Oefentoets Biologie: Voortplanting | HAVO 4/HAVO 5 | variant 11

Lichaamstemperatuur tijdens de menstruele cyclus.
Zie figuur C 26 van de bijlage.

Bij vrouwen treden veranderingen van de lichaamstemperatuur op in verband met de menstruele cyclus. Bij de ovulatie stijgt de lichaamstemperatuur ongeveer 0,5°C; aan het begin van de menstruatie daalt deze weer. In het diagram is de lichaamstemperatuur van een vrouw in de eerste vier weken van januari weergegeven, telkens 's ochtends vóór het opstaan gemeten. Uit het diagram kan worden afgeleid dat in een bepaalde periode waarschijnlijk een eicel aanwezig was, die bevrucht kon worden.

In welke periode was dit het geval?

FSH en LH.

Het follikelstimulerend hormoon (FSH) en het luteïniserend hormoon (LH) hebben een functie bij de menstruatiecyclus. De ovulatie tijdens deze cyclus zal optreden bij een van de volgende veranderingen:

afbeelding

Ontwikkeling van een eicel.
Zie figuur B 3096 van de bijlage.

In de afbeelding is de ontwikkeling van een eicel in een ovarium van een vrouw gedurende een bepaalde periode schematisch getekend.

Welk proces vindt plaats op tijdstip P?

Ontwikkeling van een kind.

Een kind leert met een lepel te eten.

Wat voor een ontwikkeling is dit?

Een afbeelding.
Zie figuur B 420 van de bijlage.

Aan vier leerlingen wordt gevraagd wat de afbeelding voorstelt.

Leerling 1 zegt: de afbeelding stelt een helmhokje van een zaadplant voor.
Leerling 2 zegt: de afbeelding stelt een ovarium van een vrouw voor.
Leerling 3 zegt: de afbeelding stelt een zaadbeginsel van een zaadplant voor.
Leerling 4 zegt: de afbeelding stelt een embryo in de baarmoeder van een vrouw voor.

Welke leerling geeft het juiste antwoord?

Sterilisatie bij de man.
Zie figuur B 1920 van de bijlage.

Wanneer een man geen kinderen (meer) wil verwekken, kan hij zich laten steriliseren. Via een operatie wordt dan verhinderd dat spermacellen naar buiten kunnen. De doorgang door bepaalde afvoergangen wordt dan onderbroken.
In de afbeelding zie je bij P hoe na sterilisatie de doorgang door deze afvoergangen is onderbroken.

Zal na sterilisatie een hormoon uit het hersenaanhangsel (hypofyse) de penis nog kunnen bereiken?
En de testes?

afbeelding

Spermaleiders onderbroken.

Door onderbreking van de spermaleiders verhindert men

Eileiders onderbroken.

Bij een bepaalde vrouw zijn beide eileiders afgesloten.

Kan er bij deze vrouw nog ovulatie optreden?
En bevruchting?
En embryonale ontwikkeling van de bevruchte eicel?

afbeelding

Veilige voorbehoedmiddelen.

I. De 'pil' en het spiraaltje zijn heel veilige voorbehoedmiddelen.
II. Het condoom is te gebruiken als middel tegen ziektes en tegen zwangerschap.

Beweringen over voorbehoedmiddelen.

I. Het gebruik van een condoom alleen is veiliger dan periodieke onthouding.
II. Bij het voortijdig terugtrekken (coïtus interruptus) kan de man wat spermacellen achterlaten in de vrouw door middel van zogenaamd voorvocht.

Anticonceptie met hormonen.

Welke anticonceptie bevat hormonen waardoor de ovulatie niet meer optreedt en waardoor er dus geen eicellen vrijkomen?

Een vorm van anticonceptie.

Welke anticonceptie moet elke dag worden ingenomen en kan bijwerkingen hebben?

Een vorm van anticonceptie.

Welk anticonceptiemiddel draag je 3 weken aaneengesloten in je vagina?

Bouw onderlichaam van de man.
Zie figuur B 487 van de bijlage.

De afbeelding geeft een doorsnede weer van een deel van het lichaam van de man.

Wat gebeurt er in deel P?

Het uitblijven van de menstruatie.

Als een vrouw zwanger is, blijft de menstruatie uit.

Wat is de oorzaak van dit uitblijven?

Een zygote bij een vrouw.

Als bij een vrouw een zygote voorkomt, waar bevindt deze zygote zich dan gewoonlijk?

De ontwikkeling van een eicel in een ovarium.
Zie figuur B 1118 van de bijlage.

De afbeelding geeft schematisch de ontwikkeling van een eicel in een ovarium van een vrouw weer gedurende een bepaalde periode. De drie grafieken geven schematisch voor dezelfde periode het verloop weer van de concentraties van drie hormonen in het bloed.

Is deze vrouw op tijdstip 0 zwanger?

De ontwikkeling van een embryo.
Zie figuur A 171 van de bijlage.

De afbeelding stelt schematisch een stadium voor van de ontwikkeling van een embryo in het baarmoederslijmvlies van een vrouw.

Wanneer in de ontwikkeling doet dit stadium zich voor?

Een foetus.

Een foetus is

Bevruchting en innesteling.

Bij de mens heeft onder normale omstandigheden bevruchting van de eicel en innesteling van het jonge embryo achtereenvolgens plaats in