Oefentoets Biologie: Opslag | VO | variant 5

Deze oefentoets bevat 20 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.

Aantal vragen

20

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

VO

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

Opslag

1/2 (Reserve)stoffen bij mensen en planten.
Zie figuur B 1935 van de bijlage.

De afbeelding geeft verschillende organen van een mens en van een plant weer.
Planten en mensen hebben voedsel nodig om in leven te blijven. De stoffen eiwit, glycogeen, vet en zetmeel kunnen als reservestoffen in verschillende organen worden opgeslagen. Deze reservestoffen kunnen worden gebruikt voor de groei of voor de verbranding.

In welke van de in de afbeelding aangegeven organen van de mens wordt vooral vet opgeslagen?

afbeeldingafbeelding

Opslag mens - plant

2/2 (Reserve)stoffen bij mensen en planten.
Zie figuur B 1935 van de bijlage.

Op welke van de in de afbeelding aangegeven plaatsen in de plant kan zetmeel voorkomen?

afbeeldingafbeelding

Opslag

1/5 Een appeltje voor de dorst.

Organismen hebben stoffen nodig voor verbranding, groei en ontwikkeling. Onder gunstige omstandigheden is de opname van stoffen vaak groter dan de behoefte aan stoffen. Het overschot wordt uitgescheiden of opgeslagen als reservestof. Organismen kunnen hun reservestoffen in verschillende omstandigheden gebruiken.

Veel planten vormen verdikte delen en zaden.

In welke van deze delen vindt opslag van reservestoffen plaats?

Opslag

2/5 Een appeltje voor de dorst.

Kunnen dieren vetten als reservestof opslaan?
En kunnen planten dat?

afbeeldingafbeelding

Opslag

3/5 Een appeltje voor de dorst.

Kunnen mensen eiwitten speciaal als reservestof opslaan?
En kunnen planten dat?

afbeeldingafbeelding

Opslag

4/5 Een appeltje voor de dorst.

Welke stof wordt bij de mens als reservestof opgeslagen in pijpbeenderen en in onderhuids bindweefsel?

Opslag

5/5 Een appeltje voor de dorst.

Mensen krijgen met hun eten en drinken vaak meer suiker en keukenzout binnen dan zij nodig hebben.

Wat gebeurt er met het overschot aan deze stoffen?

Uitscheiding

1/3 Een nefron.
Zie figuur A 1212 van de bijlage.
afbeeldingafbeelding
In figuur is de functionele anatomie van een nefron (niereenheid) weergegeven.

1: distale tubulus; gekronkeld deel 2: distale tubulus; verbindend deel
3: nierkapsel 4: Lis van Henle; dikke opstijgende tak
5: verzamelbuis 6: Lis van Henle; dunne opstijgende tak
7: Lis van Henle; dalende tak 8: adertje
9: proximale tubulus 10: afvoerend slagadertje
11: aanvoerend slagadertje

Zie volgende scherm

Opslag

Planten en dieren.

Zetmeel heeft als molecuulformule: (C6 H10 O5 )n en is een verzamelnaam voor complexe polymere koolhydraten die in de natuur dienen als voedselreserve voor planten.

Welke stof heeft in dierlijke organismen een vergelijkbare functie?

Uitscheiding

1/4 Nefrotisch syndroom.

Lees de tekst hieronder.

December 2008 - Kim Groenveld (16) is op het eerste gezicht een normale puber. En dat is best bijzonder, want Kim lijdt aan het nefrotisch syndroom. Het gaat heel goed met haar, maar haar ziekte is wel altijd aanwezig.

Kun je kort uitleggen wat het nefrotisch syndroom precies is?
"Een nier is eigenlijk een grote filter die bestaat uit allemaal kleine filters. Bij mij zijn sommige kleine filters beschadigd en daardoor komen er afvalstoffen in mijn bloed die er niet horen."

Op welke leeftijd ontdekte je dat je het had?
"Toen ik zeven jaar was, kreeg ik opeens allerlei klachten. Ik kreeg bijvoorbeeld een opgezet oog. De huisarts ontdekte dat ik te veel eiwit in mijn urine had, een teken dat je nieren niet goed werken. Ik moest meteen door naar het ziekenhuis. Ik kreeg medicijnen: prednison en neoral. Na drie weken mocht ik naar huis. Ik weet nog precies het moment dat mijn moeder zei: je mag naar huis, maar je moet medicijnen blijven slikken. Toen dacht ik letterlijk: ik ben dus echt ziek. Het drong toen pas goed tot me door."

