Deze oefentoets bevat 65 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.
65
Biologie
VO Kerndoel 31: Processen in de natuur
VMBO kaderberoepsgerichte leerweg, 3, VMBO kaderberoepsgerichte leerweg, 4
NVON
cc-by-sa-40
Opslag en afbraak.
Zie figuur B 1939 van de bijlage.
De afbeelding geeft schematisch de ligging van enkele organen in het lichaam van de mens weer.
Welk cijfer geeft het orgaan aan, dat rode bloedcellen afbreekt en glycogeen opslaat?
afbeelding
Galopslag.
Zie figuur B 731 van de bijlage.
De tekening geeft schematisch een dwarsdoorsnede van de buikholte van de mens weer. Enkele organen zijn getekend.
Welk cijfer geeft het orgaan aan waarin gal wordt opgeslagen?
afbeelding
Opslag.
In welk van de volgende organen in het lichaam van de mens wordt glycogeen opgeslagen?
1/3 Stoffen in het lichaam.
In ons lichaam kunnen allerlei schadelijke en overtollige stoffen voorkomen.
Deze stoffen kunnen met het voedsel in ons lichaam komen, of ze worden in ons lichaam gevormd bij bepaalde stofwisselingsprocessen.
Drie voorbeelden van schadelijke of overtollige stoffen zijn:
1. een rode kleurstof afkomstig uit bieten, die als overtollige stof met de urine wordt uitgescheiden,
2. het giftige ureum dat bij de afbraak van eiwitten in de lever ontstaat en dat door de nieren wordt uitgescheiden.
3. kleurstoffen die bij de afbraak van rode bloedcellen ontstaan en die via de galbuis in het darmkanaal terechtkomen.
Kan de rode kleurstof van bieten in het bloed voorkomen?
En in een nierbekken?
2/3 Stoffen in het lichaam.
Komt ureum uit de lever rechtstreeks in de nieren of gaat het eerst nog door de longen?
Als het eerst door de longen gaat, is dit dan minstens één keer of minstens twee keer?
3/3 Stoffen in het lichaam.
Vindt de afbraak van rode bloedcellen plaats in de alvleesklier, in de galblaas of in de lever?
1/3 Uitscheiding en alcohol.
Zie figuur B 3181 van de bijlage.
Alcohol wordt in het lichaam afgebroken en uitgescheiden.
In de onderstaande afbeelding zijn enkele organen aangegeven.
Welk orgaan is het uitscheidingsorgaan waar alcohol wordt afgebroken?
afbeelding
2/3 Uitscheiding en alcohol.
Ook de longen zijn uitscheidingsorganen.
Waar liggen de longen in het lichaam?
3/3 Uitscheiding en alcohol.
Zie figuur B 3181 van de bijlage.
Wie bier drinkt moet meer plassen. Hierbij is orgaan S betrokken.
Wat is de naam van orgaan S? Dit is de/het [invulveld]
afbeelding
1/2 Hepatitis-B.
Hepatitis-B is de naam voor een ontsteking van de lever. Het wordt veroorzaakt door een bepaald virus. De ziekte kan voorkomen worden door een inenting.
Welke taak hoort bij een gezonde lever?
2/2 Hepatitis-B.
De inenting bevordert de aanmaak van afweerstoffen door het lichaam.
Welke bloeddeeltjes maken afweerstoffen?
2/2 Galblaas.
Zie figuur B 3429 van de bijlage.
Als een galblaas is ontstoken, kan een chirurg dit orgaan verwijderen (zie de afbeelding).
Wordt na zo'n operatie vet nog verdeeld in kleine druppeltjes? Leg je antwoord uit.
afbeelding
1/5 Levercirrose.
Zie figuur A 794 van de bijlage.
Door een vergiftiging, een infectie of een andere ziekte kan de lever onherstelbaar beschadigd raken. Leverweefsel sterft dan af en wordt vervangen door littekenweefsel. Dit wordt levercirrose genoemd. Door het afsterven van cellen worden de functies van de lever steeds minder goed uitgeoefend.
In de foto is in een model een aantal organen in de buik- en borstholte te zien.
Welke letter geeft de lever aan?
afbeelding
2/5 Levercirrose.
In welk deel van het verteringskanaal komt de galbuis uit?
3/5 Levercirrose.
Eén van de gevolgen van levercirrose is dat er minder gal vanuit de lever via de galbuis naar het verteringskanaal wordt afgevoerd. Hierdoor worden vetten uit het voedsel minder goed door verteringsenzymen afgebroken.
Leg uit waardoor vetten minder goed verteerd worden, als er minder gal naar het verteringskanaal wordt afgevoerd.
