Oefentoets Biologie: Voeding - alcohol | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4

Alcohol en borrelnootjes voor de maaltijd.

Als de lever teveel alcohol te verwerken krijgt, is er een grote kans op een leverbeschadiging.

Welk proces in de darm kan minder goed verlopen, als gevolg van een beschadiging van de lever?

Alcoholcontrole.

Bij een maaltijd wordt soms wijn of bier gedronken. Om daarna een auto te mogen besturen mag er niet teveel alcohol in het bloed zitten. De politie gebruikt voor de alcoholcontrole bij automobilisten een ademtest. De automobilist moet in een apparaat blazen. Als hij teveel heeft gedronken, geeft het apparaat dit aan.

Waarop reageert het apparaat?

1/2 Alcohol en verkeer.

Iemand heeft zo veel bier gedronken, dat hij dronken is.
Deze persoon rijdt toch weg met de auto.
Hij beseft niet dat zijn waarnemingsvermogen, zijn reactievermogen en het vermogen om zijn spieren te coördineren, zijn verminderd.
Als de auto tegen een paaltje tot stilstand komt, blijkt de bestuurder zelf met de schrik vrij te komen.
Twee uur na het ongeluk kan hij nog steeds niet goed op zijn benen blijven staan.
Hij praat nog steeds moeizaam en lallend.

Blijkt uit de tekst dat alcohol invloed heeft op de grote hersenen?
En op de kleine hersenen?

2/2 Alcohol en verkeer.

Iemand heeft zo veel bier gedronken, dat hij dronken is.
Deze persoon rijdt toch weg met de auto.
Hij beseft niet dat zijn waarnemingsvermogen, zijn reactievermogen en het vermogen om zijn spieren te coördineren, zijn verminderd.
Als de auto tegen een paaltje tot stilstand komt, blijkt de bestuurder zelf met de schrik vrij te komen.
Twee uur na het ongeluk kan hij nog steeds niet goed op zijn benen blijven staan.
Hij praat nog steeds moeizaam en lallend.

In de tekst staat dat het vermogen om zijn spieren te coördineren door de alcohol is verminderd. Op een andere plaats in de tekst staat gedrag van de persoon beschreven waaruit dit blijkt.

Citeer de twee zinnen waaruit met name dit effect van de alcohol blijkt.

1/2 Alcohol en verkeer.

De heer K. heeft te veel bier gedronken.
Lallend en met onvaste gebaren loopt hij naar zijn auto en stapt in.
Het duurt zeker drie minuten voordat hij het sleuteltje in het contactslot krijgt.
Dan scheurt hij weg. Zijn rit, zigzaggend over de weg, duurt niet lang.
Na zes minuten staat hij stil tegen een dikke betonnen paal.
Wonder boven wonder kruipt de heer K. ongedeerd uit het wrak van zijn auto, nog altijd lallend.

Blijkt uit de tekst dat alcohol invloed heeft op de grote hersenen?
En op de kleine hersenen?

2/2 Alcohol en verkeer.

De heer K. heeft te veel bier gedronken.
Lallend en met onvaste gebaren loopt hij naar zijn auto en stapt in.
Het duurt zeker drie minuten voordat hij het sleuteltje in het contactslot krijgt.
Dan scheurt hij weg. Zijn rit, zigzaggend over de weg, duurt niet lang.
Na zes minuten staat hij stil tegen een dikke betonnen paal.
Wonder boven wonder kruipt de heer K. ongedeerd uit het wrak van zijn auto, nog altijd lallend.

In de tekst staan verschillende gedragingen die er op wijzen dat het vermogen om zijn spieren te coördineren door de alcohol is verminderd.

Geef minstens vier voorbeelden waaruit met name dit effect van de alcohol blijkt.

1/4 Alcohol in het lichaam.
Zie figuur B 2084 van de bijlage.

In een folder van de Nationale Commissie tegen het alcoholisme stonden de volgende gegevens. Niek drinkt een glas wijn. Van de alcohol die uit de wijn wordt opgenomen, verdwijnt 2% weer onveranderd uit zijn lichaam. De rest wordt in zijn lichaam afgebroken.

In welk orgaan wordt de alcohol vooral afgebroken? In de/het [invulveld].

2/4 Alcohol in het lichaam.

Alcohol is voor het lichaam een brandstof.
Bij de verbranding van alcohol ontstaan dezelfde stoffen als bij de verbranding van koolhydraten.

Welke twee stoffen ontstaan bij de verbranding van de alcohol in het lichaam?

3/4 Alcohol in het lichaam.
Zie figuur B 2084 van de bijlage.

Gijs, Joost en Niek (zie de afbeelding) drinken elk twee glazen rode wijn.
De alcohol uit de wijn wordt door de maag- en darmwand in het lichaam opgenomen.

Is als gevolg van het wijn drinken het alcoholgehalte in het lichaam van de drie mannen hetzelfde?
Zo nee, bij wie is het alcoholgehalte in het lichaam het hoogst?

4/4 Alcohol in het lichaam.

Als alcohol kan worden gebruikt voor de verbranding, verbruikt het lichaam minder glucose.

Wordt de glucose die niet is gebruikt voor de verbranding uitgescheiden door de lever?
En door de nieren?

1/3 Alcohol en borrelnootjes voor de maaltijd.

Welke van onderstaande beweringen is of welke zijn juist?

I. Het enige effect van alcohol op het zenuwstelsel is het activeren van de grote hersenen.
II. Door de alcohol uit drie of meer glazen neemt je reactiesnelheid tijdens het sturen af.

2/3 Alcohol en borrelnootjes voor de maaltijd.
Zie figuur B 1543 en figuur C 103 van de bijlage.

