Oefentoets Aardrijkskunde: Supervulkanen - toba-catastrofetheorie | HAVO 3/VMBO theoretische leerweg, 4/VWO 2

Ontdek de Toba-catastrofetheorie en haar impact op de menselijke evolutie met deze digitale toets, gericht op studenten en geïnteresseerden in archeologie en genetica. Test je kennis over de superuitbarsting van Toba, de gevolgen voor de menselijke populatie en de bijbehorende klimatologische veranderingen. - 15 vragen

Aantal vragen

Vak(ken)

Aardrijkskunde

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 38: Geografische basiskennis

Leerniveau(s)

HAVO 3, VMBO theoretische leerweg, 4, VWO 2

Uitgever

ODD

Copyright

cc-by-sa-40

Toba-catastrofetheorie en menselijke evolutie

Wat stelt de Toba‑catastrofetheorie?

Een supereruptie veroorzaakte een genetische flessenhals bij mensen
Een meteoriet veroorzaakte het uitsterven van Homo sapiens
Homo sapiens ontstond door Toba‑uitbarsting
De uitbarsting had geen invloed op menselijk genoom

Overleving van de mens volgens de theorie

Hoeveel personen zouden volgens de theorie mogelijk overleefd hebben?

Enkele duizenden individuen
Enkele tientallen miljoenen
Geen enkele, alle mensen stierven
Alleen Homo neanderthalensis

Gemiddelde Temperatuur Daling

Hoeveel graden Celsius zou de gemiddelde temperatuur zijn gedaald?

Ongeveer 3–5 °C (sommigen stellen tot 15 °C op hogere breedte)
Minder dan 1 °C
Tussen 10–2 °C
Meer dan 20 °C

Superuitbarsting van Toba: jaartal vragen

Wanneer vond de superuitbarsting van Toba plaats?

Ongeveer 74.000 jaar geleden
Ongeveer 10.000 jaar geleden
Ongeveer 1 miljoen jaar geleden
In jaar 1815

Bottleneck-hypothese: Wie is de bedenker?

Wie formulateerde in 1998 de bottleneck-hypothese?

Stanley H. Ambrose
Michael R. Rampino
Ann Gibbons
Stephen Self

Klimaatstadium van de Toba-eruptie

Onder welk klimaatstadium zou Toba’s eruptie hebben plaatsgevonden volgens sommige modellen?

GS20 of overgang naar MIS 4
Holocene Omwarming
Pliocene Warmteperiode
Laatste ijstijd MIS 2

Argumenten tegen de theorie van regionale bewoning

Welke van deze argumenten spreekt de theorie tegen?

Regionale bewoning in India bleef door gaan ondanks aslaag
Geen archeologisch bewijs van verspreiding van de ash
Geen sporen van magma
Souvenirfragmenten bleven intact

Genetisch Onderzoek en de Toba-uitbarsting

Wat toont genetisch onderzoek volgens recente inzichten?

Populschrink tot enkele duizenden vindt betere verklaring in founder‑effect
Genetische variëteit was vóór Toba hoger dan daarna
Menselijke soort is genetisch identiek gebleven
Alle archaïsche Homo‑soorten stierven uit door Toba

Gevolgen van de Toba-eruptie

Welke mogelijke gevolgen koppelt de theorie aan Toba? (meerdere antwoorden)

Verlaging van wereldtemperatuur
Genetische flessenhals in menselijke populatie
Volledige uitsterving van alle hominiden
Veroorzaakte continentale drift

Kritieken op de theorie van archeologie

Wat van onderstaande zijn kritieken op de theorie? (meerdere antwoorden)

Archeologische continuïteit in Zuid-India ondanks ashlaag
Weinig aanwijzingen voor langdurige wereldwijde klimaat(?) effecten
Het mysterie van neanderthalers
Het ontbreken van lava in de aslaag

VEI-waarde van de Toba-eruptie

Vul in: Toba’s eruptie had naar schatting VEI‑waarde van ___.

[invulveld]

De impact van de Toba-uitbarsting

Volgens de theorie stierf vrijwel de hele menselijke populatie door Toba.

false

Klimaatverandering en evolutie van Homo sapiens

De theorie stelt dat de klimaatverandering hielp bij evolutionaire differentiatie van Homo sapiens.

true

Genetische concepten en populatiedynamiek

Koppel de term aan de betekenis binnen de theorie.

Sterke afname populatie tot enkele duizenden
Meerdere jaren van wereldwijde temperatuurdaling
Herstel populatie met beperkte genetische variatie

Genetische bottleneck
Volcanic winter
Founder‑effect

Logische volgorde van vulkanische gebeurtenissen

Rangschik in logische volgorde van gebeurtenis tot mogelijk evolutionair gevolg:

Uitbarsting → vulkanische winter → populatiecrash → genetische flessenhals → evolutionaire differentiatie