4/5 Levercirrose.
Zie figuur B 3337 van de bijlage.
Als levercellen door levercirrose afsterven, stroomt het bloed minder goed door de lever heen. Het gevolg is dat stoffen niet meer goed aan- en afgevoerd worden.
Twee bloedvaten voeren bloed naar de lever toe: de leverslagader voert bloed vanuit de aorta aan en de poortader voert bloed vanuit het verteringskanaal naar de lever. Het bloed in de poortader bevat minder zuurstof dan het bloed in de leverslagader (zie de afbeelding).
Leg uit waardoor het bloed in de poortader minder zuurstof bevat dan het bloed in de leverslagader.
afbeelding
5/5 Levercirrose.
Eén van de stoffen die door het bloed uit de lever worden afgevoerd, is ureum. Ureum is een afvalstof die ontstaat als de lever eiwitten afbreekt.
Door welk orgaan of door welke organen wordt ureum uitgescheiden?
Afbraak van alcohol.
Iemand drinkt een glas wijn. Van de alcohol die uit de wijn wordt opgenomen, verdwijnt 2% weer onveranderd uit zijn lichaam. De rest wordt in zijn lichaam afgebroken.
In welk deel van het lichaam wordt de alcohol vooral afgebroken?
De lever.
In het lichaam van de mens kunnen onder andere de volgende processen plaatsvinden:
1. afbraak van dode rode bloedcellen;
2. ontgifting van het bloed;
3. opslag van ijzer;
4. verbranding van glucose.
Welke van deze processen kunnen in de lever plaatsvinden?
De lever.
In het lichaam van de mens kunnen onder andere de volgende processen plaatsvinden:
1. afgifte van bepaalde voedingsstoffen aan het bloed;
2. opslag van bepaalde vitamines;
3. productie van fibrinogeen;
4. verbranding van glucose.
Welke van deze processen kunnen in de lever plaatsvinden?
De lever.
Zie figuur B 777 van de bijlage.
De tekening stelt de lever en de galblaas van de mens voor met aan- en afvoerbuizen.
Welke van de aangegeven buizen is de afvoerbuis voor gal?
afbeelding
De lever.
Zie figuur B 777 van de bijlage.
De tekening stelt de lever en de galblaas van de mens voor met aan- en afvoerbuizen.
Welke van de aangegeven buizen is een afvoerbuis voor een stof die bij de spijsvertering vetten emulgeert?
afbeelding
De lever.
Uit welke bloedvaten ontvangt de lever bloed?
Is dit bloed zuurstofrijk of zuurstofarm?
De lever ontvangt
Afbraak.
Drugs, zoals cocaïne en heroïne worden in het lichaam onwerkzaam gemaakt.
In welk deel van het lichaam gebeurt dit vooral?
De lever.
Zie figuur B 3495 van de bijlage.
In de afbeelding zijn de lever, een stukje dunne darm en aansluitende bloedvaten schematisch getekend.
In welk van de genummerde bloedvaten is een uur na een eiwitrijke maaltijd het ureumgehalte van het bloed het hoogst?
afbeelding
De lever.
Hieronder staan enkele processen genoemd die zich in het menselijk lichaam afspelen:
1. afbraak van rode bloedcellen,
2. productie van bloedplaatjes,
3. productie van gal,
4. opslag van glycogeen,
5. verbranding van glucose (suiker).
Welke van deze processen vinden plaats in de lever?
Afbraak.
In welk orgaan (welke organen) bij de mens worden de rode bloedcellen afgebroken?
De lever.
Vier processen in het lichaam van de mens zijn:
1. het opslaan van glycogeen,
2. het vrijmaken van energie uit glucose,
3. het constant houden van het zoutgehalte in het bloed,
4. het verteren van vetten door enzymen uit spijsverteringssap.
Welke processen vinden plaats in de lever?
De lever.
Enkele processen in het lichaam van de mens zijn:
1. het afbreken van rode bloedcellen,
2. het opslaan van glycogeen,
3. het produceren van gal,
4. het produceren van insuline.
Van deze vier processen vinden er drie plaats in de lever.
Welke?
De lever.
Welke van de onderstaande beweringen over een functie van de lever in het lichaam van de mens is juist?
De lever.
Welk(e) van de volgende processen vindt (vinden) plaats in de lever?
1. afbraak van rode bloedcellen;
2. opslag van glycogeen;
3. productie van insuline.
Afbraak.
Bij de afbraak van rode bloedcellen ontstaan stoffen die in een sap worden afgevoerd.
Komen deze stoffen voor in speeksel, in maagsap, in gal of in alvleessap?
De lever.