Hoe ziet je toekomst eruit?
"Het gaat nu goed met me, maar mijn nier werkt maar voor 20 procent. Dat is een feit waar ik niet omheen kan. Als een nier voor 12 procent werkt moet je aan transplantatie of dialyse gaan denken. We hebben pas geleden de eerste verkennende gesprekken gevoerd over een transplantatie. Mijn vader heeft dezelfde bloedgroep als ik. Hij laat nu onderzoeken of hij mogelijk een nier aan mij kan afstaan. Als dat het geval is, zou ik over twee jaar zijn nier kunnen krijgen. Dat is natuurlijk heel heftig, ook voor mijn vader. Gelukkig kunnen we er thuis goed over praten."

Waar zie je het meest tegenop?
"Mocht ik straks een transplantatie krijgen dan moet ik weer een hoge dosis prednison slikken. Dat ik dan weer zo opgeblazen word, dat vind ik het allerergste. Gek hè? Daar ben ik veel meer mee bezig dan met de vraag of het lukt of niet. Ik hoop gewoon dat ze tegen die tijd een ander medicijn hebben gevonden. Het is misschien niet realistisch, maar ik blijf het hopen."

Zie volgende scherm

Opslag

Vogeltrek.

Om in hun energiebehoefte tijdens de vogeltrek te voorzien, moeten de vogels onderweg flink 'bijtanken'.

Welke verbinding zullen zij vooral als energievoorraad opslaan?

Opslag

Beren in winterslaap.

Een zwarte beer slaat in de zomer en de herfst veel van een energierijke reservestof op. Daarmee kan hij de winter doorkomen. Een zwarte beer slaat dezelfde reservestof op als de mens.

Welke reservestof slaat een zwarte beer vooral op om de winter door te komen?
En in welk deel van het lichaam slaat de beer die reservestof vooral op?

afbeeldingafbeelding

Opslag

Kamelensoorten.

Veel mensen denken dat in de bult van kamelen water zit. Dat is niet waar.
De bult van een kameel is een opslagplaats van vet.

Waarvoor gebruikt een kameel dit vet?

Opslag

Maandagochtendziekte.

'Maandagochtendziekte' komt niet alleen voor bij scholieren. Bij een werkpaard kan maandagochtendziekte ontstaan wanneer het dier, na een weekend rust, weer volop moet werken. Spierarbeid wordt bij paarden op dezelfde wijze geleverd als bij de mens. Wanneer het paard tijdens de rustdagen dezelfde hoeveelheid voer krijgt als tijdens de werkdagen, hoopt zich een bepaalde hoeveelheid stof (P) op in de spieren. Vier stoffen zijn alcohol, glycogeen, koolstofdioxide en melkzuur.

Vier stoffen zijn alcohol, glycogeen, koolstofdioxide en melkzuur.

Welke van deze stoffen is stof P?

Opslag

1/2 Vette paling haalt Sargassozee best.

Behalve in vet kunnen dieren ook energie opslaan in een koolhydraat.

In welk koolhydraat wordt energie dan in hun lichaam opgeslagen?

Opslag

2/2 Vette paling haalt Sargassozee best.

Bij dieren wordt echter maar weinig energie opgeslagen in een koolhydraat. Het grootste deel van de energievoorraad bestaat uit vet.

Leg uit waardoor energieopslag in vet voor de paling gunstiger is dan energieopslag in een koolhydraat.

Opslag

1/2 Leven op de waakvlam.

De strategieën van diverse ‘winterslapers' verschillen sterk. Egels bijvoorbeeld eten hun buikje rond in het najaar en beginnen na twee dagen vasten aan hun winterslaap. De aangelegde vetvoorraad levert hen genoeg energie tot het voorjaar, wanneer ze slank en gezond ontwaken.
De hamster daarentegen hamstert: voor de winter legt hij een flinke voorraad voedsel aan, zoals beukennootjes en eikels. Tijdens de winterslaap ontwaakt hij met enige regelmaat om te eten.
Vet is voor een winterslaper als de egel voordelig omdat vet isolerend werkt.

Daarnaast is voor de egel de opslag van het voedsel in de vorm van vet efficiënter dan in de vorm van koolhydraten.

Leg dit uit.

Opslag

2/2 Leven op de waakvlam.

Energie kan worden opgeslagen in de vorm van een koolhydraat.

In de vorm van welk koolhydraat wordt energie in het lichaam van de mens uiteindelijk opgeslagen?