Oefentoets Biologie: Voeding - algemeen | HAVO 1/HAVO 2/HAVO 3 | variant 5

Deze oefentoets bevat 20 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.

Aantal vragen

20

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

HAVO 1, HAVO 2, HAVO 3

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

Voeding

3/9 Project voeding.

Joris' moeder at op deze dag meer energierijke stoffen dan aanbevolen wordt. Dat doet ze vaak in het weekend. Toch wordt ze niet dikker.

Geef hiervoor een verklaring.

Voeding

4/9 Project voeding.

Twee ziekteverschijnselen zijn: constante vermoeidheid en verminderde bloedstolling. Koen heeft een tekort aan ijzer.

Welk van deze ziekteverschijnselen kan of welke kunnen bij Koen door het ijzertekort ontstaan?

Voeding

5/9 Project voeding.

Als baby's gebrek hebben aan vitamine D kunnen daardoor afwijkingen ontstaan.

Wat is een gevolg van een tekort aan vitamine D?

Voeding

6/9 Project voeding.

Volgens het Voorlichtingsbureau voor de Voeding eten veel Nederlanders ongezond.

Welk voedingsadvies zou moeten worden opgevolgd om dat gedrag te veranderen?

afbeeldingafbeelding

Voeding

7/9 Project voeding.
Zie figuur C 332 (informatie 4) van de bijlage.

Informatie 4 toont de hoeveelheid ijzer die per dag voor het lichaam aanbevolen wordt. Voor vrouwen tussen de 20 en 50 jaar wordt een andere hoeveelheid aanbevolen dan voor mannen tussen 20 en 50 jaar.

Hoeveel ijzer moeten vrouwen meer binnen krijgen dan mannen van dezelfde leeftijd? Geef hiervoor een verklaring.

afbeeldingafbeelding

Voeding

8/9 Project voeding.
Zie figuur 333 (informatie 5) van de bijlage.
Zie figuur B 3428 van de bijlage.

Maak op de bijlage een staafdiagram met de hoeveelheden eiwit, koolhydraten en vet die in de drie verschillende soorten melk voorkomen.

afbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeelding

Voeding

9/9 Project voeding.
Zie figuur C 333 (informatie 5) van de bijlage.

De drie pakken melk uit informatie 5 zijn op dezelfde dag geproduceerd. Uit de tekst op de etiketten kan afgeleid worden hoe lang de melk houdbaar is. De houdbaarheid van de pakken is verschillend.

Leg uit waardoor dit verschil in houdbaarheid wordt veroorzaakt.

afbeeldingafbeelding

Voeding

1/5 Nieuwe voedingsmiddelen.

PLANTEN: HET VLEES VAN DE TOEKOMST.
Volgens onderzoekers eiwitrijk, mager en nog lekker ook.


Nieuwe eiwithoudende voedingsmiddelen op je bord, in plaats van een mals biefstukje. De meeste Nederlanders willen daar vooralsnog niet aan denken. De voedingsmiddelen genaamd Novel Protein Foods (NPF) vormen echter een aantrekkelijk alternatief voor vlees.

Novel Protein Foods worden gemaakt van planten en micro-organismen. Ze zijn eiwitrijk en mager en zullen veel beter smaken dan bestaand vlees. Dit blijkt uit het rapport 'Novel Protein Foods 2035: anders eten in een duurzame toekomst'. NPF is een onderdeel van het onderzoeksprogramma Duurzame Technologische Ontwikkeling (DTO).

De consumenten gaan volgens het rapport in de 21ste eeuw steeds meer 'grazen', een uit de VS overgewaaide term. In plaats van de bekende drie maaltijden per dag zullen meer keren per dag kleinere hoeveelheden en tussendoortjes worden genuttigd. Daarnaast worden bij toenemende welvaart variatie- en gemaksproducten belangrijker. Deze trends die uit een consumentenonderzoek naar voren kwamen, zijn belangrijk voor de ontwikkeling van Novel Protein Foods (NPF).

De nieuwe eiwithoudende voedingsmiddelen zijn vooral kansrijk als vleesverdringers in kant-en-klaar producten en in vleeswaren, worst en gehakt. Het lapje vlees laat zich minder snel vervangen volgens het consumentenonderzoek. Van NPF's wordt verwacht dat ze in 2035 veertig procent van de totale vleesconsumptie vervangen.
Geschikte bronnen voor de toekomstige eiwithoudende voedingsmiddelen zijn proteïnerijke planten (luzerne, erwten, lupine) en micro-organismen (schimmels). Deze voedingsmiddelen zijn te karakteriseren als vezel- en gehaktachtig. Technologisch gezien is het al mogelijk om de nieuwe eiwithoudende voedingsmiddelen te ontwikkelen. Deze producten zullen wel aantrekkelijker voor de consumenten gemaakt moeten worden.[...]