Welke van de onderstaande functies heeft de lever bij een volwassen mens?
Afbraak.
Enkele organen bij de mens zijn: de dunne darm, de lever, een lymfeklier en een nier.
In welk orgaan worden rode bloedcellen afgebroken?
De lever.
Drie beweringen over de lever zijn:
1. in de lever wordt insuline gevormd,
2. in de lever worden spijsverteringsenzymen gevormd,
3. in de lever wordt glycogeen gevormd.
Welke van bovenstaande beweringen is of welke zijn juist?
Gal.
Vier beweringen over gal zijn:
1. gal wordt gemaakt in de alvleesklier en opgeslagen in de galblaas,
2. gal wordt gemaakt en opgeslagen in de galblaas,
3. gal wordt gemaakt in de lever en opgeslagen in de galblaas,
4. gal wordt gemaakt in de galblaas en opgeslagen in de lever.
Welke bewering is juist?
De lever.
Enkele processen in het lichaam van de mens zijn:
1. productie van gal,
2. vorming van enzymen,
3. opslag van glycogeen,
4. omzetting van glucose in koolstofdioxide, water en energie.
Welk van deze processen vindt uitsluitend in de lever plaats?
Galblaas.
Welke functie heeft de galblaas?
In de galblaas wordt
Gal.
Bij een patiënt is de afvoerbuis van de lever afgesloten. Als gevolg hiervan komt er geen gal meer in de darm.
Welke van de volgende beweringen over deze patiënt is op grond van de gegevens juist?
Gal.
Welke van de volgende beweringen over gal is of welke zijn juist?
1. Gal verdeelt vet in kleine druppeltjes.
2. Gal bevat enzymen die voedsel verteren.
Opslag.
Zie figuur A 139 van de bijlage.
In de figuur staat het spijsverteringsstelsel van de mens getekend.
In welk orgaan vindt omzetting van glucose (suiker) in glycogeen plaats?
In welk orgaan wordt glycogeen opgeslagen?
afbeelding
afbeelding
De lever.
In de lever van de mens worden koolhydraten opgeslagen.
Gebeurt dit onder invloed van adrenaline, van alvleessap, van gal of van insuline?
Deze opslag vindt plaats onder invloed van
Halve marathon.
Ans loopt een halve marathon. Zij eet niets tijdens het lopen.
Verandert bij Ans het glycogeengehalte van de lever tijdens deze halve marathon? Zo ja, op welke manier?
Wielrennen.
Een wielrenner eet 's morgens een groot bord spaghetti. Door deze koolhydraatrijke maaltijd stijgt na enige tijd het glucosegehalte van het bloed in zijn poortader.
Verandert bij de wielrenner daardoor het glycogeengehalte van de lever?
Zo ja, op welke manier?
Lichaamstemperatuur.
Zie figuur B 3164 van de bijlage.
De afbeelding geeft de temperatuur op verschillende plaatsen in het lichaam van de mens weer.
In welk orgaan is de temperatuur het hoogst?
afbeelding
Een verziekte lever.
Als de lever teveel alcohol te verwerken krijgt, is er een grote kans op een leverbeschadiging.
Welk proces in de darm kan dan minder goed verlopen, als gevolg van een beschadiging van de lever?
Hepatitis.
Ontsteking van de lever die wordt veroorzaakt door een virus dat via voedsel en besmet water wordt overgebracht.
Verschijnselen: Vermoeidheid, verminderde eetlust, hoofdpijn en overgeven.
Een biologiedocent zegt dat deze beschrijving alleen geldt voor hepatitis A en niet voor hepatitis B. Hij vraagt twee leerlingen waaruit je dat kunt afleiden.
Carla zegt: "Dat blijkt uit de manier van besmetting. Bij hepatitis B wordt het virus op een andere manier overgebracht."
Marja zegt: "Dat blijkt uit de verschijnselen. Deze verschijnselen komen bij hepatitis B niet voor."
Wie geeft een juist antwoord?
De lever.
Ontsteking van de lever die wordt veroorzaakt door een virus dat via bloed, sperma of vocht uit de vagina wordt overgebracht.
Verschijnselen: In de beginfase vermoeidheid, verminderde eetlust, hoofdpijn en overgeven. In een later stadium kan leverkanker of levercirrose optreden.
Geldt deze beschrijving voor hepatitis A?
En voor hepatitis B?
Afbraak van alcohol.
Zie figuur B 3253 van de bijlage.
Alcohol is giftig voor ons lichaam. Daarom wordt alcohol door een bepaald orgaan afgebroken.
Dit is in de afbeelding weergegeven.
Welk orgaan wordt hier bedoeld?
afbeelding
Galproductie.
