie figuur B 3598 van de bijlage.

In de dikke darm leven heel veel bacteriën. Deze organismen breken voedselresten af, die wij zelf niet kunnen verteren. Bij de afbraak van voedsel door bacteriën komen gassen vrij. Deze gassen kunnen het lichaam als winden verlaten. De gassen kunnen ook door de wand van de dikke darm in het bloed komen.



In de afbeelding B 3598 is schematisch de bloedsomloop weergegeven. Met een pijl is aangegeven via welke weg de darmgassen door het bloed worden vervoerd.

Hoe heet het bloedvat dat is aangegeven met letter P?

3/3 Darmgassen.

Het bloed geeft de darmgassen uiteindelijk af aan bepaalde organen. Via deze organen verlaten de gassen het lichaam als slechte adem.

Welke organen zijn dit?

1/2 Schadelijke boeren en winden.

In de maag van koeien leven veel soorten bacteriën die cellulose uit de celwanden in plantaardig voedsel afbreken.
Bepaalde bacteriën produceren bij die afbraak het gas methaan.
Dit gas verlaat het verteringskanaal van de koe via de mond en de anus door boeren en winden.
Methaan is als broeikasgas schadelijk voor het milieu.

In Australië is een experiment gestart waarbij koeien ingeënt worden tegen schadelijke winden en boeren.
Bij het experiment worden gedode bacteriën bij koeien ingespoten.
Dit brengt een afweerreactie op gang, waardoor de methaanproducerende bacteriën in de maag worden bestreden.
Men hoopt zo de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

De maag van een koe bestaat uit verschillende delen.
De overige delen van het verteringskanaal hebben dezelfde namen als bij de mens.

In de tekst staat dat methaan het verteringskanaal van de koe verlaat via boeren en winden.

Passeert dit gas dan de endeldarm?
En passeert dit gas dan de slokdarm?

2/2 Schadelijke boeren en winden.

Door de koeien in te enten wordt een afweerreactie op gang gebracht, waardoor bacteriën in de maag worden bestreden door antistoffen.

Welke bloeddeeltjes produceren deze antistoffen?

1/2 Twaalfvingerige darm.

De twaalfvingerige darm is een belangrijk deel van het verteringsstelsel.

Wordt in de twaalfvingerige darm voedsel met gal gemengd?
En wordt daar voedsel met speeksel gemengd?

2/2 Twaalfvingerige darm.

Kan zich in de twaalfvingerige darm onverteerd voedsel bevinden?
En kan zich daar verteerd voedsel bevinden?

1/2 Darminfectie.

Rauw vlees, zoals kippenvlees, kan besmet zijn met ziekteverwekkende bacteriën.
Als deze bacteriën in het verteringskanaal terechtkomen, kunnen ze onder andere diarree veroorzaken.
Bij diarree is de ontlasting dun en waterig doordat de onverteerde resten niet genoeg zijn ingedikt.

Hoe heet het deel van het verteringskanaal waarin vooral water uit onverteerde resten wordt opgenomen?

2/2 Darminfectie.

In de afbeelding hieronder is een etiket weergegeven.
Om de kans op een darminfectie te verkleinen, wordt aangeraden het vlees goed gaar te maken.
afbeelding

Leg uit waardoor de kans op een darminfectie kleiner wordt als het vlees goed gaar wordt gemaakt.




-

De portierspier.

De portierspier is

afbeelding

De twaalfvingerige darm.

De twaalfvingerige darm van de mens is het eerste gedeelte van

1/3 De maag.

In een artikel staat de volgende informatie:
In alle leeftijdsgroepen kunnen mensen maag-darmproblemen hebben.
Soms zijn de klachten duidelijk: er kan sprake zijn van een infectie in de maag.
Bacteriën komen via het voedsel ons lichaam binnen. In de maag gaan veel van die bacteriën dood.

Waardoor sterven de meeste bacteriën in de maag?

2/3 De maag.

Soms dringen bacteriën toch het bloed binnen.
Het bloed bevat bloeddeeltjes die de bacteriën bestrijden.

Welke bloeddeeltjes zijn dit?

3/3 De maag.

Is de maag een weefsel, een orgaan of een orgaanstelsel?

3/4 Een posterpresentatie.

Onder elk orgaan wil hij kort iets over de functie ervan schrijven.
Op zijn kladblaadje staan hierover de volgende aantekeningen.

Tekst 1:
Hier worden enzymen en zoutzuur aan het voedsel toegevoegd.

Tekst 2:
In dit orgaan wordt onder andere gal gemaakt.

Tekst 3:
Op de binnenkant van dit deel bevinden zich darmvlokken.
Darmsapklieren maken enzymen.
Het grootste deel van het verteerde voedsel wordt hier in het bloed opgenomen.

Welk orgaan in de afbeelding heeft de functies die Stefan bij tekst 3 heeft opgeschreven?

4/4 Een posterpresentatie.

Tekst 4:
In dit deel leven veel darmbacteriën die stoffen in onverteerde resten afbreken.
Ook wordt er veel water opgenomen in het bloed.

In een bepaald deel van het verteringskanaal leven veel darmbacteriën (zie tekst 4).

Hebben darmbacteriën een celkern? En hebben ze een celwand?

Verteringsstelsels van zoogdieren.
Zie figuur B 5843 van de bijlage.

De tekeningen 1,2 en 3 geven kiezen weer van drie even grote zoogdieren.
De tekeningen r, s en t geven schematisch de lengte weer van het darmkanaal van deze drie dieren in willekeurige volgorde.

Zet het darmkanaal in de rechter kolom bij de juiste kies in de linker kolom.

Bloedafbraak.

Andere stoffen uit de rode bloedcellen komen via de gal in de darmen terecht. Daar worden ze verder afgebroken door bacteriën.

Op welke plaats komt de gal het verteringskanaal binnen?

Schimmels.

De delen van het verteringskanaal van een hond hebben dezelfde namen en functies als de delen van het verteringskanaal van een mens.

In welk deel van het verteringskanaal van een hond zijn de omstandigheden vooral zo dat de ontwikkeling van schimmelsporen wordt gestimuleerd?

1/5 Spijsvertering.
Zie figuur B 1903 van de bijlage.

De afbeelding geeft schematisch het grootste deel van het spijsverteringsstelsel van de mens weer.

In welk orgaan of in welke organen kunnen peristaltische bewegingen plaatsvinden?

2/5 Spijsvertering.

Welke stof uit orgaan 1 wordt in de twaalfvingerige darm aan het voedsel toegevoegd?

3/5 Spijsvertering.

Komt in de wand van orgaan 5 spierweefsel voor?
En komen in de wand van orgaan 5 delen van zenuwcellen voor?

4/5 Spijsvertering.

Welke stoffen uit orgaan 4 worden in de twaalfvingerige darm aan het voedsel toegevoegd?

5/5 Spijsvertering.

In welk van de organen 2, 5 en 6 worden in de wand spijsverteringssappen geproduceerd?

2/2 Hardlopen.

Tijdens een wedstrijd eten sommige hardlopers bananen.
Een banaan wordt verteerd in het spijsverteringsstelsel.
Hierbij passeren vezels van de banaan een aantal organen.

Wat is de juiste volgorde van deze organen?