Oefentoets Biologie: Spijsvertering | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 19

3/4 Geelzucht.

Mevrouw Herkens slikt regelmatig geneesmiddelen. Veel geneesmiddelen worden net als voedingsstoffen in het bloed opgenomen via de wand van bepaalde bloedvaten in de dunne darm.

Gaan deze geneesmiddelen dan door de wand van aders, van haarvaten of van slagaders?

4/4 Geelzucht.
Zie figuur B 2244 van de bijlage.

Mevrouw Herkens neemt haar geneesmiddelen in met water.
De afbeelding geeft een doorsnede van een gedeelte van een hoofd weer.
De huig en het strotklepje staan in een bepaalde stand.

Kan iemand drinken bij de weergegeven stand van de huig en het strotklepje?
En inademen?

1/3 De maag.

Tekst:
De maag van de mens bestaat uit verschillende weefsels.
Eén van deze weefsels zorgt voor de peristaltische bewegingen.
Een ander weefsel produceert maagsap en slijm.
Dit weefsel bekleedt de binnenzijde van de maag.
Als de slijmlaag niet dik genoeg is, kan de maagwand aangetast worden door het maagsap.
De maagwand wordt dan zelf een beetje verteerd. We spreken in zo'n geval van een maagzweer.
Een maagzweer is zeer pijnlijk.

Welk type weefsel zorgt voor de peristaltische bewegingen?
En welk type weefsel produceert maagsap en slijm?

afbeelding

-

2/3 De maag.

Van welk type zenuwcellen komen uitlopers in de maagwand voor?

3/3 De maag.

De aantasting van de maagwand vindt onder andere plaats door de werking van een enzym.

Wat voor type enzym is dit?

1/3 Spoelwormen.

Een spoelworm is een worm tot 40 cm lang, die in de dunne darm van mensen kan voorkomen.
Eitjes van de spoelworm komen met de ontlasting naar buiten.
Soms kunnen de eitjes op groenten of fruit terecht komen, ze kunnen zo bij het eten ingeslikt worden.
De larven die in het darmkanaal uit de eitjes komen, kruipen door de wand van de dunne darm heen en komen in het bloedvat terecht dat het bloed naar de lever vervoert.

Geef de naam van het bloedvat waardoor de spoelwormlarven naar de lever worden vervoerd.

Dit is de/het [invulveld].

2/3 Spoelwormen.
Zie figuur B 2891 van de bijlage.

Meestromend met het bloed komen de larven in de bloedvaten in de longen terecht.
De afbeelding geeft schematisch het bloedvatenstelsel van een mens weer. Deze afbeelding staat ook op de bijlage.

Geef in de tekening op de bijlage met een lijn aan, welke weg de larven afleggen op hun weg van de lever naar de longen.

3/3 Spoelwormen.
Zie figuur B 2892 van de bijlage.

Vanuit de bloedvaten in de longen doorboren de spoelwormlarven de wand van de longblaasjes en komen zo in de luchtwegen terecht.
Door ophoesten en inslikken komen ze uiteindelijk in het darmkanaal terecht, waar ze uitgroeien tot volwassen wormen.
In de afbeelding is een doorsnede door een gedeelte van het hoofd van een mens getekend.
Deze afbeelding staat ook op de bijlage.

Geef in de tekening op de bijlage met een pijl de weg aan, waarlangs de spoelwormlarven vanuit de luchtpijp in de slokdarm terechtkomen.

1/4 Spruw.

Spruw is de Nederlandse naam voor twee verschillende ziekten.
Spruw in de mond is een gevolg van een schimmelinfectie.
Bij spruw in de mond heeft de patiënt witte vlekjes op de tong en op het mondslijmvlies.
Bij een onderzoek wordt bij een patiënt met een spatel wat mondslijmvlies met schimmel weggenomen en door een microscoop bekeken.

Hebben de cellen van het mondslijmvlies een celwand?
En de cellen van schimmels?

2/4 Spruw.
Zie figuur B 3036 van de bijlage.

Spruw kan ook voorkomen in het verteringskanaal. De Nederlandse arts Dicke heeft ontdekt dat die ziekte veroorzaakt wordt door een eiwit (gluten) uit tarwe. Bij patiënten met deze ziekte worden de darmvlokken afgebroken. Hierdoor wordt de opname van voedingsstoffen verminderd.
Op de bijlage is het verteringskanaal schematisch weergegeven.

Maak in die tekening het gedeelte waarin deze vorm van spruw kan voorkomen met een potlood zwart.

3/4 Spruw.

Hoe heet het deel van het spijsverteringskanaal dat bij deze vorm van spruw wordt aangetast.

Dit is de/het [invulveld].

4/4 Spruw.

Beschrijf een proefopzet waarmee Dicke kon aantonen dat gluten in de voeding spruw in het verteringskanaal veroorzaakt.

1/4 Spijsvertering.

Bij de spijsvertering zijn verschillende organen betrokken.

Welke organen maken zelf verteringssappen?
Geef hieronder met ja of nee aan of dat orgaan dat sap produceert.

afbeelding

alvleesklier

dunne darm

slokdarm

2/4 Spijsvertering.

In welke van de genoemde organen worden de verteerde voedingsstoffen opgenomen in het bloed?

1/3 Darmflora.

Darmflora is een verzamelnaam voor alle bacteriën in het verteringskanaal.

Heeft een darmbacterie cytoplasma?
En heeft een darmbacterie een celmembraan?

2/3 Darmflora.
Zie figuur A 789 van de bijlage.

De meeste darmbacteriën leven in de dikke darm. In de afbeelding is het verteringskanaal weergegeven.

Welke letter geeft het orgaan aan waarin het grootste deel van de darmflora leeft?

3/3 Darmflora.

De darmflora bevordert de werking van de dikke darm.

Noem een functie van de dikke darm.

1/2 Onderzoek van de dikke darm.
Zie figuur B 3263 van de bijlage.

Soms wordt de dikke darm van iemand onderzocht met een endoscoop.
Een endoscoop is een dunne, buigzame buis.
Via een kijker kan de arts door deze buis de binnenkant van de dikke darm bekijken.
De endoscoop wordt via de anus in de endeldarm gebracht.
Daarna wordt de endoscoop langzaam verder de darm ingeschoven.
Met zo'n endoscoop kunnen bijvoorbeeld zweertjes in de darm worden opgespoord.

In de afbeelding B 3263 is een deel van het verteringskanaal weergegeven.

Welke letter geeft de plaats aan waar de endoscoop het lichaam ingeschoven wordt bij een onderzoek?

2/2 Onderzoek van de dikke darm.

Welke functie heeft de dikke darm?

1/3 Fido.

Fido is een machine met ruimtes, slangen, kleppen en pompen die een aantal delen van het verteringsstelsel van een hond nabootsen. Fabrikanten van hondenvoer kunnen hun producten op Fido testen. De ruimtes in Fido hebben dezelfde namen en functies als delen van het verteringsstelsel van een hond en ook van een mens.

In welke volgorde zal het hondenvoer door de ruimtes in Fido gaan?