Oefentoets Biologie: Dna-rna - eiwitsynthese | HAVO 4/HAVO 5 | variant 2

Deze oefentoets bevat 20 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.

Aantal vragen

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

HAVO 4, HAVO 5

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

DNA-RNA-eiwitsynthese

De erfelijke eigenschappen van een chromosoom.

De erfelijke eigenschappen van een chromosoom zijn gelegen in

de basen van het DNA
de typisch dubbel-helixstructuur in het DNA
de opbouw in basenparen in het DNA
de volgorde van de basen in het DNA

DNA-RNA-eiwitsynthese

Bouwsteen van RNA.
Zie figuur B 3 en C 4 van de bijlage.

In deze figuur B3 staat weergegeven

afbeelding

een organische base
een nucleotide
een nucleïnezuur
een aminozuur

DNA-RNA-eiwitsynthese

Een verschil tussen RNA en DNA.

RNA verschilt van DNA omdat

RNA een suiker heeft en DNA een andere suiker met meer zuurstof
RNA uracil heeft in plaats van adenine
RNA een suiker heeft met minder zuurstof en uracil en DNA een suiker met meer zuurstof en thymine
RNA een suiker met meer zuurstof heeft dan DNA

DNA-RNA-eiwitsynthese

De opbouw van DNA.

DNA is opgebouwd uit de moleculen

suiker - organische basen - fosforzuur
ribose - nucleïnezuur - suiker - fosforzuur
desoxyribose - fosforzuur - organische basen
guanine - adenine - thymine - cytosine - suiker

DNA-RNA-eiwitsynthese

Over een DNA molecuul.

In een DNA molecuul is de hoeveelheid

adenine gelijk aan thymine
adenine gelijk aan guanine
adenine gelijk aan cytosine
thymine gelijk aan cytosine

DNA-RNA-eiwitsynthese

Het DNA-molecuul schematisch.
Zie figuur B 2769 van de bijlage.

Onderstaand schema toont schematisch de bouw van een nucleïnezuur.

De cijfers I, II en III stellen hierin voor:

afbeelding

afbeelding

DNA-RNA-eiwitsynthese

Voor de delingsfase.

Voorafgaande aan de delingsfase in de kern

wordt RNA gekoppeld aan DNA voor de vorming van eiwitten
wordt DNA verdubbeld door het aantrekken van onder andere complementaire basen
gaat mRNA naar de ribosomen om daar voor de eiwitsynthese te zorgen
gaat tRNA aminozuren halen in het cytoplasma

DNA-RNA-eiwitsynthese

Eiwitsynthese schematisch afgebeeld.
Zie figuur C 4 van de bijlage.

Het proces, dat in de figuur is weergegeven, stelt voor

afbeelding

de synthese van RNA in de cel
de koppeling van aminozuren tot eiwitketens
de overdracht van informatie uit het DNA-molecuul op het RNA-molecuul
de synthese van nucleotiden

DNA-RNA-eiwitsynthese

Celdelingen en groei.

Tekst:"Groei is een kenmerk van levende organismen. Voor groei van bijvoorbeeld een bot is celdeling nodig. Door celdeling kan het aantal cellen toenemen, maar dat gebeurt niet altijd. Het kan ook zijn dat door celdeling nieuwe cellen ontstaan die dode cellen vervangen.
Het is opmerkelijk dat cellen 'weten' welk type cellen moet ontstaan en welke specialisatie tijdens groei moet plaatsvinden. De voor groei noodzakelijke gegevens liggen opgeslagen in de chromosomen."

Welk mechanisme verzorgt de bovengenoemde specialisatie?

Door de werking van operator- en suppressorgenen worden alle genen in bedrijf gehouden en aangezet tot actie.
De vorming van het juiste mRNA zorgt ervoor dat het gen voor botvorming in het DNA wordt geactiveerd.
Bij het differentiëren en specialiseren wordt uit alle genen een selectie gemaakt welke genen actief moeten blijven.
Tijdens de specialisatie worden door bepaalde enzymen bepaalde genen in het DNA afgebroken.

DNA-RNA-eiwitsynthese

Transcriptie.

Onder transcriptie wordt verstaan

het verdubbelen van DNA
het overschrijven van mRNA vanuit DNA
het overschrijven van tRNA vanuit mRNA
het maken van een eiwit met behulp van mRNA

DNA-RNA-eiwitsynthese

Duplicatie, transscriptie en translatie.

Omschrijf de termen: duplicatie, transscriptie en translatie.

DNA-RNA-eiwitsynthese

Teken een schematisch een stukje DNA.

Teken een schematisch een stukje DNA met behulp van alle chemische componenten (benoemen) en vermeld ook de termen nucleotide en waterstofbrug in de tekening.

DNA-RNA-eiwitsynthese

Vier verschillen tussen DNA en RNA.

Geef de vier verschillen tussen DNA en RNA.

DNA-RNA-eiwitsynthese

DNA-identificatie.

Geef vier toepassingen van de mogelijkheid om iemands DNA te identificeren en leg kort uit.

DNA-RNA-eiwitsynthese

1/3 Eiwitsynthese.
Zie figuur A 268 van de bijlage.

Gegeven de volgende DNA-strengen:

TAC - CGA - AAT - CGG - AGC - ATC
ATG - GCT - TTA - GCC - TCG - TAG

De onderste streng is de coderende streng.

Bepaal het mRNA dat uit dit stukje DNA wordt overgeschreven.

afbeelding

DNA-RNA-eiwitsynthese

2/3 Eiwitsynthese.
Zie figuur A 5 van de bijlage.

Bepaal nu met behulp van de codetabel de verschillende aminozuren die hierdoor op volgorde worden gezet.

afbeelding

DNA-RNA-eiwitsynthese

3/3 Eiwitsynthese.

Is er sprake van een volledig eiwitmolecuul? Verklaar je antwoord.

DNA-RNA-eiwitsynthese

1/5 Ontsporende eiwitsynthese.
Zie figuur A 5 van de bijlage.

Gegeven het volgende stuk DNA, dat een onderdeel vormt van een groter stuk DNA dat zich zowel aan de linkse als de rechtse zijde van het gegeven stuk uitstrekt.

ATG - AAG - AAT - CGC - GGA - TCT
TAC - TTC - TTA - GCG - CCT - AGA

De bovenste streng is de coderende streng.

Aan de hand van het gegeven stuk wordt een stuk mRNA gemaakt.

Geef het mRNA weer dat aan de hand van dit DNA wordt gevormd.

afbeelding

DNA-RNA-eiwitsynthese

2/5 Ontsporende eiwitsynthese.
Zie figuur A 5 van de bijlage.

Leid met het gegeven 'woordenboek' af welke aminozuren hierdoor achter elkaar worden gezet.

afbeelding

DNA-RNA-eiwitsynthese

3/5 Ontsporende eiwitsynthese.
Zie figuur A 5 van de bijlage.

Bij een bepaalde mutatie in het gegeven coderende DNA wordt de eerste G van links vervangen door een C.

Wat is hiervan de precieze consequentie voor de cel waarin deze mutatie optreedt?

afbeelding