Oefentoets Biologie: Ordening - bacteriën | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4

Deze oefentoets bevat 37 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.

Aantal vragen

37

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

VMBO theoretische leerweg, 3, VMBO theoretische leerweg, 4

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

Ordening

Ordening.

Bacteriën en blauwwieren worden tot één plantengroep (de Schizofyceae) gerekend.

Zij verschillen van de overige organismen doordat zij beide

Ordening

Ordening.

Gegeven de volgende kenmerken:

1. bevatten op een enkele uitzondering na geen chlorofyl;
2. zijn niet in het bezit van een cellulose/pectine celwand;
3. zijn autotroof;
4. vormen geen sporen/cysten;
5. zijn altijd pathogeen;
6. hebben prokaryote cellen.

Voor de meeste bacteriën gelden de kenmerken:

Ordening

Ordening.

Pathogene bacteriën zijn

Ordening

Ordening.

I. Bacteriën hebben geen celwand en geen chromosomen.
II. De meeste bacteriën zijn heterotroof.

Ordening

Ordening.

De zogenaamde 'darmflora' bij de mens is een voorbeeld van

Ordening

Ordening.

Bacteriën kunnen latent zijn; dat wil zeggen:

Ordening

Ordening.

I. Gesteriliseerde melk bevat relatief veel bacteriesporen.
II. Spirillen zijn schroefvormige bacteriën.

Ordening

Bacteriën.
Zie figuur B 938 van de bijlage.

De tekening stelt voor twee bacterievormen, aangegeven met A en B.

Welk combinatie is juist?

afbeeldingafbeelding

Ordening

Bacteriekolonie.

Waarom wordt een bacteriekolonie niet onbeperkt groter?

Ordening

Ordening.

Een saprofyt is een

Ordening

1/2 Bacteriën.
Zie figuur B 2224 van de bijlage.

In een vloeibaar medium in een reageerbuis worden bacteriën van een Staphylococcussoort (zie de afbeelding) gekweekt.
De groei van de bacterieculture in deze kweek wordt gemeten door steeds het aantal bacteriën te bepalen. Voor deze bepaling kunnen de volgende twee methoden worden gebruikt:

1. de microscopische methode: hierbij wordt een telkamer gebruikt waarin een bepaald volume van de kweekvloeistof met bacteriën wordt gebracht; onder de microscoop worden alle bacteriën in dit volume geteld;
2. de cultuurmethode: hierbij wordt een bepaald volume van de kweekvloeistof met bacteriën geënt (= uitgesmeerd) op een voedingsbodem; na verloop van tijd wordt het aantal kolonies van bacteriën dat op de voedingsbodem is ontstaan, geteld.

Welke van deze twee methoden geeft de meest exacte informatie over het aantal levende bacteriën in de kweek? Geef een verklaring voor je antwoord.




-

afbeeldingafbeelding

Ordening

2/2 Bacteriën.
Zie figuur B 2225 van de bijlage.

De afbeelding geeft een groeicurve van een bacterieculture weer.

In welke van de fasen P, Q, R en S is het aantal zich delende bacteriën per tijdseenheid het grootst?

afbeeldingafbeelding

Ordening

1/4 Caulobacter.
Zie figuur A 616 van de bijlage.

Binnen het rijk van de bacteriën wordt een groep onderscheiden die de prosthecate bacteriën wordt genoemd. Tot deze groep behoren alle bacteriegenera die één prostheca of meer prosthecae bezitten. Een prostheca is een uitsteeksel van een cel dat cytoplasma bevat en dat omgeven is door de celwand van die cel.

In de afbeelding zijn vier tekeningen van foto's van elektronenmicroscopische opnamen van bacteriën weergegeven.

Welke van deze tekeningen geven een bacterie uit de groep van de prosthecate bacteriën weer?

afbeeldingafbeelding

Ordening

2/4 Caulobacter.
Zie figuur B 2743 van de bijlage.