Welk orgaan produceert gal?
1/2 Problemen met de lever.
Zie figuur B 4553 van de bijlage.
Sommige mensen hebben een lever die minder goed werkt. Dit kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door een ziekte die PSC heet. Hierbij raakt de afvoergang van deel P afgesloten.
Wat is de naam van deel P? Dit deel heet de/het [invulveld]
afbeelding
2/2 Problemen met de lever.
Patiënten die PSC hebben, moeten een bepaald medicijn slikken. Dit medicijn wordt vanuit de dunne darm opgenomen in het bloed.
Drie bloedvaten zijn: de leverader, de leverslagader en de poortader.
Via welk bloedvat bereikt het medicijn de lever het eerst?
1/2 Hepatitis A.
Zie figuur A 1015 van de bijlage.
In een folder staat: Hepatitis A (geelzucht) is een infectie van de lever. Het wordt veroorzaakt door een virus.
Hepatitis A is erg besmettelijk. Ieder jaar worden in de hele wereld meer dan 10 miljoen mensen met dit
virus besmet. Dit gebeurt bijvoorbeeld in ontwikkelingslanden waar geen goed drinkwater is. Een reiziger die naar dit soort landen wil, krijgt het advies om zich te laten inenten.
In de afbeelding zijn enkele organen weergegeven.
Welke letter geeft de lever aan?
afbeelding
2/2 Hepatitis A.
Door het inenten komt in het bloed de vorming van antistoffen tegen hepatitis A op gang.
Welke bloeddeeltjes maken deze antistoffen?
Gal.
In een artikel staat:
In de Middeleeuwen dachten artsen dat een mens uit vier belangrijke sappen bestond: bloed, slijm, gele gal en zwarte gal. Ze beweerden dat een mens gezond was als er in het lichaam een goede verhouding tussen deze sappen was. Ze hadden ongelijk, maar artsen uit de Middeleeuwen wisten wèl welk orgaan gal produceert.
Welk orgaan produceert gal?
1/2 Galbulten.
Zie figuur B 4621 van de bijlage.
Galbulten zien er uit als kleine vlekken of bulten in de huid.
Ze kunnen erg jeuken. Meestal verdwijnen ze weer na een dag.
Galbulten ontwikkelen zich in de buurt van talgklieren.
Welke letter geeft een talgklier aan?
afbeelding
2/2 Galbulten.
Gal wordt geproduceerd door de lever.
Soms denken mensen dat gal wordt opgeslagen in galbulten.
Dit is echter niet zo.
In welk orgaan in het lichaam wordt gal wel opgeslagen? In de/het [invulveld]
1/2 De lever.
Zie figuur B 6848 van de bijlage.
In de afbeelding zijn schematisch enkele organen getekend.
Welke letter geeft de lever aan?
afbeelding
2/2 De lever.
Als de lever niet goed werkt, kan een kunstlever soms hulp bieden.
Een kunstlever is een apparaat dat het bloed van een patiënt zuivert.
Wat moet een kunstlever uit het bloed verwijderen?
Doping.
Doping is een stof die in het lichaam wordt afgebroken.
Welk orgaan is betrokken bij de afbraak van gifstoffen en afvalstoffen?
Stoffen in het lichaam.
Vindt de afbraak van rode bloedcellen plaats in de alvleesklier, in de galblaas of in de lever?
Uitscheiding en alcohol.
Zie figuur B 3181 van de bijlage.
Alcohol wordt in het lichaam afgebroken en uitgescheiden.
In de onderstaande afbeelding zijn enkele organen aangegeven.
Welk orgaan is het uitscheidingsorgaan waar alcohol wordt afgebroken?
afbeelding
Hepatitis-B.
Hepatitis-B is de naam voor een ontsteking van de lever. Het wordt veroorzaakt door een bepaald virus. De ziekte kan voorkomen worden door een inenting.
Welke taak hoort bij een gezonde lever?
Problemen met de lever.
Zie figuur B 4553 van de bijlage.
Sommige mensen hebben een lever die minder goed werkt. Dit kan bijvoorbeeld worden veroorzaakt door een ziekte die PSC heet. Hierbij raakt de afvoergang van deel P afgesloten.
Wat is de naam van deel P? Dit deel heet de/het [invulveld]
afbeelding
Geelzucht.
Mevrouw Herkens heeft in haar jeugd geelzucht gehad.
Als gevolg van deze ziekte is haar lever blijvend beschadigd.
Zij krijgt een vetarm dieet voorgeschreven, omdat zij vet minder snel kan verteren.
Leg uit waardoor de vertering van vet minder snel gaat wanneer de lever beschadigd is.