Oefentoets Biologie: Ademhaling - Ziekten | VWO 1/VWO 2

CARA (COPD).

CARA (COPD) is een verzamelnaam voor verschillende ziekten aan het ademhalingsstelsel. Eén van deze ziekten is longemfyseem.

Noem twee andere ziekten die ook wel worden aangeduid met CARA (COPD).

Ademhalingsproblemen.

Bij een bepaalde persoon is de luchtpijp ten gevolge van overmatige slijmvorming vernauwd. De gaswisseling in de longblaasjes is daardoor slecht. Ook in rust krijgt hij het hierdoor benauwd en gaat hij hijgen. Men heeft de keus uit drie gasmengsels die deze persoon kan inademen om zijn gaswisseling te verbeteren. De mengsels hebben de volgende samenstelling:

afbeelding

De vochtigheidsgraad van alle drie de mengsels is laag en de temperatuur ervan bedraagt 20°C.

Door inademing van welk van de drie gasmengsels zal de gaswisseling in de longblaasjes van de persoon het meest verbeteren?

Longontsteking.
Zie figuur A 189 van de bijlage.

In bepaalde gevallen van (ernstige) longontsteking kan door een operatieve ingreep de genezing van het ontstoken weefsel bevorderd worden. Deze ingreep berust op het principe dat weefsels die tot rust gebracht worden, vaak sneller genezen dan weefsels die voortdurend in beweging zijn. Om dit bij een plaatselijke ontsteking in één long te bereiken, wordt gesteriliseerd stikstofgas via een buisje door de wand van de borstkas op een bepaalde plaats in de borstkas gebracht. Hierdoor schrompelt die long tijdelijk ineen.

Op welke van de in de tekening aangegeven plaatsen moet het genoemde stikstofgas terechtkomen?

Astma.

Bij een astma-aanval haalt een patiënt piepend adem. Dit wordt veroorzaakt door een vernauwing in een deel van de luchtwegen. De vernauwing is een reactie op prikkels uit de omgeving. Hieronder staan twee beweringen over gebeurtenissen tijdens een astma-aanval.

1. Tijdens een astma-aanval zijn de kringspieren in de kleine luchtwegen ontspannen.
2. Het verversen van de lucht in de longen gaat tijdens een astma-aanval slechter dan normaal.

Welke van deze beweringen is of welke zijn juist?

afbeelding

Ademhalingsproblemen.
Zie figuur B 3375 van de bijlage.

De vertakkingen van bronchiën worden luchtpijptakjes genoemd. De wand van een luchtpijptakje bestaat uit twee soorten cellen: slijmbekercellen en dekweefselcellen. Door een ontsteking kunnen in de luchtpijptakjes veranderingen ontstaan. Dit is in de afbeelding voor de luchtpijptakjes van een paard weergegeven. In de afbeelding is te zien dat door de ontsteking het aantal dekweefselcellen toeneemt.

Noem nog een verandering die in een ontstoken luchtpijptakje optreedt.

1/3 Longziekte.

Meneer De Vries heeft longemfyseem. Bij deze ziekte gaan de wanden van de longblaasjes stuk. Longblaasjes die stuk zijn, kunnen niet opnieuw aangroeien.

Leg uit dat meneer De Vries door de longemfyseem moeilijk kan ademhalen.

2/3 Longziekte.
Zie figuur B 3207 van de bijlage.

In de afbeelding is een deel van de longen weergegeven.

Welke letter geeft een longblaasje aan?

3/3 Longziekte.

Roken is een oorzaak voor het ontstaan van longemfyseem.

Noem twee andere ziekten die vaak het gevolg zijn van roken.

1/3 Bronchitis.
Zie figuur A 877 van de bijlage.

Er zijn verschillende ziekten die invloed hebben op het ademhalen. Een voorbeeld hiervan is bronchitis.
Bij een onderzoek naar het vóórkomen van enkele van zulke ziekten, werden de volgende resultaten gevonden.

afbeelding

Zie figuur A 877 van de bijlage.

Maak met deze gegevens het afgebeelde staafdiagram af.

2/3 Bronchitis.

Bronchitis is een ziekte van het slijmvlies dat de binnenkant van de luchtwegen bedekt. Er wordt dan veel slijm gemaakt. Bij een gezond mens wordt het slijm door trilhaarcellen naar de mond getransporteerd. Iemand met bronchitis raakt dit slijm moeilijk kwijt.

Leg uit waardoor bij bronchitis dit verwijderen van slijm niet goed lukt.

3/3 Bronchitis.

Als er teveel slijm in de luchtwegen komt

Een ademhalingsprobleem.
Zie figuur B 4590 van de bijlage.

In de afbeelding is een deel van het ademhalingsstelsel weergegeven.
Bij sommige mensen ontstaan problemen met de ademhaling doordat de delen die met letter P zijn aangegeven afsterven.

Geef de naam van P. Dit is een [invulveld]

Longblaasjes zonder veerkracht.

Bij welke ziekte verliezen de longblaasjes hun veerkracht?

bij