Sommige mensen drinken niet alleen voor een maaltijd. Zij eten ook borrelnootjes. In de afbeelding is onder andere de samenstelling van borrelnootjes weergegeven.
Het eten van borrelnootjes bevordert de eetlust niet. Borrelnootjes kunnen ook een deel van de maaltijd vervangen, bijvoorbeeld de patates frites.

In de figuur C 103 is een gedeelte van een voedingsmiddelentabel weergegeven.

Hoeveel gram patates frites leveren evenveel energie als 50 gram borrelnootjes? Licht je antwoord toe.

3/3 Alcohol en borrelnootjes voor de maaltijd.
Zie figuur B 1544 van de bijlage.

De borrelnootjes worden verteerd onder invloed van verteringsenzymen.
In de afbeelding is een aantal organen genummerd.

Welke van de genummerde organen produceren deze verteringsenzymen zelf?

Alcohol in het bloed.

Iemand is bewusteloos geraakt nadat hij veel bier in korte tijd heeft gedronken.
Hij wordt naar de eerste hulp van een ziekenhuis gebracht.
Daar wordt zijn maag meteen leeggepompt.

Gaan er tijdens de bewusteloosheid impulsen naar de ademhalingsspieren?
Verandert het alcoholgehalte in zijn bloed gedurende de eerste drie uren in het ziekenhuis?

afbeelding

2/4 Alcohol.

Waar in het lichaam wordt alcohol vooral afgebroken?

3/4 Alcohol.
Zie figuur A 821 van de bijlage.

Alcohol wordt in de darm in het bloed opgenomen en gaat via de bloedvaten naar de hersenen.

Geef met een duidelijke lijn in de tekening de kortste weg van de darmen naar de hersenen aan.

4/4 Alcohol.
Zie figuur B 3430 van de bijlage.

Door langdurig gebruik van alcohol kan een kransslagader verstopt raken. Zo ontstaat een hartinfarct.
In de afbeelding is een hart vanaf de voorzijde weergegeven. Deel P is getroffen door een hartinfarct.

In welk deel van het hart zit het infarct?

1/5 Alcohol.

Uit onderzoek blijkt dat veel jongeren regelmatig alcohol gebruiken.
In het onderstaande diagram is het percentage jongens en meisjes weergegeven dat de laatste vier weken een of meerdere keren alcohol heeft gedronken.

afbeelding

Hoeveel procent van de meisjes van 13 jaar heeft de laatste vier weken alcohol gedronken?

[invulveld]% van de meisjes van 13 jaar.




-

2/5 Alcohol.

In het onderstaande diagram is het percentage jongens en meisjes weergegeven dat de laatste vier weken een of meerdere keren alcohol heeft gedronken.

afbeelding

Op welke leeftijd is het percentage drinkende meisjes hoger dan het percentage drinkende jongens?

Op de leeftijd van [invulveld] jaar.




-

3/5 Alcohol.
Zie figuur B 3209 van de bijlage.

In de afbeelding is schematisch de bloedsomloop weergegeven.
Met een pijl is aangegeven via welke weg de alcohol van de darm naar het hart gaat.

Hoe heet het bloedvat dat is aangegeven met letter P?

4/5 Alcohol.

Waar in het lichaam wordt alcohol vooral afgebroken?

5/5 Alcohol.

Soms kun je ruiken dat iemand alcohol gedronken heeft. Dit gebeurt als alcohol het lichaam via bepaalde organen verlaat.

Welke organen worden hier bedoeld?

1/2 Binge-drinken.

Binge-drinken is het drinken van veel glazen alcohol in een korte tijd.
Deze vorm van drinken is erg schadelijk voor de gezondheid.
Dit komt doordat de lever overbelast raakt en de bloeddruk sterk stijgt.
Zo kunnen hartproblemen of een herseninfarct ontstaan.

Door het binge-drinken blijkt het bloed ook minder goed te kunnen stollen.

Welke bloeddeeltjes hebben dan een verminderde werking?

2/2 Binge-drinken.

Alcohol wordt in het lichaam vooral door één bepaald orgaan afgebroken.

Welk orgaan wordt hier bedoeld?

1/4 Alcoholgebruik in Nederland.
Zie figuur A 939 van de bijlage.

Van alcoholhoudende dranken kun je beter niet te veel drinken.

Volgens een onderzoek drinken volwassen mannen gemiddeld veertien glazen alcoholhoudende drank per week.

Volwassen vrouwen drinken gemiddeld zeven glazen alcoholhoudende drank per week.
Overgewicht in de vorm van een ‘bierbuik' is één van de mogelijke gevolgen van overmatig gebruik van alcohol.

Maak met behulp van de gegevens uit de informatie het afgebeelde staafdiagram af.

2/4 Alcoholgebruik in Nederland.

Wat zijn twee gevolgen van overmatig gebruik van alcohol?

3/4 Alcoholgebruik in Nederland.

Uit een onderzoek is gebleken dat mannen vaker veel alcohol drinken dan vrouwen.
De tabel geeft het percentage alcoholdrinkers uit enkele leeftijdsgroepen weer.
afbeelding

In welke leeftijdsgroep komen bij zowel mannen als vrouwen de meeste alcoholgebruikers voor?

4/4 Alcoholgebruik in Nederland.
Zie figuur A 940 van de bijlage.

De kleine hersenen werken door alcohol minder goed.
Iemand met veel alcohol in het bloed krijgt dan problemen met zijn evenwicht.
In de afbeelding is een doorsnede van de hersenen weergegeven.

Welke letter geeft de kleine hersenen aan?