Wikiwijs Toetsen - Oefentoets Biologie: Dierfysiologie | VWO 4/VWO 5/VWO 6 - variant 3

Dierfysiologie

Kangoeroes.

Kangoeroes likken in de warmte de vacht op hun poten en buik.

Waardoor geeft dit een verkoelend effect?

Het vocht opent de poriën, zodat de warmte kan ontsnappen.
De lichaamswarmte wordt gebruikt om het vocht te laten verdampen.
Het bloed stroomt in de haarvaten van een nat huidoppervlak.
Er blijft koude lucht aanwezig op het vochtige huidgedeelte.

Dierfysiologie

Spitsmuis.

De insectenetende spitsmuis is de kleinste onder de zoogdieren.

Iedere dag moet dit diertje ongeveer zijn eigen lichaamsgewicht aan voedsel opeten omdat

kleine dieren meer energie nodig hebben voor een efficiënte beweging.
er meer afval in een insectivoor dieet zit.
de relatief grote lichaamsoppervlakte veel warmteverlies geeft.
veel van het gegeten voedsel bestaat uit het onverteerbare cellulose.

Dierfysiologie

Aalscholvers.

Aalscholvers produceren, anders dan veel andere watervogels, geen grote hoeveelheden vet voor hun veren.
Dat betekent dat zij na het vissen veel tijd moeten besteden aan het drogen van hun vleugels.

Wat is de meest waarschijnlijke verklaring hiervoor?

Aalscholvers zijn nog niet geheel aangepast aan hun omgeving.
Aalscholvers zijn meer verwant aan zoogdieren met weinig vetklieren dan aan zoogdieren met een erg vette vacht.
Watervogels met vettige veren zoals zee-eenden zullen aalscholvers wegconcurreren in de strijd om voedsel.
De kosten van olieproductie voor hun veren zijn bij aalscholvers groter dan die voor het drogen van de veren.
Aalscholvers consumeren vooral vis met een laag vetgehalte.

Dierfysiologie

1/2 Vier zoogdieren.

In de tabel hieronder staan het ademhalingsritme, het hartritme en de lichaamstemperatuur van vier zoogdiersoorten P, Q, R en S.
afbeelding

In de linkerkolom staat een rij van 1 t/m 4, volgens afnemende verhouding oppervlak/volume.

Zet de soorten P, Q, R en S in de juiste volgorde van afnemende verhouding.

P
Q
R
S

1
2
3
4

Dierfysiologie

2/2 Vier zoogdieren.

In de tabel hieronder staan het ademhalingsritme, het hartritme en de lichaamstemperatuur van vier zoogdiersoorten P, Q, R en S.
afbeelding

In de linkerkolom staat een rij van 1 t/m 4, volgens afnemend bloedvolume.

Zet de soorten P, Q, R en S in de juiste volgorde van afnemende verhouding.

S
Q
R
P

1
2
3
4

Dierfysiologie

Mug onder water.

Indien je een larve van de steekmug met de kop onder water houdt, dan zal deze muggenlarve

verdrinken, doordat de toegang tot het ademhalingssysteem via de kop loopt.
verdrinken, doordat het dier water opneemt, waardoor het ademhalingssysteem wordt leeggedrukt.
niet verdrinken, doordat in het ademhalingssysteem reservelucht zit waarvan het dier kan blijven leven.
niet verdrinken, doordat de toegang tot het ademhalingssysteem via het achterlijf loopt.

Dierfysiologie

Longen.

Dieren met een constante lichaamstemperatuur hebben meer ingewikkeld gebouwde longen dan dieren met een wisselende lichaamstemperatuur.

Dit is zo doordat

ze hoger ontwikkeld zijn en daarom meer longblaasjes hebben.
ze door hun hogere temperatuur meer O₂ verbruiken.
ze meer lucht moeten kunnen inademen om hun temperatuur constant te houden.
ze behaard zijn of veren hebben en daardoor niet door hun huid kunnen ademen.

Dierfysiologie

Ademhaling bij poliepen.
Zie figuur B 5077 van de bijlage.

Holtedieren, zoals de hiernaast afgebeelde zoetwaterpoliep, zijn opgebouwd uit twee cellagen.

Deze dieren hebben geen speciale ademhalingsorganen nodig doordat

afbeelding

ze geen zuurstof verbruiken.
hun cellen voldoende zuurstof uit het water kunnen opnemen.
ze weinig actief zijn.
hun cellen geen celwand hebben.

Dierfysiologie

Tegenstroom.

Het uitwisselen van gassen bij vissen berust op het tegenstroomprincipe.

Welk van de volgende vier beweringen daarover is of welke zijn juist?

Water dat de kieuwen binnenkomt, stroomt langs bloed dat zuurstofarmer is dan dit water.
Water dat de kieuwen binnenkomt, stroomt langs bloed dat zuurstofrijker is dan dit water.
Water dat de kieuwen al bijna is gepasseerd, stroomt langs bloed dat zuurstofarmer is dan dit water.
Water dat de kieuwen al bijna is gepasseerd, stroomt langs bloed dat zuurstofrijker is dan dit water.

