Deze oefentoets bevat 20 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.
20
Biologie
VO Kerndoel 31: Processen in de natuur
VMBO theoretische leerweg, 3, VMBO theoretische leerweg, 4
NVON
cc-by-sa-40
4/5 Mestinjecteur.
- maatregel 1: het is verboden mest op het land te brengen in een bepaalde periode van het najaar en de winter;
- maatregel 2: mest die op een kale akker wordt gebracht, moet rechtstreeks in de bodem worden gewerkt met een mestinjecteur.
Er zijn nog andere maatregelen die leiden tot minder verzuring van de bodem.
Noem nog een maatregel (anders dan de maatregelen 1 en 2) die een veehouder kan nemen om verzuring van de bodem te verminderen.
5/5 Mestinjecteur.
Men probeert al jaren de hoeveelheid verzurende stof die door veehouderijen ontstaat te verminderen.
In de tabel hieronder staan de hoeveelheden verzurende stof die door veehouderijen ontstonden in een aantal jaren.
afbeelding
Maak in het assenstelsel een staafdiagram van de verzurende stof die door veehouderijen ontstond in de jaren 1989 -1992.
Zet er de noodzakelijke gegevens bij.
afbeelding
1/4 Mest en het milieu.
Overheid en boeren vinden de aantasting van ons milieu door mest een probleem. Men is op zoek naar maatregelen die de hoeveelheid mest en de schade veroorzaakt door mest, kunnen verminderen.
Daarom gelden voor veehouderijen de volgende maatregelen:
- maatregel 1: het is verboden mest op het land te brengen in een bepaalde periode van het najaar en de winter,
- maatregel 2: veehouderijen zullen een volledig afsluitbare mestopslagplaats moeten hebben.
- maatregel 3: veehouderijen zullen een volledig afsluitbare mestopslagplaats moeten hebben.
Door welke van de drie genoemde maatregelen wordt de hoeveelheid mest die ontstaat op de veehouderijen aanzienlijk verminderd?
2/4 Mest en het milieu.
Door de mest direct de bodem in te werken komt er minder van een vervuilend gas in de lucht terecht. Daardoor treedt er minder verzuring op van nabij gelegen natuurgebieden.
Wat is de naam van het vervuilende gas? Dit is [invulveld]
3/4 Mest en het milieu.
- maatregel 1: het is verboden mest op het land te brengen in een bepaalde periode van het najaar en de winter,
- maatregel 2: veehouderijen zullen een volledig afsluitbare mestopslagplaats moeten hebben.
- maatregel 3: veehouderijen zullen een volledig afsluitbare mestopslagplaats moeten hebben.
Door maatregel 1 probeert men de grondwatervervuiling tegen te gaan. In de vroege zomer is het gevaar voor grondwatervervuiling door het verspreiden van mest kleiner dan in de winter, wanneer planten in een weiland niet groeien.
Leg uit waardoor in het voorjaar en in de zomer wel mest op een weiland kan worden gebracht en in de winter niet, als men het grondwater minder wil vervuilen.
4/4 Mest en het milieu.
- maatregel 1: het is verboden mest op het land te brengen in een bepaalde periode van het najaar en de winter,
- maatregel 2: veehouderijen zullen een volledig afsluitbare mestopslagplaats moeten hebben.
- maatregel 3: veehouderijen zullen een volledig afsluitbare mestopslagplaats moeten hebben.
Maatregel 1 leidt tot minder zure neerslag in nabijgelegen natuurgebieden.
Noem hiervan de oorzaak.
1/4 Mest verspreiden.
Zie figuur B 2102 van de bijlage.
In een krant stond het volgende artikel:
Om verdere verzuring van de bodem tegen te gaan, wordt het uitrijden van mest aan steeds meer regels gebonden. Op weilanden mag mest uitsluitend worden verspreid met behulp van bepaalde landbouwmachines, zoals de mestinjecteur die de mest direct in de bodem spuit (zie de afbeelding B 2012).
Volgens een rapport van een onderzoeker is deze techniek gunstig voor het milieu, maar schadelijk voor de weidevogels. Het milieuvriendelijk uitrijden van mest tijdens het broedseizoen heeft namelijk rampzalige gevolgen voor de weidevogels in Nederland. Weidevogels leggen hun eieren in een nest op de grond. Als mest uitsluitend wordt verspreid met deze machines, gaat tijdens het broedseizoen, vroeg in het voorjaar, 90 tot 100% van alle legsels in de weilanden verloren.
Door het gebruik van de speciale machines bij het uitrijden van de mest probeert men de verspreiding van een gasvormige, verzurende stof uit de mest tegen te gaan.
Welke gasvormige, verzurende stof is dat?
-
afbeelding
2/4 Mest verspreiden.
Weidevogels broeden vroeg in het voorjaar.
Noem twee uitwendige prikkels die weidevogels in die periode kunnen aanzetten tot voortplantingsgedrag.
3/4 Mest verspreiden.
De Vereniging Vogelbescherming Nederland wil graag een verbod op het verspreiden van mest in weilanden in het voorjaar. Tegen de mestverspreiding in de zomer heeft de vereniging minder bezwaar.
