Deze oefentoets bevat 20 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.
20
Biologie
VO Kerndoel 31: Processen in de natuur
VMBO theoretische leerweg, 3, VMBO theoretische leerweg, 4
NVON
cc-by-sa-40
Voortplantingswijze van een holtedier.
Zie figuur B 814 van de bijlage.
De tekeningen geven een voortplantingswijze van een holtedier weer.
Is dit voortplanting door knopvorming?
Is dit geslachtelijke voortplanting?
afbeelding
afbeelding
Stadia van de celdeling van een amoebe.
Zie figuur B 2009 van de bijlage.
De tekeningen stellen, in een willekeurige volgorde, verschillende stadia van de celdeling van een amoebe voor.
Wat is de juiste volgorde van deze stadia?
afbeelding
Stadia van de celdeling van een amoebe
Zie figuur B 853 van de bijlage.
De tekeningen geven enkele stadia weer uit de voortplanting van een amoebe.
Welke van de aangegeven cellen hebben onderling hetzelfde genotype?
afbeelding
Deling van een eencellig diertje.
Zie figuur B 782 van de bijlage.
De tekeningen stellen schematisch vier stadia voor van de deling van een eencellig diertje met een zweephaar.
In welke volgorde komen deze stadia tijdens de deling voor?
afbeelding
Deling van een eencellig diertje.
Zie figuur B 2144 van de bijlage.
Afgebeeld staan 6 fasen (1 t/m 6) van de deling van een eencellig diertje.
Welke van de volgende beweringen hierover is juist?
afbeelding
Przewalskipaarden.
Het wilde paard, dat in 1870 door Nikolai Przewalski werd ontdekt, heeft in de lichaamscellen twee chromosomen meer dan andere paarden. Een gewoon paard heeft per lichaamscel 66 chromosomen.
Geef uit onderstaande tabel de aantallen chromosomen weer van A t/m H.
afbeelding
Bevruchting en ontwikkeling bij dieren.
Zie figuur B 1966 van de bijlage.
Bij dieren kan inwendige of uitwendige bevruchting plaatsvinden. Bij sommige dieren ontwikkelt een embryo zich binnen het lichaam van de moeder. Bij andere dieren ontwikkelt een embryo zich buiten het lichaam van de moeder.
De afbeelding geeft vier dieren weer.
Zie figuur B 2479 van de bijlage.
Vul volgens de opzet van de tabel in de figuur voor elk dier hieronder inwendige of uitwendige in voor bevruchting en binnen of buiten voor de ontwikkeling van het embryo.
kikker: [invulveld] en [invulveld]
haring: [invulveld] en [invulveld]
mol: [invulveld] en [invulveld]
struisvogel: [invulveld] en [invulveld]
afbeelding
afbeelding
Pony met een veulen.
Op een kinderboerderij is een vrouwelijke pony aanwezig. Deze merrie is drachtig van een veulen. Bij pony's wordt het geslacht op dezelfde manier door de chromosomen bepaald als bij mensen. De leiding van de kinderboerderij wil het veulen zelf graag houden als het een merrie is. Een hengst wil men verkopen zodra hij de moeder kan verlaten.
Hoe groot is de kans dat men het veulen een paar maanden na de geboorte wil verkopen? Geef een verklaring voor je antwoord.
Geslachtscellen of lichaamscellen bij ratten.
Ratten en mensen zijn zoogdieren. De bouw van een celkern is bij alle zoogdieren in principe gelijk. Van een bruine rat bevatten bepaalde cellen per kern in totaal 21 verschillende chromosomen.
Zijn deze cellen geslachtscellen of lichaamscellen? Leg je antwoord uit.
Reductiedeling van een spoelworm.
Zie figuur B 3674 van de bijlage.
Bij een spoelworm is het aantal chromosomen in een lichaamscel 4. In de afbeelding geven beide tekeningen schematisch een delende cel van een spoelworm weer.
Geeft tekening 1 of tekening 2 een moment uit een reductiedeling van een spoelworm weer? Leg je antwoord uit.
afbeelding
Chromosomen van Przewalskipaarden.
Het wilde paard, dat in 1870 door Nikolai Przewalski werd ontdekt, heeft in de lichaamscellen twee chromosomen meer dan andere paarden. Een gewoon paard heeft per lichaamscel 66 chromosomen.
Geef uit onderstaande tabel de aantallen chromosomen weer van A t/m H.
Voorbeeld: A t/m D = 1,2,3,4 (goed kijken naar de schrijfwijze)!!afbeelding
A t/m D = [invulveld]
E t/m H = [invulveld]
Geslachtschromosomen van een mannelijk en vrouwelijk dier.
Zie figuur B 3694 van de bijlage.
In de afbeelding zijn cellen uit het lichaam van een mannelijk en vrouwelijk dier van één bepaalde soort schematisch getekend. Bij deze diersoort wordt het geslacht op dezelfde manier door de chromosomen bepaald als bij mensen.