Dierfysiologie

Zalmen.

Zalmen verblijven een gedeelte van hun leven in zoetwater en een gedeelte in zoutwater.

Als zalmen trekken van zoetwater naar zoutwater, welk van de volgende gebeurtenissen vindt dan niet plaats?

verandering in filtratiesnelheid van de nieren
uitrekking van de lengte van de nierkanaaltjes
omkering in de richting van zoutverplaatsing door de kieuwen
reductie van het volume aan geproduceerde urine

Dierfysiologie

Gewicht en snelheid.
Zie de figuren B 5079 en B 5080 van de bijlage.

Afbeelding 1 hiernaast toont de relatie tussen lichaamsgewicht (in gram)en stofwisselingssnelheid van verschillende dieren (in J/(g.h).
Afbeelding 2 toont het O₂-verbruik van verschillende dieren (in mL/(g.h) als functie van de loopsnelheid (in km/h) .

Welk van de volgende beweringen is of welke zijn juist?

afbeelding

In rust gebruiken kleine dieren meer energie per kg lichaamsgewicht dan grote dieren.
Kleine dieren kunnen met dezelfde hoeveelheid voedsel verder lopen dan grote dieren.
Grote dieren kunnen met dezelfde hoeveelheid voedsel meer ATP vrijmaken dan kleine dieren.

Dierfysiologie

1/3 Winterslaap.
Zie figuur B 5081 van de bijlage.

Sommige dieren houden een winterslaap in een periode dat er weinig voedsel te vinden is. Een van hen is de bruine beer.
Gedurende een maand of vier eet en drinkt hij niet en heeft hij geen uitscheiding. Aan de beer in winterslaap is veel onderzoek gedaan. Gebleken is dat zijn temperatuur, ademhalingsfrequentie en hartslag dan een stuk lager zijn dan normaal.
Hiernaast zie je een deel van een cardiogram van een beer in winterslaap.

Bepaal het aantal hartslagen per minuut van deze beer.
Dat aantal is .. slagen per minuut. Geef de berekening.

afbeelding

Dierfysiologie

2/3 Winterslaap.

Tijdens zijn winterslaap moet de beer zo weinig mogelijk warmte afstaan aan de omgeving. Voor de warmte die een beer per tijdseenheid afgeeft, geldt:
DQ / Dt = k DT

Hierin is:
· DQ / Dt de hoeveelheid warmte die per seconde wordt afgestaan (in J/s of W),
· k een constante die afhangt van de isolerende eigenschappen van de beer (in W/°C),
· DT het verschil tussen de lichaamstemperatuur van de beer en de omgevingstemperatuur (in °C).

Moet de constante k bij een beer in winterslaap zo klein mogelijk of zo groot mogelijk zijn? Licht je antwoord toe.

Dierfysiologie

3/3 Winterslaap.
Zie figuur B 5082 van de bijlage.

Tijdens zijn winterslaap moet de beer zo weinig mogelijk warmte afstaan aan de omgeving. Voor de warmte die een beer per tijdseenheid afgeeft, geldt:
DQ / Dt = k DT

Noem twee eigenschappen van een beer die van invloed zijn op de grootte van k .

afbeelding

Dierfysiologie

Temperatuur en dieren.
Zie figuur B 5986 van de bijlage.

In het diagram hiernaast zie je de lichaamstemperatuur van de dieren A, B, C en D bij verschillende omgevingstemperaturen.

Welke van de volgende beweringen is op grond van de grafieklijnen juist?

afbeelding

De dieren A en B zijn woestijnbewoners.
De dieren C en D zijn woestijnbewoners.
De dieren B en D zijn homoiotherm.
De dieren B en D zijn poikilotherm.
De dieren A en C zijn reptielen.

Dierfysiologie

Dieren in de kou.

Welk van de volgende eigenschappen is geen aanpassing van dieren aan het leven in de kou?

actieve nieren
dikke vacht
de aanwezigheid van bruin vet
een kleine verhouding oppervlak/inhoud
tegenstroom in de aan- en afvoerende bloedvaatjes in de huid

Dierfysiologie

Spieren en zuurstofverbruik.
Zie figuur B 2052 van de bijlage.

Bij een zuurstofspanning van 20 kPa in de lucht wordt een zuurstofverbruik van een zoogdier in rust in Nederland gemeten bij verschillende temperaturen. In de afbeelding zijn drie diagrammen getekend.

In welke van deze diagrammen is het zuurstofverbruik van dit zoogdier bij verschillende temperaturen juist weergegeven?

afbeelding

diagram A
diagram B
diagram C

Oefentoets Biologie: Dierfysiologie | VWO 4/VWO 5/VWO 6 - variant 3

Aantal vragen

Vak(ken)

Kerndoel(en)

Leerniveau(s)

Uitgever

Copyright