Oefentoets Biologie: Spijsvertering | VWO 4/VWO 5/VWO 6 | variant 1

Maagportier.

De maagportier is een spier die samentrekt als gevolg van voldoende impulsen via het autonome zenuwstelsel.
Het aantal impulsen dat de spier ontvangt, is onder andere afhankelijk van het aantal impulsen dat de druk- en zuurgraadgevoelige zintuigen in de wand van de twaalfvingerige darm afgeven.
Het aantal impulsen vanaf de zuurgraadgevoelige zintuigen is omgekeerd evenredig met de pH in de twaalfvingerige darm.

Wanneer zal het aantal impulsen van het parasympatische zenuwstelsel in de richting van de maagportier afnemen?

Vertering bij koeien.

Koeien hebben een bloedvatenstelsel dat in principe overeenkomt met dat van een mens.
Ook de manier waarop een koe met de voedingsstoffen in het lichaam omgaat is vergelijkbaar.
Alleen heeft de koe niet één maag, maar vier magen.
In de eerste maag leven veel reducenten als bacteriën en eencelligen van het gras.
De laatste maag heeft een functie die gelijk is aan de maag van een mens.
Over een koe en de producten die de mens via de koe verkrijgt, worden de volgende beweringen gedaan:

1. In graskaas komen de graseiwitten voor.
2. Eiwitten in het vlees van een koe zijn voor een deel opgebouwd uit aminozuren afkomstig van eiwitten van eencelligen.
3. Bacteriële cellulases verhogen de opbrengst van de vertering van gras.
4. Verhoging van het eiwitgehalte van het voer van een koe leidt tot verlaging van de ammoniakproductie door bacteriën in de uitwerpselen.
5. Proteïnases zijn betrokken bij de vertering in het darmkanaal van een koe.

Welke van deze beweringen is of welke zijn juist?

Zweedse flyers.
Zie figuur B 5835 van de bijlage.

In de Zweedse flyer van een supermarkt hiernaast staan belangrijke voordelen van de papaya vermeld. Onder andere staat er: B-Karoteen så huden tål sol bättre (ß-Caroteen zodat de huid beter beschermd wordt tegen de zon).

Welk ander voordeel heeft ß-Caroteen voor de mens?

Vertering in de maag.

Welk van de volgende zaken is of welke zijn direct of indirect betrokken bij de chemische vertering in de maag van een mens?

Zetmeelafbraak.
Zie figuur B 5840 van de bijlage.

Zetmeel kleurt sterk met een jodiumoplossing. Bij een proef voegde men verdund speekselamylase bij een zetmeeloplossing. Aan het begin en vervolgens iedere 15 seconden werd een druppel uit het mengsel genomen en in een porseleinen schaaltje gebracht, waarna meteen een druppel jodiumoplossing werd toegevoegd. De proef werd net zolang voortgezet tot er geen verandering meer was in de kleur van de oplossing in het schaaltje (zie afbeelding B 5840 ).

Verklaar de resultaten in de afbeelding.

1/2 Enkele organen.
Zie figuur B 5846 van de bijlage.

Welke van de organen in de afbeelding hiernaast worden beïnvloed door cholecystokinine (CCK)?

2/2 Enkele organen.
Zie figuur B 5846 van de bijlage.

Welke van de volgende enzymen worden afgegeven door orgaan 4 in de figuur hiernaast?

1. nuclease;
2. lipase;
3. pepsine;
4. trypsinogeen;
5. lactase;
6. chymotrypsinogeen.

In het lichaam van de mens.
Zie figuur B 1647 van de bijlage.

In de afbeelding zijn overlangse doorsneden van drie darmvlokken schematisch weergegeven. In darmvlok 1 zijn alleen spieren, in darmvlok 2 alleen bloedvaten en in darmvlok 3 alleen lymfevaten getekend. In werkelijkheid bevinden zich al deze structuren in elke darmvlok. S is de darmholte. R is een plaats in het lymfevat.

Kunnen zich bij R stoffen bevinden die afkomstig zijn uit haarvaten in dezelfde darmvlok?
En stoffen die afkomstig zijn uit de darmholte?

afbeelding

Kippen.
Zie figuur B 5380 van de bijlage.

Naast zaden en graan hebben kippen ook grit nodig. Grit bestaat onder andere uit fijngemalen schelpen, steentjes, zeealgenkalk en houtskool. Met dit grit kunnen kippen in de spiermaag het voedsel vermalen en daardoor beter verteren.

Enkele processen die een rol spelen bij de vertering in het menselijk lichaam zijn:

1. de werking van het gebit in de mond;
2. de werking van enzymen in de maag;
3. de werking van zoutzuur in de maag;

Het gebruik van grit door kippen wordt hiermee vergeleken.

Met welk(e) proces(sen) komt het gebruik van grit in de spiermaag van kippen overeen?

De dunne darm.

Het dunne darmepitheel wordt bij de mens elke drie dagen vernieuwd. Dat is nodig vanwege de snelle slijtage van het weefsel.

Noem twee oorzaken van de sterke slijtage van het darmepitheel.

Maagzweren.

Mensen met een maagzweer volgen een bepaald dieet, waarbij het eiwitgehalte van de voeding beperkt wordt.
Daarbij dient een voldoende grote variatie aan eiwitbronnen gebruikt te worden.

Leg uit waarom het nodig is om een voldoende grote variatie aan eiwitbronnen te gebruiken.