Oefentoets Biologie: Bloed - Ziekten | VWO 1/VWO 2

Bloedarmoede.

Als iemand bloedarmoede heeft, bevat het bloed te weinig hemoglobine.

Wat is het gevolg van dit hemoglobinegebrek?

Bloedarmoede.

Bloedarmoede is het gevolg van

Aids.

Het virus dat de ziekte aids veroorzaakt, tast het afweersysteem in het bloed aan.

Welk type bloeddeeltjes wordt door het aidsvirus aangetast?

Bloedarmoede.

Bloedarmoede is het gevolg van

Een afwijking bij een baby.

Bij een baby blijkt het zuurstofgehalte van het bloed in de longslagader hoger te zijn dan normaal.

Welke afwijking zal men het eerst veronderstellen?

Een opening tussen de twee hartkamers.

Bij mensen met een opening tussen de twee hartkamers, verandert het zuurstofgehalte van het bloed.

In welk(e) bloedvat(en) zal het bloed dus zuurstofrijker worden dan normaal?

Een opening in de wand tussen linker en rechter harthelft.

Als afwijking komt bij de mens weleens een opening in de wand tussen linker en rechter harthelft voor.

Deze opening veroorzaakt een vermeerdering van de hoeveelheid

Risicofactoren voor de conditie van het hart.

Vier factoren die de gezondheid en de conditie van het hart beïnvloeden, zijn:

1. regelmatig roken,
2. regelmatig sporten,
3. langdurige stress,
4. regelmatig vet eten.

Welke van deze factoren kan of welke kunnen de kans op een hartinfarct vergroten?

Aids.

Het virus dat de ziekte aids veroorzaakt, tast het afweersysteem in het bloed aan.

Welk type bloeddeeltjes wordt door het aidsvirus aangetast?

Niet gestold bloed.

Bij verschillende patiënten wordt bloed afgenomen uit een ader in de linkerarm. Dit bloed wordt gebruikt voor onderzoek.
Bij patiënt P blijkt het afgenomen bloed na 15 minuten nog niet gestold te zijn.

Afwijkingen die kunnen voorkomen, zijn:

1. In het lichaam worden weinig bloedplaatjes gevormd.
2. In het lichaam wordt weinig fibrinogeen gevormd.

Welke van deze afwijkingen kan of welke kunnen er de oorzaak van zijn dat het bloed van patiënt P niet stolt?

Een tekort aan rode bloedcellen.

Een persoon met een tekort aan rode bloedcellen raakt bij het verrichten van zware lichamelijke arbeid zeer snel vermoeid.
Hier volgen twee mogelijke verklaringen:

I. Er is dan niet voldoende glucose (suiker) in de spiercellen aanwezig.
II. Er is dan niet voldoende zuurstof in de spiercellen aanwezig.

Malaria.

Malaria is een ziekte die veroorzaakt wordt door eencellige organismen.
Deze leven eerst in het lichaam van de malariamug en kunnen door een muggensteek in het bloed van een mens terecht komen. In dit bloed vernietigen ze rode bloedcellen.

Wat is het directe gevolg van het vernietigen van rode bloedcellen?

1/2 Leukemie.
Zie figuur B 3604 van de bijlage.

Leukemie is een ziekte waarbij in het lichaam te veel witte bloedcellen worden gemaakt. Dit wordt ook wel bloedkanker genoemd.
In de afbeelding zijn drie verschillende bloeddeeltjes weergegeven.

Welk bloeddeeltje stelt een witte bloedcel voor?

2/2 Leukemie.

Bij leukemie ontstaat ook een tekort aan rode bloedcellen.

Wat is het gevolg van een tekort aan rode bloedcellen?

1/2 Hart- en vaatziekten.
Zie figuur B 3251 van de bijlage.

Tom is geboren met een hartafwijking. Hij heeft een extra opening in het hart.
Dit is weergegeven in de afbeelding met letter P.

Wat is het directe gevolg van deze hartafwijking?

2/2 Hart- en vaatziekten.
Zie figuur B 3252 van de bijlage.

Elk jaar sterven mensen aan hart- en vaatziekten. Onderzoekers zeggen dat hart- en vaatziekten doodsoorzaak nummer één zijn.
In de tabel zijn verschillende doodsoorzaken weergegeven.

afbeelding

Zet deze gegevens uit in een staafdiagram.

1/2 Sikkelcelanemie.
Zie figuur B 3211 van de bijlage.

Sikkelcelanemie is een ziekte waarbij rode bloedcellen een andere vorm hebben dan normaal.
In de afbeelding zijn van gezond bloed drie verschillende bloeddeeltjes weergegeven.

Welk bloeddeeltje stelt een rode bloedcel voor?

2/2 Sikkelcelanemie.

Door de veranderde vorm kunnen de rode bloedcellen hun taak minder goed doen.

Wat is dan het gevolg?

Streptokokkeninfectie.

Streptokokken zijn bacteriën. Door een streptokokkeninfectie kunnen verschillende ziekten ontstaan. Zo kunnen als gevolg van een streptokokkeninfectie de hartkleppen een andere vorm krijgen. Deze kleppen sluiten dan niet goed meer.

Heeft dit gevolgen voor de bloeddruk in de aorta?

1/2 De ziekte van Glanzmann.
Zie figuur B 4606 van de bijlage.

Ongeveer dertig mensen in Nederland hebben de ziekte van Glanzmann.
Door een erfelijke afwijking werken bij hen de bloedplaatjes onvoldoende.

In de afbeelding zijn van gezond bloed drie verschillende bloeddeeltjes aangegeven.

Welke letter geeft een bloedplaatje aan?

2/2 De ziekte van Glanzmann.

Wat is het directe gevolg van de ziekte van Glanzmann?

7/7 Hartspier.
Zie figuur B 5025 van de bijlage.

De foto hiernaast laat een (inmiddels verouderde) hartkunstklep zien.

Beschrijf aan de hand van de afbeelding hoe deze klep werkt.

1/3 Malaria.
Zie figuur B 4561 van de bijlage.

Malaria is een ziekte die wordt overgedragen door bepaalde muggen. In de speekselklieren van deze muggen leven malariaparasieten. Als zo'n mug een mens steekt, kunnen deze parasieten in het bloed terechtkomen. Hier dringen ze dan rode bloedcellen binnen. Deze rode bloedcellen gaan dan stuk.

Wat is het directe gevolg als rode bloedcellen stuk gaan?

2/3 Malaria.
Zie figuur B 4562 van de bijlage.

In de afbeelding zijn van gezond bloed drie verschillende soorten bloeddeeltjes weergegeven.

Welk bloeddeeltje stelt een rode bloedcel voor?

3/3 Malaria.

Bij iemand met malaria wordt het tekort aan rode bloedcellen weer aangevuld doordat het lichaam nieuwe rode bloedcellen aanmaakt.

Waar vindt de vorming van nieuwe rode bloedcellen plaats?