Oefentoets Biologie: Ademhaling | HAVO 1/HAVO 2/VWO 1/VWO 2 | variant 7

Het middenrif.

Welke gevolgen heeft het samentrekken van het middenrif voor de ademhaling?

Het middenrif.

Als de spieren van het middenrif zich samentrekken, ademt men (1)..... en de buikwand gaat dan naar (2).....

Welke woorden moeten op de plaatsen (1) en (2) worden ingevuld?

afbeelding

Het middenrif.

Wordt de borstholte van een mens groter als de middenrifspieren zich samentrekken?
Wordt als gevolg van deze beweging het volume van de longen groter?

afbeelding

Het middenrif.

Welk verband bestaat er bij de mens tussen inademing en beweging van het middenrif?

Een voorwerp in de luchtpijp.

Wanneer bij iemand een voorwerp in de luchtpijp terecht is gekomen, kan men dit er soms uit krijgen door op de maagstreek te duwen. Hierdoor wordt lucht via de luchtpijp naar buiten geperst.

Dat is een gevolg van het feit dat

Trimmen.
Zie figuur B 17 van de bijlage.

Een trimmer begint aan zijn dagelijks rondje hardlopen.
Er zijn nu twee mogelijke factoren die invloed kunnen hebben op het aantal ademhalingsbewegingen (ademhalingsfrequentie) per minuut:

1. de hoeveelheid zuurstof in het bloed of
2. de hoeveelheid koolstofdioxide in het bloed.

Zie figuur B 17 van de bijlage.

In welke grafiek van de figuur is deze invloed goed weergegeven?

Ademprikkel.

Welke prikkel leidt bij de mens tot inademing en hoe werken de middenrifspieren mee?

afbeelding

Aden inhouden.

Iemand haalt 10x diep adem en meet vervolgens de tijd dat hij zijn adem in kan houden. Daarna maakt hij 10 diepe kniebuigingen en meet wederom de tijd dat hij zijn adem kan inhouden.

In welke situatie zal hij de kortste tijd meten?
Wat is daarvan de oorzaak?

afbeelding

Verhoogde ademhaling.

Welke toestand van de cellen leidt tot een verhoogd aantal ademhalingen per minuut en hoe werken de middenrifspieren daaraan mee?

afbeelding

Ademregeling.

Voor een mens is het onmogelijk langdurig de adem in te houden. Voordat bewusteloosheid optreedt, komt de ventilatie weer op gang.

Een verklaring hiervoor is

Ademregeling.

I. Als je in het hooggebergte bent, ga je minder snel ademhalen.
II. Het ademcentrum reageert met een snellere ademhaling op een verlaging van het koolstofdioxidegehalte in het bloed.

Koolstofdioxide.

Bij de verbranding van glucose in de lichaamscellen van de mens ontstaat onder andere koolstofdioxide.

Deze koolstofdioxide verlaat het lichaam vooral via

Vier muizen in een bak.
Zie figuur B 381 van de bijlage.

Vier even grote muizen bevinden zich in afgesloten bakken met lucht. Muizen hebben energie nodig om hun lichaamstemperatuur constant te houden.
De temperatuur in de bakken 1 en 3 is 5°C.
De temperatuur in de bakken 2 en 4 is 20°C.
De muizen in de bakken 1 en 2 slapen.
De muis in de bak 3 is net zo actief als die in bak 4.

In welke bak neemt waarschijnlijk het zuurstofgehalte het snelst af?

Ademhaling.

Een zittende volwassene blijkt 12 maal per minuut adem te halen.
Onder drie verschillende omstandigheden heeft men geteld hoe vaak deze persoon ademhaalt:

in situatie 1 : 6 maal per minuut;
in situatie 2 : 12 maal per minuut;
in situatie 3 : 24 maal per minuut.

Welke omstandigheden horen bij deze situaties?

afbeelding

Ademhalingsproblemen.

Bij een bepaalde persoon is de luchtpijp ten gevolge van overmatige slijmvorming vernauwd. De gaswisseling in de longblaasjes is daardoor slecht. Ook in rust krijgt hij het hierdoor benauwd en gaat hij hijgen. Men heeft de keus uit drie gasmengsels die deze persoon kan inademen om zijn gaswisseling te verbeteren. De mengsels hebben de volgende samenstelling:

afbeelding

De vochtigheidsgraad van alle drie de mengsels is laag en de temperatuur ervan bedraagt 20°C.

Door inademing van welk van de drie gasmengsels zal de gaswisseling in de longblaasjes van de persoon het meest verbeteren?

Longontsteking.
Zie figuur A 189 van de bijlage.

In bepaalde gevallen van (ernstige) longontsteking kan door een operatieve ingreep de genezing van het ontstoken weefsel bevorderd worden. Deze ingreep berust op het principe dat weefsels die tot rust gebracht worden, vaak sneller genezen dan weefsels die voortdurend in beweging zijn. Om dit bij een plaatselijke ontsteking in één long te bereiken, wordt gesteriliseerd stikstofgas via een buisje door de wand van de borstkas op een bepaalde plaats in de borstkas gebracht. Hierdoor schrompelt die long tijdelijk ineen.

Op welke van de in de tekening aangegeven plaatsen moet het genoemde stikstofgas terechtkomen?

Astma.

Bij een astma-aanval haalt een patiënt piepend adem. Dit wordt veroorzaakt door een vernauwing in een deel van de luchtwegen. De vernauwing is een reactie op prikkels uit de omgeving. Hieronder staan twee beweringen over gebeurtenissen tijdens een astma-aanval.

1. Tijdens een astma-aanval zijn de kringspieren in de kleine luchtwegen ontspannen.
2. Het verversen van de lucht in de longen gaat tijdens een astma-aanval slechter dan normaal.

Welke van deze beweringen is of welke zijn juist?

afbeelding

Hyperventilatie.

Bij iemand die een aanval van hyperventilatie heeft, versnelt de ademhaling. Ook gaat het hart sneller kloppen.

Heeft deze versnelling van de hartslag invloed op de bloeddruk?

Invloed van roken.

Tabaksrook bevat schadelijke stoffen, zoals teer, nicotine en koolmonoxide.
De teer in tabaksrook beschadigt onder andere de trilharen in de slijmvliezen.
Nicotine is een giftige stof die het zenuwstelsel beïnvloedt. Van nicotine kun je afhankelijk worden.
Koolmonoxide is een gas dat in het bloed wordt opgenomen. Hierdoor kan het bloed minder zuurstof opnemen.

In de tabel hieronder staan drie schadelijke gevolgen van roken genoemd.
afbeelding
Geef hieronder met ja of nee aan welke stof volgens de tekst elk gevolg vooral veroorzaakt.

hoesten: teer: [invulveld] nicotine: [invulveld] koolmonoxide: [invulveld]
minder uithoudingsvermogen: teer: [invulveld] nicotine: [invulveld] koolmonoxide: [invulveld]
verslaving: teer: [invulveld] nicotine: [invulveld] koolmonoxide: [invulveld]

Ademhalingsproblemen.
Zie figuur B 3375 van de bijlage.

De vertakkingen van bronchiën worden luchtpijptakjes genoemd. De wand van een luchtpijptakje bestaat uit twee soorten cellen: slijmbekercellen en dekweefselcellen. Door een ontsteking kunnen in de luchtpijptakjes veranderingen ontstaan. Dit is in de afbeelding voor de luchtpijptakjes van een paard weergegeven. In de afbeelding is te zien dat door de ontsteking het aantal dekweefselcellen toeneemt.

Noem nog een verandering die in een ontstoken luchtpijptakje optreedt.