In 2040
Het onderzoeksprogramma Duurzame Technologische Ontwikkeling heeft als doel te onderzoeken hoe we in 2040 twintig keer milieu-efficiënter in de maatschappelijke behoeften kunnen voorzien. Novel Protein Foods is volgens het rapport tien à dertig keer milieu-efficiënter dan de huidige productie van het varkensvlees in Nederland. Ook blijkt de productie een vijfde tot de helft goedkoper te zijn. "Dit maakt het aantrekkelijk voor het bedrijfsleven. Het voordeel voor de consumenten van de nieuwe voedingsmiddelen is dat het gemakkelijk te bereiden is en het gezonder is", aldus André de Haan, coördinator van het onderzoeksprogramma DTO.
[...]Het nieuwe voedingsmiddel Fibrex wordt al verwerkt in producten die in de winkel liggen. Er zitten schimmels in verwerkt en de lichte structuur doet enigszins aan kippenvlees denken. "Mensen hebben negatieve gedachten met schimmel. Er zijn echter al veel etenswaren met schimmel, zoals verschillende Franse kaassoorten," zegt André de Haan. "Die vinden we al veel langer heel normaal."

(Brabants Dagblad, 3 juli 1996).






-

Voeding

2/5 Nieuwe voedingsmiddelen.

In het artikel wordt gesproken over het ontwikkelen van nieuwe voedingsmiddelen (Novel Foods). Uitgangspunt daarbij is een aantal voordelen aan deze ontwikkeling.

Geef drie voordelen van deze ontwikkeling.

Voeding

3/5 Nieuwe voedingsmiddelen.

Voor welke groep mensen uit onze bevolking zullen de besproken nieuwe voedingsmiddelen een extra uitbreiding van hun menumogelijkheden zijn? Leg uit.

Voeding

4/5 Nieuwe voedingsmiddelen.

Zoek in een flora de plantenfamilie op waartoe luzerne, erwt en lupine behoren.

Voeding

5/5 Nieuwe voedingsmiddelen.

Welk nadeel wordt in het artikel genoemd van de nieuwe voedingsmiddelen?

Voeding

1/2 Vitamines.

In de tabel is te zien in welke voedingsmiddelen bepaalde vitamines voorkomen.
afbeeldingafbeelding

Sommige mensen willen geen vlees of andere dierlijke producten eten. Ze eten dan wel plantaardige producten.

Van welke vitamine ontstaat bij zulke mensen vooral een tekort?

Voeding

2/2 Vitamines.

In de afbeelding hieronder is een tabel weergegeven met de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor een aantal vitaminen.
Ook is een deel van de voedingsmiddelentabel te zien.
afbeeldingafbeelding

Suzanne eet op een dag drie appels. Elke appel weegt 100 gram.

Hoeveel vitamine C leveren deze drie appels?




-

Voeding

1/2 Vitamine K.

Vitamine K komt onder andere voor in groene groente zoals spinazie.
Vitamine K wordt ook door bacteriën in de darm van de mens gemaakt.
Alleen bij uitzondering heeft een mens gebrek aan vitamine K.
Dat kan gebeuren wanneer iemand gedurende een periode antibiotica heeft geslikt.

Leg uit dat door de werking van antibiotica een gebrek aan vitamine K kan ontstaan.

Voeding

2/2 Vitamine K.
Zie figuur B 3289 van de bijlage.

Bekijk de afbeelding en onderstaande tabel.
afbeeldingafbeelding

Zet achter elk organisme het juiste cijfer.

afbeeldingafbeelding
  • 3
  • 2
  • 1
  • bacterie
  • spinazie
  • mens

Voeding

1/2 Multi-vitaminepil.

Sommige mensen gebruiken vitaminepillen.
Drie groepen stoffen zijn: beschermende stoffen, bouwstoffen en brandstoffen.

Tot welke groep stoffen behoren vitaminen?

Voeding

2/2 Multi-vitaminepil.

Hieronder is een deel van de productinformatie van een multivitaminepil weergegeven.
afbeeldingafbeelding
De ADH is een maat voor de hoeveelheid die iemand per dag van een bepaalde stof zou moeten binnenkrijgen.

Hoeveel milligram calcium heeft iemand per dag nodig volgens de informatie?

Deze persoon heeft [invulveld] milligram nodig.





-

Voeding en spijsvertering

1/3 Spaghetti eten.
Zie figuur B 2101 van de bijlage.

Om zich voor te bereiden op een zware wedstrijd eten sommige sporters spaghetti.

Welke door de sporter gewenste voedingsstof bevat spaghetti vooral?

afbeeldingafbeelding

Voeding en spijsvertering

2/3 Spaghetti eten.
Zie figuur B 2101 van de bijlage.

Na het eten van de spaghetti wordt het voedsel door het verteringskanaal vervoerd.
De afbeelding geeft het verteringskanaal van de mens schematisch weer.

Bevat de wand van deel P spieren?
Worden door deel P verteringssappen aan de voedselbrij toegevoegd?

afbeeldingafbeelding

afbeeldingafbeelding