Deze oefentoets bevat 20 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.
20
Biologie
VO Kerndoel 31: Processen in de natuur
VO
NVON
cc-by-sa-40
Opslag en afbraak.
Zie figuur B 1939 van de bijlage.
De afbeelding geeft schematisch de ligging van enkele organen in het lichaam van de mens weer.
Welk cijfer geeft het orgaan aan, dat rode bloedcellen afbreekt en glycogeen opslaat?
afbeelding
Galopslag.
Zie figuur B 731 van de bijlage.
De tekening geeft schematisch een dwarsdoorsnede van de buikholte van de mens weer. Enkele organen zijn getekend.
Welk cijfer geeft het orgaan aan waarin gal wordt opgeslagen?
afbeelding
Glycogeenvorming.
Zie figuur C 2 van de bijlage.
In de tekening is een schema van het bloedvatenstelsel van een mannetjescavia weergegeven. Van inwendige organen die in tweevoud aanwezig zijn, is er steeds één getekend. Twee organen zijn respectievelijk aangegeven met R en S. Vier bloedvaten zijn genummerd 1 t/m 4. Ligging en werking van de organen van de cavia lijken veel op die van de mens.
Deze cavia eet een hoeveelheid zetmeelrijke zaden. Dit zetmeel wordt in het spijsverteringskanaal afgebroken tot glucose. Deze glucose komt in het bloed.
In welk van de organen R en S vooral kan deze glucose in glycogeen worden omgezet en kan dit glycogeen worden opgeslagen?
Welk hormoon stimuleert dit proces?
afbeelding
afbeelding
Opslag.
In welk van de volgende organen in het lichaam van de mens wordt glycogeen opgeslagen?
1/5 Hemodialyse.
Slecht functionerende nieren zijn levensbedreigend. Hemodialyse biedt in die situatie vaak uitkomst doordat deze behandeling een aantal functies van de nier geheel of gedeeltelijk kan vervangen. Een nierpatiënt wordt daartoe gemiddeld drie maal per week gedurende een aantal uren aan het dialyseapparaat aangesloten.
Hemodialyse is bedoeld als een tijdelijke behandeling ter overbrugging van de tijd totdat een donornier ter beschikking komt.
De samenstelling van de dialysevloeistof en de snelheid van bloedstroom en dialysevloeistof zijn zo ingesteld dat de netto verplaatsing van stoffen door het membraan zoveel mogelijk lijkt op het resultaat van de transportprocessen door de wand van het nierkanaaltje van een gezonde nier.
In onderstaande tabel is de samenstelling gegeven van het bloedplasma van een persoon met gezonde nieren, van de verse dialysevloeistof en van het bloedplasma van een nierpatiënt.
afbeelding
Zie volgende scherm
1/3 Stoffen in het lichaam.
In ons lichaam kunnen allerlei schadelijke en overtollige stoffen voorkomen.
Deze stoffen kunnen met het voedsel in ons lichaam komen, of ze worden in ons lichaam gevormd bij bepaalde stofwisselingsprocessen.
Drie voorbeelden van schadelijke of overtollige stoffen zijn:
1. een rode kleurstof afkomstig uit bieten, die als overtollige stof met de urine wordt uitgescheiden,
2. het giftige ureum dat bij de afbraak van eiwitten in de lever ontstaat en dat door de nieren wordt uitgescheiden.
3. kleurstoffen die bij de afbraak van rode bloedcellen ontstaan en die via de galbuis in het darmkanaal terechtkomen.
Kan de rode kleurstof van bieten in het bloed voorkomen?
En in een nierbekken?
2/3 Stoffen in het lichaam.
Komt ureum uit de lever rechtstreeks in de nieren of gaat het eerst nog door de longen?
Als het eerst door de longen gaat, is dit dan minstens één keer of minstens twee keer?
3/3 Stoffen in het lichaam.
Vindt de afbraak van rode bloedcellen plaats in de alvleesklier, in de galblaas of in de lever?
1/3 Uitscheiding.
Zie figuur B 2589 van de bijlage.
