Oefentoets Biologie: Dierfysiologie | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 3

Waterverdamping uit een organisme.

Onder welke van de volgende omstandigheden zal in het algemeen uit een organisme het meeste water verdampen?

De waterbalans bij de mens.

Het lichaam van de mens bestaat voor ongeveer 70% uit water.
Elke dag moet een mens ongeveer evenveel water opnemen als afgeven.
In een gematigd klimaat, zoals in Nederland, neemt een volwassen mens elke dag zo'n 1 à 2 liter water op.
In tropische gebieden is die hoeveelheid wel zo'n 4 à 5 liter per dag.

Ontstaat bij verbranding in cellen water?
Kan een mens in een vochtig tropisch klimaat een groot deel van het benodigde water door opname via de huid verkrijgen?

afbeelding

De waterbalans bij de mens.

Het lichaam van de mens bestaat voor ongeveer 70% uit water.
Elke dag moet een mens ongeveer evenveel water opnemen als afgeven.
In een gematigd klimaat, zoals in Nederland, neemt een volwassen mens elke dag zo'n 1 à 2 liter water op.
In tropische gebieden is die hoeveelheid wel zo'n 4 à 5 liter per dag.

Raakt de mens water kwijt bij de uitademing?
Wordt water gebruikt voor het maken van spijsverteringssappen?

afbeelding

Lichaamstemperatuur van zes groepen dieren.

Hieronder worden zes groepen dieren genoemd:

- amfibieën, reptielen, vogels, insecten, vissen, zoogdieren.

Welke van deze dieren hebben een constante lichaamstemperatuur?

Wachten in de kou.

Jan staat op een winterdag bij de bushalte te wachten. Hij heeft het koud. Als de bus stopt, stapt Jan in. In de bus is het warm.

Gaat er bij Jan in de bus per minuut meer bloed door de huid stromen dan toen Jan in de kou stond?
Zal Jan per minuut meer zweet gaan vormen?

afbeelding

'lichaamsbekleding' van vogels en zoogdieren.

Bij veel vogels en zoogdieren die in ons klimaat in de vrije natuur leven, zal de 'lichaamsbekleding'

Vogels zweten niet.

Vogels hebben geen zweetklieren. Bij warm weer zie je vogels vaak stilzitten en met open snavel snel ademhalen.

Waarvoor is deze snelle manier van ademhalen van vogels bij warm weer vooral van belang?

Dit is vooral van belang doordat ze hierdoor meer

Hijgen van honden.

Honden hebben geen zweetklieren. Bij warm weer hijgen honden veel, ook als ze zich niet hebben ingespannen.

Waarvoor is dit hijgen van honden bij warm weer vooral van belang?

Dit is vooral van belang doordat ze hierdoor meer

Vossen in verschillende klimaten.
Zie figuur B 1971 van de bijlage.

De afbeelding geeft in willekeurige volgorde de koppen van drie soorten vossen weer:

- een vos uit een hete woestijnstreek,
- een vos uit de gematigde streken,
- een poolvos.

Vossen behoren tot de hondachtigen. Ze hebben net als honden weinig zweetkliertjes in hun huid. De binnenkant van hun oren bevat veel bloedvaten. Door deze bloedvaten stroomt, afhankelijk van de temperatuur, meer of minder bloed.

Welke kop is van een vos die in de hete woestijn leeft?

Een experiment met goudvissen.

Iemand doet een experiment met goudvissen.

In aquarium 1 heeft hij één goudvis.
In aquarium 2 heeft hij één goudvis en een aantal waterplanten met bladgroen.
In aquarium 3 heeft hij vijftien goudvissen.
In aquarium 4 heeft hij vijftien goudvissen en een aantal waterplanten met bladgroen.

Alle aquaria zijn even groot en bevatten even veel water. Bij het begin van de proef zijn de omstandigheden in elk aquarium hetzelfde. Alle aquaria staan in het zonlicht. Om de dertig minuten wordt gedurende een minuut het aantal ademhalingsbewegingen van een goudvis uit elke bak geteld en opgeschreven in een tabel.
afbeelding

Welke van de bovenstaande tabellen is waarschijnlijk van toepassing op aquarium 3, waarin alleen de vijftien goudvissen zitten?

1/2 Vogelvoer.
Zie figuur B 4403 van de bijlage.

Veel mensen houden kanaries als huisdier. Kanaries eten vooral zaden.
In de afbeelding zijn enkele typen snavels weergegeven.

Welk type snavel heeft een zaadetende vogel zoals een kanarie?

2/2 Vogelvoer.
Zie figuur B 4404 van de bijlage.

In een bepaald soort vogelvoer komt een stof voor die FOS heet. Een onderzoeker vraagt zich af of FOS beschermt tegen darminfecties. Hij weet dat FOS de groei van nuttige darmbacteriën bevordert, maar niet van bijvoorbeeld Salmonella bacteriën. Deze kunnen darminfecties veroorzaken.
Hij doet een experiment met twee groepen kanaries.
Groep 1 krijgt een aantal weken voer zonder FOS, groep 2 krijgt in dezelfde periode hetzelfde soort voer, maar dan met FOS. Beide groepen vogels worden besmet met Salmonella bacteriën.

De resultaten van dit experiment staan weergegeven in het diagram.

Schrijf een conclusie op uit de resultaten van dit experiment die past bij de onderzoeksvraag.

1/3 Zwartvoetbunzings.

Zwartvoetbunzings, roofdieren uit Amerika, eten vooral prairiehonden.
Prairiehonden zijn knaagdieren die in grote groepen leven in gangen onder de grond. Ze voeden zich vooral met gras.

Het verteringskanaal van een zwartvoetbunzing wordt vergeleken met dat van een prairiehond.

Is het verteringskanaal van een zwartvoetbunzing in verhouding tot zijn lichaamslengte korter, langer of even lang als dat van een prairiehond?

2/3 Zwartvoetbunzings.
Zie figuur B 4462 van de bijlage.

De afbeelding geeft de aantallen weer van een populatie zwartvoetbunzings gedurende enkele jaren.

Zwartvoetbunzings planten zich niet het hele jaar voort.

Leid uit het diagram af in welke maand de jonge bunzings geboren worden.

In de maand [invulveld]

3/3 Zwartvoetbunzings.

Niet alleen de voortplanting heeft invloed op de grootte van een populatie.

Noem een milieufactor die invloed heeft op de populatiegrootte.

5/16 Agapornissen.

In informatie 1 worden enkele eigenschappen van vogels genoemd die belangrijk zijn om goed te kunnen vliegen.

Noem twee van zulke eigenschappen uit informatie 1.