Verklaar waardoor het verspreiden van de mest in de zomer minder bezwaarlijk is.
4/4 Mest verspreiden.
Een boer heeft een bedrijf met 500 varkens. Hij gebruikt de mest van zijn varkens voor het bemesten van zijn maïsvelden. Vlak naast zijn bedrijf ligt ook een groot natuurgebied. Daar is vervuiling vastgesteld, afkomstig van zijn bedrijf. De boer wil het aantal varkens op zijn bedrijf niet verminderen. Hij wil wel maatregelen nemen om de milieuvervuiling in het natuurgebied te verminderen. Daarvoor gebruikt hij al een speciale machine om de mest te verspreiden.
Noem nog twee maatregelen die deze boer kan nemen, om de vervuiling van het natuurgebied door de mest van zijn varkens te verminderen.
1/2 Mest.
De tabel geeft een overzicht van de bijdrage aan de mestproductie en het mestoverschot in 1988 door de rundveehouderij en door de bio-industrie.
afbeelding
In de rundveehouderij lopen de koeien in de zomer meestal buiten en verbouwt de boer het voer voor de koeien meestal zelf. In de bio-industrie worden de dieren gehouden in binnenverblijven en koopt de boer het meeste voer voor de dieren.
Leg uit waardoor men in de bio-industrie meer mest overhoudt dan in de rundveehouderij.
2/2 Mest.
Mest is onder andere schadelijk voor het milieu, omdat er ammoniak uit vrij komt.
Welk nadelig gevolg heeft ammoniak voor het milieu?
1/2 Schapen.
Zie figuur C 158 van de bijlage.
Vroeger lagen op de droge zandgronden rondom veel dorpen in het oosten van Nederland uitgebreide heidevelden. Op deze heidevelden graasden overdag schapen. 's Avonds stonden deze schapen in een stal. Zie de afbeelding. Op de vloer van de stal lag stro. De poep van de schapen viel op het stro. In het voorjaar werd het mengsel van stro en poep op de akkers vlakbij de dorpen verspreid.
Door het houden van de schapen op deze manier bleef de bodem van de heidevelden arm aan mineralen, maar kon er van de akkers elk jaar geoogst worden.
Leg uit waardoor zo de bodem van de heidevelden arm bleef ‚n de bodem van de akkers verbeterd was.
afbeelding
2/2 Schapen.
Op veel heidevelden verdwijnen tegenwoordig de heidestruiken en maken plaats voor graspollen. Een van de oorzaken van deze verandering is milieuverontreiniging veroorzaakt door de mens.
Welke van de volgende vormen van milieuverontreiniging is vooral de oorzaak van het verdwijnen van de heidestruiken?
1/2 Verzuring.
Verzuring van het milieu wordt vooral veroorzaakt door gassen zoals ammoniak, stikstofoxide en zwaveldioxide.
Welk van deze afvalgassen is voornamelijk afkomstig uit de veeteelt?
2/2 Verzuring.
Een gevolg van verzuring is dat de wortelharen van planten worden aangetast. Dat heeft nadelen voor de plant.
Noem zo'n nadeel.
1/3 Een varkensfokkerij van de toekomst.
De bio-industrie levert grote nadelen op voor het milieu, onder andere als gevolg van een mestoverschot. Door maatregelen te treffen probeert men de overlast voor het milieu zo veel mogelijk te beperken.
Op een varkensfokkerij wordt onderzoek gedaan naar de afvoer en de verwerking van de varkensmest. Mest is een mengsel van ontlasting en urine. Ureum uit de urine wordt in de mest omgezet in ammoniak.
Bouw en werking van de organen van een varken komen overeen met die van de mens.
Ureum is een afvalstof die door de lever wordt afgegeven aan het bloed.
Door welk orgaan of door welke organen in het lichaam van een varken wordt ureum uit het bloed verwijderd?
Door de [invulveld]
2/3 Een varkensfokkerij van de toekomst.
In deze varkensfokkerij worden de ontlasting en de urine van de varkens gescheiden afgevoerd. In speciale installaties wordt de ureum uit de urine door bacteriën omgezet in stikstofgas. Hierdoor komt er geen ammoniak meer vrij in de lucht.
Welke vorm van aantasting van het milieu wordt hierdoor verminderd?
3/3 Een varkensfokkerij van de toekomst.
Op de varkensfokkerij worden plannen gemaakt voor plantenkassen naast de varkensstallen. De door de varkens uitgeademde lucht zal dan vanuit de stallen naar de kassen gevoerd worden. De plantengroei wordt hierdoor bevorderd.
Welk gas nemen de planten overdag uit de door de varkens uitgeademde lucht op? Leg uit dat door dit gas de planten beter groeien.
Afval.
Zie figuur B 1197 van de bijlage.
A. Hoe noemen we de groep van het afval die door bacteriën en schimmels kan worden afgebroken?
B. In de afbeelding B 1197 is afval getekend.
Is dit afval biologisch afbreekbaar?
afbeelding
afbeelding