De afbeelding geeft schematisch de kop van een zeevogel weer. Deze vogel drinkt voornamelijk zeewater.
Boven op de snavel bevindt zich de uitmonding van een zoutklier die dient voor de uitscheiding van overtollige zouten.
De mens bezit geen zoutklier zoals deze zeevogel. Wel raakt de mens via de zweetklieren zouten kwijt. Voor de uitscheiding van overtollige zouten heeft de mens een speciaal paar organen.
Welke organen zijn dit? Dit zijn de [invulveld]
afbeelding
2/3 Uitscheiding.
Als deze zeevogel de overtollige zouten niet via de zoutklier uitscheidt, wordt de zoutconcentratie in het bloedplasma te hoog. Als gevolg daarvan treedt waterverplaatsing binnen het lichaam van de zeevogel op waardoor het watergehalte van de cellen verandert.
Hoe noemt men deze waterverplaatsing?
En wordt door deze waterverplaatsing het watergehalte van de cellen lager of hoger?
3/3 Uitscheiding.
Een van de stoffen die de mens uitscheidt, is ureum. Ureum wordt gevormd bij de afbraak van bepaalde organische stoffen.
Noem het orgaan waarin de vorming van ureum plaatsvindt.
Bij afbraak van welke groep organische stoffen wordt ureum gevormd?
1/3 Nierstenen.
Zie figuur B 2705 van de bijlage.
afbeelding
In de nieren kunnen onder bepaalde omstandigheden opgeloste stoffen uit de urine neerslaan en uiteindelijk zogenaamde nierstenen vormen. Bij een röntgenologisch onderzoek van de nieren spuit de arts röntgencontrastvloeistof in. De röntgencontrastvloeistof is ondoorlaatbaar voor röntgenstralen.
Na toediening van de röntgencontrastvloeistof wordt deze in de nieren aan de voorurine afgegeven en geconcentreerd. Door de contrastvloeistof kunnen delen van de nieren en de afvoerwegen worden gefotografeerd (zie de afbeelding).
Zie volgende scherm
1/3 Uitscheiding en alcohol.
Zie figuur B 3181 van de bijlage.
Alcohol wordt in het lichaam afgebroken en uitgescheiden.
In de onderstaande afbeelding zijn enkele organen aangegeven.
Welk orgaan is het uitscheidingsorgaan waar alcohol wordt afgebroken?
afbeelding
2/3 Uitscheiding en alcohol.
Ook de longen zijn uitscheidingsorganen.
Waar liggen de longen in het lichaam?
3/3 Uitscheiding en alcohol.
Zie figuur B 3181 van de bijlage.
Wie bier drinkt moet meer plassen. Hierbij is orgaan S betrokken.
Wat is de naam van orgaan S? Dit is de/het [invulveld]
afbeelding
1/2 Hepatitis-B.
Hepatitis-B is de naam voor een ontsteking van de lever. Het wordt veroorzaakt door een bepaald virus. De ziekte kan voorkomen worden door een inenting.
Welke taak hoort bij een gezonde lever?
2/2 Hepatitis-B.
De inenting bevordert de aanmaak van afweerstoffen door het lichaam.
Welke bloeddeeltjes maken afweerstoffen?
2/2 Galblaas.
Zie figuur B 3429 van de bijlage.
Als een galblaas is ontstoken, kan een chirurg dit orgaan verwijderen (zie de afbeelding).
Wordt na zo'n operatie vet nog verdeeld in kleine druppeltjes? Leg je antwoord uit.
afbeelding
1/5 Levercirrose.
Zie figuur A 794 van de bijlage.
Door een vergiftiging, een infectie of een andere ziekte kan de lever onherstelbaar beschadigd raken. Leverweefsel sterft dan af en wordt vervangen door littekenweefsel. Dit wordt levercirrose genoemd. Door het afsterven van cellen worden de functies van de lever steeds minder goed uitgeoefend.
In de foto is in een model een aantal organen in de buik- en borstholte te zien.
Welke letter geeft de lever aan?
afbeelding
2/5 Levercirrose.
In welk deel van het verteringskanaal komt de galbuis uit?