Oefentoets Biologie: Lever | VO | variant 1

Deze oefentoets bevat 20 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.

Aantal vragen

20

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

VO

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

Lever

1/6 Grote schoonmaak.
Zie figuur B 4364 van de bijlage.

De lever is een belangrijk orgaan in het menselijk lichaam. Eén van de taken van de lever is het verwijderen van schadelijke en giftige stoffen uit het bloed; schoonmaken dus! Zonder lever zouden we binnen 24 uur sterven aan een totale vergiftiging door ammoniak. De lever zet ammoniak om in ureum. Een ander schoonmaakproces van de lever gebeurt in samenwerking met de milt. In de milt worden rode bloedcellen afgebroken, waarvan afvalproducten door de lever naar de twaalfvingerige darm worden uitgescheiden. Verder kan de lever bepaalde stoffen opslaan tot het lichaam de stof nodig heeft. Medicijnen worden door de lever gezien als giftige stoffen en zo mogelijk afgebroken.
Een onderzoeker bekijkt een preparaat van een stukje van de lever. Zie de afbeelding.
Met een kleuringstechniek kan hij glycogeen aantonen.

In welk van de genummerde delen zal hij glycogeen hebben aangetoond?

afbeeldingafbeelding

Lever

2/6 Grote schoonmaak.

Naast de lever hebben ook andere organen een functie als uitscheidingsorgaan, waarbij afvalstoffen uit het inwendige milieu verwijderd worden.

Noteer twee andere uitscheidingsorganen.

Lever

3/6 Grote schoonmaak.

Aminozuren van het verteerde voedsel worden opgenomen in het bloed. Hieronder staan drie beweringen:

1. De opname van aminozuren in het bloed vindt plaats vanuit een zuur milieu.
2. De opname van aminozuren in het bloed vindt plaats via de darmvlokken.
3. De opname van aminozuren in het bloed vindt plaats door actief transport.

Welke van de onderstaande beweringen met betrekking tot de opname van aminozuren zijn juist?

Lever

4/6 Grote schoonmaak.
Zie figuur B 4365 van de bijlage.

De lever is verbonden met aan- en afvoerende bloedvaten. In de afbeelding zie je een schematische weergave van de lever met aan- en afvoerende bloedvaten.

Noteer de namen van de bloedvaten 1, 2 en 3.

afbeeldingafbeelding

Lever

5/6 Grote schoonmaak.
Zie figuur B 4365 van de bijlage.

De lever is verbonden met aan- en afvoerende bloedvaten. In de afbeelding zie je een schematische weergave van de lever met aan- en afvoerende bloedvaten.
Het bloed in de bloedvaten (1 tot en met 3) verschilt onderling sterk wat betreft het O2 -, het ureum- en het glucosegehalte. Iemand eet een volgens de maaltijdschijf samengestelde warme maaltijd. Een uur na de warme maaltijd worden O2 -, ureum- en glucosegehalte gemeten.

Schuif in de tabel hieronder achter de drie genummerde bloedvaten de onderzochte stof waarvan het gehalte in dat bloedvat het hoogste is.

afbeeldingafbeelding
  • O{s}2{s}-gehalte
  • ureumgehalte
  • glucosegehalte
  • 1
  • 2
  • 3

Lever

6/6 Grote schoonmaak.
Zie figuur A 1037 van de bijlage.

De lever speelt een belangrijke rol in het handhaven van de glucoseconcentratie in het bloed.
In de afbeelding wordt deze regeling schematisch weergegeven. Door intensief te sporten of door een koolhydraatrijke maaltijd te gebruiken kan men het regelsysteem zodanig beïnvloeden, dat er bepaalde hormonen geproduceerd worden die de glucoseconcentratie in het bloed beïnvloeden.

Maak dit schema compleet door in de vier genummerde cirkeltjes met een + of een - aan te geven of het glucosegehalte er stijgt (+) of daalt (-).

- Vul op de stippellijnen de namen van de hormonen P en Q in.

afbeeldingafbeelding

Uitscheiding

1/3 Een nefron.
Zie figuur A 1212 van de bijlage.
afbeeldingafbeelding
In figuur is de functionele anatomie van een nefron (niereenheid) weergegeven.

1: distale tubulus; gekronkeld deel 2: distale tubulus; verbindend deel
3: nierkapsel 4: Lis van Henle; dikke opstijgende tak
5: verzamelbuis 6: Lis van Henle; dunne opstijgende tak
7: Lis van Henle; dalende tak 8: adertje
9: proximale tubulus 10: afvoerend slagadertje
11: aanvoerend slagadertje

Zie volgende scherm

Lever

Leverreacties.

Welk van de volgende reacties vindt niet plaats in de lever?

Uitscheiding

1/4 Nefrotisch syndroom.

Lees de tekst hieronder.