De afbeelding is een elektronenmicroscopische foto van een deel van een Caulobacter-bacterie.
Uit afbeelding B 2743 is af te leiden hoeveel maal de Caulobacter-bacterie op deze foto is vergroot.

Bereken de vergrotingsfactor van de foto.

afbeeldingafbeelding

Ordening

3/4 Caulobacter.
Zie figuur A 617 van de bijlage.

Bacteriën van het genus Caulobacter hebben gedurende een deel van hun levenscyclus een prostheca. Caulobacter deelt zich op een bijzondere wijze. Bij de celdeling van de meeste bacteriën ontstaan uit één moedercel twee gelijke dochtercellen. Bij Caulobacter ontstaan bij de celdeling uit één moedercel twee ongelijke dochtercellen. Deze twee dochtercellen worden 'zwermcel' en 'gesteelde cel' genoemd.

afbeeldingafbeelding

In de afbeelding is weergegeven op welke wijze een zwermcel zich deelt (periode z) en op welke wijze een gesteelde cel zich deelt (periode g). Caulobacter verspreidt zich door middel van de zwermcellen. Gesteelde cellen blijven op de plek waar ze met de steel (prostheca) zijn vastgehecht.

Zie volgende scherm




-

Ordening

4/4 Caulobacter.
Zie figuur A 617 van de bijlage.

Periode z, die met een zwermcel begint, duurt langer dan periode g, die met een gesteelde cel begint. Over dit verschil in duur van de perioden worden de volgende beweringen gedaan:

1. Periode z duurt langer, doordat in deze cel meer DNA gesynthetiseerd wordt.
2. Periode z duurt langer, doordat de zwermcel een steel vormt voor hij zich deelt.
3. Periode z duurt langer, doordat de zwermcel tijdens de deling een flagel vormt.

Welke van deze beweringen geeft een juiste verklaring voor de langere duur van de periode z?

afbeeldingafbeelding

Ordening

Ziekteverwekkende bacteriën.

Welke van de volgende ziekteverwekkende bacteriën kan sporen vormen?

Ordening

Kijken naar bacteriën.

Als je door een microscoop naar bacteriën kijkt, kun je zien dat er verschillende vormen voorkomen:

- langwerpige gedraaide vormen (P);
- ronde bolletjes (Q);
- rechte staafjes (R).

Zet de namen in de rechter kolom op de juiste plaats bij P, Q en R in de linker kolom.

  • spirillen
  • bacillen
  • coccen
  • P
  • Q
  • R

Ordening

Bacteriegroei.

Als we 2 bacteriën in een voedingsbouillon brengen met optimale omstandigheden en hun latentietijd is voorbij, hoeveel bacteriën zijn er dan 3 uur later?

Ordening

Bacteriegroei.
Zie figuur B 5616 van de bijlage.

Nevenstaande grafiek heeft betrekking op het verloop van het aantal bacteriën/mL in een voor hen geschikt medium.

Tijdens welke periode of perioden vindt deling plaats?

afbeeldingafbeelding

Ordening

Bacteriën.
Zie figuur B 5617 van de bijlage.

Zet de hiernaast afgebeelde bacteriën in de rechterkolom bij het juiste cijfer in de linkerkolom.

afbeeldingafbeelding
  • staphylococcen

  • tuberkelbacillen

  • spirochaeten

  • 1

  • 2

  • 3

Ordening

Bacterietelling.
Zie figuur B 5620 van de bijlage.

Voor het bepalen van het aantal bacteriën per liter maakt men bij het tellen van de bacteriekolonies gebruik van de hiernaast afgebeelde figuur.

Welke methode volgt men daarbij?

afbeeldingafbeelding

Ordening

Bacteriën.