Welke letters geven de geslachtschromosomen aan?
afbeelding
Cellen van een bruine rat.
Ratten en mensen zijn zoogdieren. De bouw van een celkern is bij alle zoogdieren in principe gelijk. Van een bruine rat bevatten bepaalde cellen per kern in totaal 21 verschillende chromosomen.
Zijn deze cellen geslachtscellen of lichaamscellen?
Zijn deze cellen ontstaan door gewone deling of door reductiedeling?
1/2 Dierentuindieren.
Zie figuur B 4468 van de bijlage.
Dierentuindieren komen in Nederland nog maar zelden uit het wild. In de hele wereld zijn fokprogramma's opgezet om bedreigde diersoorten in stand te houden.
In de afbeelding is weergegeven met hoeveel dieren in dierentuinen in Europa wordt meegewerkt aan fokprogramma's.
Hoeveel verschillende diersoorten uit Nederlandse dierentuinen zijn er betrokken bij de fokprogramma's?
Gebruik de gegevens uit de afbeelding.
Het aantal soorten is [invulveld]
afbeelding
2/2 Dierentuindieren.
Zie de figuren B 4469 en A 963 van de bijlage.
Het fokken van dieren in gevangenschap kan heel lastig zijn. Sommige dieren leven in het wild alleen. Een mannetje en een vrouwtje komen dan uitsluitend tijdens de paartijd bij elkaar. Om te kunnen fokken moet een dierentuin precies weten wanneer de dieren paringsbereid zijn. Daarom wordt bijvoorbeeld bloedonderzoek gedaan om de hoeveelheid van bepaalde soorten hormonen in het bloed te meten.
In Diergaarde Blijdorp wordt regelmatig bloed afgenomen van de Maleise tapir Wanda om te bepalen hoe haar geslachtscyclus verloopt.
De afbeelding geeft de resultaten weer van de metingen van de hoeveelheid van een bepaald soort hormoon in het bloed van Wanda. De hoeveelheid van dit hormoon neemt eenmaal per geslachtscyclus sterk toe.
Bij mensen duurt een geslachtscyclus ongeveer 28 dagen, bij een tapir is dat anders.
Leid uit het diagram en de jaarkalender af hoeveel dagen een geslachtscyclus bij tapir Wanda duurt. Deze cyclus duurt [invulveld] dagen
afbeelding
afbeelding
Koeien.
Zie figuur B 4459 van de bijlage.
Een koe geeft alleen melk in de maanden na de geboorte van een kalf. Als een boer ervoor zorgt dat zijn koeien eenmaal per jaar kalveren krijgen, zullen ze een groot deel van zo'n jaar melk geven. Meestal maakt hij dan gebruik van kunstmatige inseminatie, waarbij sperma van een stier in de voortplantingsorganen van een koe wordt gebracht.
In de afbeelding is het voortplantingsstelsel van een koe weergegeven. De organen hebben dezelfde namen en functies als die van de mens.
In de afbeelding zijn enkele plaatsen aangegeven met een cijfer.
Hieronder staat een schema waarin drie gebeurtenissen worden genoemd die te maken hebben met de voortplanting van een koe.
afbeelding
Zet de cijfers in dit schema op de plaats van de verschillende gebeurtenissen.
afbeelding
Sluipwespen.
Zie figuur A 959 van de bijlage.
In de afbeelding is schematisch de voortplanting van sluipwespen weergegeven.
Uit de afbeelding blijkt, dat alleen bij vrouwtjes van de sluipwesp de chromosomen in paren voorkomen in de gewone lichaamscellen.
Hoeveel paren chromosomen bevinden zich in de kern van een gewone lichaamscel van een vrouwelijke sluipwesp?
Dit zijn [invulveld]paren
afbeelding
Faunavervalsing.
De problemen door faunavervalsing ontstaan doordat
Amfibieën in de Millingerwaard.
Tijdens de voortplantingstijd in het voorjaar komt het wel eens voor dat het water van de rivier de Waal stijgt en de voortplantingsgebieden van de amfibieën overstroomd worden.
Welk nadelig gevolg heeft dit overstromen voor de voortplanting van de amfibieën? Leg je antwoord uit.
1/2 Sluipwespen.
Zie figuur B 2248 van de bijlage.
Tomatenkwekers gebruiken vrouwelijke sluipwespen bij de bestrijding van schadelijke witte vliegen die leven van de tomatenplanten in hun kassen. De sluipwespen leggen eitjes in de larven van de witte vlieg. Uit de eitjes komen larven van de sluipwespen. Deze sluipwespenlarven eten de larven van de witte vlieg.
Alleen vrouwelijke sluipwespen zijn gevaarlijk voor de larven van de witte vlieg, mannetjes niet. Daarom heeft een kweker voldoende aan vrouwtjes voor het bestrijden van witte vliegen.
Waardoor kunnen vrouwelijke sluipwespen de larven van de witte vlieg wèl bestrijden en mannelijke sluipwespen niet?
afbeelding