December 2008 - Kim Groenveld (16) is op het eerste gezicht een normale puber. En dat is best bijzonder, want Kim lijdt aan het nefrotisch syndroom. Het gaat heel goed met haar, maar haar ziekte is wel altijd aanwezig.

Kun je kort uitleggen wat het nefrotisch syndroom precies is?
"Een nier is eigenlijk een grote filter die bestaat uit allemaal kleine filters. Bij mij zijn sommige kleine filters beschadigd en daardoor komen er afvalstoffen in mijn bloed die er niet horen."

Op welke leeftijd ontdekte je dat je het had?
"Toen ik zeven jaar was, kreeg ik opeens allerlei klachten. Ik kreeg bijvoorbeeld een opgezet oog. De huisarts ontdekte dat ik te veel eiwit in mijn urine had, een teken dat je nieren niet goed werken. Ik moest meteen door naar het ziekenhuis. Ik kreeg medicijnen: prednison en neoral. Na drie weken mocht ik naar huis. Ik weet nog precies het moment dat mijn moeder zei: je mag naar huis, maar je moet medicijnen blijven slikken. Toen dacht ik letterlijk: ik ben dus echt ziek. Het drong toen pas goed tot me door."

Hoe ziet je toekomst eruit?
"Het gaat nu goed met me, maar mijn nier werkt maar voor 20 procent. Dat is een feit waar ik niet omheen kan. Als een nier voor 12 procent werkt moet je aan transplantatie of dialyse gaan denken. We hebben pas geleden de eerste verkennende gesprekken gevoerd over een transplantatie. Mijn vader heeft dezelfde bloedgroep als ik. Hij laat nu onderzoeken of hij mogelijk een nier aan mij kan afstaan. Als dat het geval is, zou ik over twee jaar zijn nier kunnen krijgen. Dat is natuurlijk heel heftig, ook voor mijn vader. Gelukkig kunnen we er thuis goed over praten."

Waar zie je het meest tegenop?
"Mocht ik straks een transplantatie krijgen dan moet ik weer een hoge dosis prednison slikken. Dat ik dan weer zo opgeblazen word, dat vind ik het allerergste. Gek hè? Daar ben ik veel meer mee bezig dan met de vraag of het lukt of niet. Ik hoop gewoon dat ze tegen die tijd een ander medicijn hebben gevonden. Het is misschien niet realistisch, maar ik blijf het hopen."

Zie volgende scherm

Lever

Aminozuren.

Overtollige aminozuren worden in de lever van de mens

Lever

1/2 De lever.
Zie figuur B 6848 van de bijlage.

In de afbeelding zijn schematisch enkele organen getekend.

Welke letter geeft de lever aan?

afbeeldingafbeelding

Lever

2/2 De lever.

Als de lever niet goed werkt, kan een kunstlever soms hulp bieden.
Een kunstlever is een apparaat dat het bloed van een patiënt zuivert.

Wat moet een kunstlever uit het bloed verwijderen?

Lever

1/2 Stofwisseling.

De hoeveelheden water en voedsel die de mens opneemt, worden slechts voor een deel door het lichaam gebruikt. Sommige stoffen uit het voedsel zijn zelfs schadelijk voor het lichaam. Deze stoffen worden in het lichaam onschadelijk gemaakt en uitgescheiden. Ook bij de normale stofwisseling ontstaan producten die schade in het lichaam zouden veroorzaken als ze zich ophoopten.

Welk orgaan heeft of welke organen hebben als functie het afbreken van schadelijke stoffen?

Lever

2/2 Stofwisseling.

Welke stof ontstaat als gevolg van de afbraak van aminozuren?

Lever

Doping.

Doping is een stof die in het lichaam wordt afgebroken.

Welk orgaan is betrokken bij de afbraak van gifstoffen en afvalstoffen?

Lever

Stoffen in het lichaam.

Vindt de afbraak van rode bloedcellen plaats in de alvleesklier, in de galblaas of in de lever?

Lever

Uitscheiding.

Een van de stoffen die de mens uitscheidt, is ureum. Ureum wordt gevormd bij de afbraak van bepaalde organische stoffen.

Noem het orgaan waarin de vorming van ureum plaatsvindt.
- Bij afbraak van welke groep organische stoffen wordt ureum gevormd?

Lever

Uitscheiding en alcohol.
Zie figuur B 3181 van de bijlage.

Alcohol wordt in het lichaam afgebroken en uitgescheiden.
In de onderstaande afbeelding zijn enkele organen aangegeven.

Welk orgaan is het uitscheidingsorgaan waar alcohol wordt afgebroken?

afbeeldingafbeelding

Lever

Hepatitis-B.

Hepatitis-B is de naam voor een ontsteking van de lever. Het wordt veroorzaakt door een bepaald virus. De ziekte kan voorkomen worden door een inenting.

Welke taak hoort bij een gezonde lever?