Oefentoets Biologie: Assimilatie-dissimilatie - Algemeen | VWO 5/VWO 6 | variant 1

2/5 Halobacterium halobium.
Zie figuur A 1077 van de bijlage.

Wat is de betekenis van de golflijntjes zonder pijlpunt?

Stofwisseling bij algen.

Bij sommige soorten eencellige algen komen, al naar omstandigheden, individuen voor met of zonder bladgroen.
Bij individuen met bladgroen is bij verlichtingssterkte R (compensatiepunt) de mate van assimilatie gelijk aan de mate van dissimilatie.

Welke vorm zich ontwikkelt, hangt af van de verlichtingssterkte en de aanwezigheid van opneembare koolhydraten in het water.

De meeste individuen met bladgroen zullen zich ontwikkelen bij en als

afbeelding

Slaplanten.
Zie figuur A 234 van de bijlage.

In een experiment wordt de opbrengst van slaplanten bestudeerd onder verschillende klimaatomstandigheden. Daartoe worden slaplanten in klimaatkamers gekweekt waarin licht en temperatuur worden gevarieerd. De andere omstandigheden blijven steeds gelijk.
Bij het begin van het experiment is de massa van de slaplanten in elke kamer gelijk. In de afbeelding is weergegeven hoe de verlichtingssterkte en de temperatuur gedurende een etmaal worden gevarieerd. Bovendien is weergegeven wat de opbrengst aan sla aan het eind van het experiment is.
Over de resultaten van dit experiment worden twee beweringen gedaan:

I. In dit experiment leidt de gekozen constante temperatuur tot een lagere opbrengst aan sla dan de wisselende temperatuur.
II. In dit experiment leidt de gekozen constante verlichtingssterkte tot een lagere opbrengst aan sla dan de wisselende verlichtingssterkte.

Deelreacties van langere reactieketens.

Voor de volgende omzettingen geldt dat zij deelreacties zijn van langere reactieketens:

1. nitriet + zuurstof ® nitraat + energie.
2. pyrodruivenzuur + NADH + H⁺ ® melkzuur + NAD⁺ .

Van welke reactieketen (aërobe dissimilatie anaërobe dissimilatie of chemosynthese) is omzetting 1 een deelreactie?
En omzetting 2?

afbeelding

Autotrofe organismen.

Kan chemosynthese voorkomen bij autotrofe organismen?
En aërobe dissimilatie?

afbeelding

Organellen.

Chloroplasten en mitochondriën worden met elkaar vergeleken.
Naar aanleiding hiervan worden vier uitspraken gedaan:

1. chloroplasten en mitochondriën kunnen in dezelfde cel voorkomen;
2. zowel bij chloroplasten als bij mitochondriën diffundeert CO₂ door het membraan heen;
3. zowel bij chloroplasten als bij mitochondriën wordt glucose door het membraan heen getransporteerd;
4. zowel in chloroplasten als in mitochondriën ontstaan ATP-moleculen.

Welke uitspraak is of welke uitspraken zijn juist?

Kiemende gerstekorrels
Zie figuur B 1727 van de bijlage.

Gerstekorrels worden in het licht te kiemen gelegd. Dit proces gaat gepaard met wateropname en verandering van het drooggewicht van korrels en kiemplanten. In het afgebeelde diagram staat aangegeven de verandering van het drooggewicht van

1. het endosperm (reservevoedsel);
2. het embryo;
3. het totaal (1 + 2).

Welke van de onderstaande conclusies is juist op grond van deze resultaten?

Bruine bonen.

In een experiment met jonge bruine bonenplanten wordt gemeten hoeveel de planten gedurende twee weken na het begin van het experiment in lengte toenemen. De planten zijn in vier groepen verdeeld die onder verschillende omstandigheden worden gekweekt. In de tabel hieronder is vermeld onder welke omstandigheden de planten worden gekweekt. De tabel hieronder geeft tevens de gemiddelde lengtetoename per groep weer.
afbeelding

Van welke van deze groepen bevatten de planten na deze twee weken gemiddeld de grootste hoeveelheid organische stoffen?

Vorming van ATP.

Bij welke van onderstaande reactieketens wordt ATP gevormd?

Vorming van ATP.

Enkele reacties in organismen zijn:

1. de lichtreacties van de fotosynthese in planten met bladgroen,
2. de oxidatie van ammoniak door nitrietbacteriën,
3. de oxidatie van nitriet door nitraatbacteriën,
4. de omzetting van pyrodruivenzuur in alcohol in gistcellen,
5. de reductie van pyrodruivenzuur tot melkzuur in spiervezels van de mens.

Bij welke van bovenstaande reacties wordt ATP gevormd?

ATP-vorming.

