Oefentoets Biologie: Ecologie - piramides | HAVO 4/HAVO 5

Deze oefentoets bevat 9 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.

Aantal vragen

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

HAVO 4, HAVO 5

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

Ecologie

Biomassa.
Zie figuur B 1230 van de bijlage.

In de afbeelding is een piramide van biomassa getekend van de voedselketen:

gras ® sprinkhaan ® spitsmuis.

Welke van de volgende beweringen hierover is juist?

afbeelding

Uit 1 kg biomassa in grasplanten wordt 22 kg biomassa in sprinkhanen gevormd.
Uit 1 kg biomassa in grasplanten wordt uiteindelijk 85 kg biomassa in spitsmuizen gevormd.
Uit 22 kg biomassa in grasplanten wordt 1 kg biomassa in spitsmuizen.
Uit 22 kg biomassa in sprinkhanen wordt 1 kg biomassa in spitsmuizen gevormd.

Ecologie

Een ecologische piramide.
Zie figuur B 1231 van de bijlage.

In de afbeelding is een ecologische piramide getekend van een voedselketen.

Wat voor ecologische piramide kan dit zijn?

afbeelding

alleen een piramide van aantallen
alleen een piramide van biomassa
alleen een piramide van aantallen of van biomassa
een piramide van aantallen, van biomassa of van energie

Ecologie

Biomassa in een duingebied.
Zie figuur A 291 en B 1412 van de bijlage.

In een bepaald duingebied (zie de afbeelding) groeien vele soorten planten: grassen, allerlei kruidachtige planten en struiken, zoals de duindoorn.

Allerlei dieren vinden er hun voedsel: insecten, muizen, konijnen, vossen, roofvogels.

Zie figuur B 1412 van de bijlage.

In de afbeelding B 1412 is een piramide getekend van de biomassa van de organismen in dit ecosysteem, verdeeld in drie voedselniveaus.

Noem twee oorzaken waardoor de biomassa van elk dierlijk niveau steeds kleiner is dan van het voorgaande niveau.

afbeelding

Ecologie

Piramide van aantallen.

Als men een piramide van aantallen maakt, welk van de volgende groepen van slootwaterorganismen vertoont dan een voortschrijdende afname in de achtereenvolgende stappen in de voedselketen?

producent: fytoplankton laat in de zomer; consument 1^e orde: zoöplankton; consument 2^e orde: vissen
producent: hogere planten; consument 1^e orde: larven van een kever die van plantenwortels leeft; consument 2^e orde: larven (nymfen) van een waterjuffer
producent: eencellige groenwieren; consument 1^e orde: waterslakken; consument 2^e orde: larven van een leverbot die de slakken parasiteert
producent: eencellige groenwieren; consument 1^e orde: larven van de Chironomus-mug; consument 2^e orde: bloedzuigers

Ecologie

Piramide.
Zie figuur B 5172 van de bijlage.

In nevenstaande figuur (een piramide) zijn P producenten, C₁ consumenten 1^e orde, C₂ consumenten 2^e orde en C₃ consumenten 3^e orde.

Wat stelt deze figuur voor?

afbeelding

Een piramide van biomassa, niet van aantallen.
Een piramide van aantallen, niet van biomassa.
Een piramide van zowel biomassa als van aantallen.
Een piramide van noch biomassa, noch aantallen.

Ecologie

Piramide van aantallen.
Zie figuur B 5173 van de bijlage.

Welk van de piramiden in nevenstaande figuur is of welke zijn een piramide van aantallen?

afbeelding

Ecologie

1/3 Een harige rups.
Zie figuur B 5186 van de bijlage.

In het Braziliaanse regenwoud wonen rupsen van de soort Lonomia obliqua. Zij zijn met pluizige haren bedekt. Via die haren kunnen ze een stof in de huid van zoogdieren brengen die een stollingsfactor in het bloed van die dieren afbreekt. Vooral nu gedeelten van het woud worden omgezet in sojaplantages, vormen deze rupsen een probleem voor de mens. Hun enige natuurlijke vijand, een parasitaire roofwesp, is daar inmiddels uitgeroeid door insecticiden. Bij de roofwesp is de huid minder behaard en daardoor minder beschermd tegen gif.

Geef nog een andere verklaring voor het feit dat de roofwesp meer te lijden heeft gehad van het insecticide dan Lonomia obliqua .

afbeelding