Om het aantal bacteriën per liter water uit een vijver te bepalen, werd een verdunningsreeks gemaakt uitgaande van 1 mL vijverwater, door telkens 10 x te verdunnen.
Van deze verdunningsreeks werd telkens 1 mL op een voedingsbodem in een petrischaal gebracht en na een aantal dagen het aantal kolonies per petrischaal geteld.
Dit leverde de volgende resultaten op:

10 x verdund: 182 kolonies
100 x verdund: 191 kolonies
1000 x verdund: 54 kolonies
10.000 x verdund: 7 kolonies

Welke van de onderstaande resultaten is de betrouwbaarste weergave van het aantal bacteriën per L vijverwater?

Ordening

Bodemmonster.

Een bodemmonster werd geanalyseerd. Er werd een micro-organisme gevonden met de volgende kenmerken: staafvormig, aëroob en autotroof.

Het betreft hier waarschijnlijk een bacterie uit het genus

Ordening

Bacteriën in de pudding.
Zie figuur B 5628 van de bijlage.

In een schaal met heerlijke pudding vallen 10 bacteriën, voordat de schaal met folie wordt afgedekt.
Na 2 uur zijn de bacteriën zo ver dat ze beginnen met delen. Dat houden ze een tijdlang vol in een tempo van één delingsronde per 40 minuten.

Bereken het aantal bacteriën in de schaal na 16 uur vanaf het moment dat ze in de schaal gevallen zijn.

afbeeldingafbeelding

Ordening

Blauwgroene algen.

Blauwgroene algen (Cyanobacteriën) worden niet tot het plantenrijk gerekend.

Om welke reden?

Ordening

Bacteriestam.

Men maakt verdunningen van een bacteriestam in steriel water. Men giet de verdunningen uit op voedingsbodems met bouillonagar in een petrischaaltje.

Waarom zijn schaaltjes met meer dan 100 kolonies niet bruikbaar?

Ordening

Reinculturen.

Reinculturen zijn

Ordening

Monocultuur.

De beste manier om in de praktijk een monocultuur van bacteriën te krijgen is

Ordening

Tomatensmurrie.

Je doet de koelkast open en ontdekt dat een tomaat die je er drie weken geleden in gelegd hebt, is veranderd in een vieze smurrie.
Je moeder zegt dat de tomaat is besmet door bacteriën.

Wat is de handigste manier om te onderzoeken of dat zo is?

Ordening

Wateronderzoek

In dit meer leven organismen die als producenten te beschouwen zijn, op diepten groter dan 3 meter.

Tot welk rijk behoren deze organismen?

Tot het rijk van de [invulveld]

Ordening

Bacteriofagen, antibiotica van de toekomst?

Bij opname in een ziekenhuis kan een patiënt een infectie oplopen door daar aanwezige ziektekiemen. Bij een verblijf langer dan veertien dagen stijgt de kans hierop zelfs flink. Ook de opkomst van de multiresistente ziekenhuisbacterie lijkt niet te stoppen. De groep ziekteverwekkers die resistent is tegen bijna alle beschikbare antibiotica wordt groter. Hoog tijd dus om alternatieven te zoeken voor de bestrijding van deze ziekteverwekkers.

In de eerste helft van de vorige eeuw werd een veelbelovende technologie ontwikkeld die door de opkomst van de antibiotica weer in de vergeethoek geraakt is, namelijk de faagtherapie. Men ontdekte dat ook bacteriën te kampen hebben met virusinfecties. Deze virussen tegen bacteriën worden bacteriofagen (kortweg fagen) genoemd. Fagen kunnen specifiek bepaalde bacteriën infecteren. Onderzoek naar de bestrijding van resistente bacteriën met hulp van fagen is daarom weer nieuw leven ingeblazen.
Bacteriën hebben verschillende manieren om zich te wapenen tegen een antibioticum. Nadat één bacterie resistent is geworden, neemt deze vorm van resistentie toe in de populatie.

Een bacterie kan op twee manieren genetisch materiaal doorgeven:
1. door delingen
2. door uitwisseling van plasmiden

Op welke van deze twee manieren kan de resistentie van een bacterie zich verspreiden in de populatie?