Enkele onderdelen van cellen van organismen zijn:

1. de bladgroenkorrels in een plantencel;
2. het cytoplasma in een gistcel, uitgezonderd de celorganellen;
3. de mitochondriën in een gistcel;
4. de vacuole in een plantencel.

In welke van deze onderdelen vindt gewoonlijk de volgende reactie plaats?

ADP + Pi + energie ® ATP?

De werking van een enzymoplossing.

Een onderzoeker bestudeert de werking van een enzymoplossing.
Hij constateert dat na toevoeging van glucose er pyrodruivenzuur er NADH + H⁺ ontstaat.

Kan door de werking van de enzymoplossing ook ATP ontstaan?
Kunnen de enzymen van de oplossing een rol spelen bij de anaërobe dissimilatie?

afbeelding

Glucoseproductie en -verbruik.
Zie figuur B 2528 van de bijlage.

Met Veenmos (een plant met bladgroen) worden enkele proeven gedaan. Bij de eerste serie proeven bevinden de planten zich in het donker. Bij verschillende temperaturen wordt gemeten hoeveel CO₂ deze planten aan hun milieu afgeven.
De resultaten zijn weergegeven in diagram 1.
Dezelfde planten worden vervolgens optimaal belicht. Nu wordt bij verschillende temperaturen gemeten hoeveel CO₂ ze uit hun milieu opnemen. De resultaten zijn weergegeven in diagram 2.
Aangenomen wordt dat deze planten voor de aërobe dissimilatie alleen glucose gebruiken en dat de verlichtingssterkte geen invloed heeft op de dissimilatie-activiteit. Uit de gegevens kunnen dan conclusies worden getrokken over de hoeveelheden glucose die geproduceerd en verbruikt worden.
P is de hoeveelheid glucose die per uur door de planten bij optimale verlichtingssterkte en 30°C bij de fotosynthese wordt geproduceerd. Q is de hoeveelheid glucose die onder dezelfde omstandigheden per uur bij de dissimilatie wordt verbruikt. R is de hoeveelheid glucose die bij 10°C per uur bij de fotosynthese wordt geproduceerd.

Is P groter dan Q?
Is P groter dan R? Zie verder onder

afbeelding

Opname van CO₂ bij verschillende verlichtingssterkten
Zie figuur A 416 van de bijlage.

In een experiment wordt bij een plant de opname van CO₂ bij verschillende verlichtingssterkten gemeten. De resultaten van deze metingen zijn in het diagram van de afbeelding weergegeven. De plant staat in een omgeving met een hoge luchtvochtigheid en heeft de beschikking over voldoende water.
Aangenomen wordt dat de intensiteit van de dissimilatie bij dit experiment niet door de verlichtingssterkte wordt beïnvloed.
Naar aanleiding van de resultaten worden de volgende beweringen gedaan:

1. bij verlichtingssterkte P is per tijdseenheid de diffusie van CO₂ uit de cellen naar de intercellulaire ruimten groter dan die in de omgekeerde richting,
2. bij verlichtingssterkte R zijn de huidmondjes van het blad gesloten,
3. bij verlichtingssterkte R wordt per tijdseenheid meer ATP gevormd dan bij verlichtingssterkte P.

Welke van deze beweringen is of welke zijn juist?

Chloroplast en mitochondrium.

Chloroplasten en mitochondriën worden met elkaar vergeleken. De volgende uitspraken worden over deze organellen gedaan:

1. in beide organellen bevinden zich eiwitten;
2. in beide organellen bevinden zich co-enzymen die waterstof kunnen binden;
3. in beide organellen kan ATP ontstaan;
4. in beide organellen kan zuurstof ontstaan.

Welke van deze uitspraken zijn juist?

O₂ -uitwisseling bij verschillende verlichtingssterkten.
Zie figuur B 101 van de bijlage.

In het diagram is de O₂ -uitwisseling van een plant met het milieu bij verschillende verlichtingssterkten weergegeven.

Zal de hoeveelheid organische stof van de plant bij verlichtingssterkte P toenemen of gelijk blijven?
Zal de hoeveelheid organische stof bij verlichtingssterkte Q toenemen of afnemen?

afbeelding

Dissimilatie en drooggewicht bij een toendra-plant
Zie figuur B 182 van de bijlage.

Bij een toendra-plant wordt bij twee verschillende temperaturen de invloed onderzocht van de verlichtingssterkte op de CO₂ -opname en de CO₂ -afgifte per uur per gram drooggewicht. De resultaten zijn weergegeven in het diagram.
Aangenomen wordt dat de dissimilatiesnelheid per gram drooggewicht bij dezelfde temperatuur onafhankelijk is van de verlichtingssterkte.

Is bij verlichtingssterkte P de fotosynthese per gram drooggewicht het grootst bij 0°C of bij 20°C?
Zal bij verlichtingssterkte P de hoeveelheid organische stof van de plant toenemen bij 0°C of bij 20°C?

afbeelding