Oefentoets Biologie: Hormoonstelsel - ziektes | VWO 4/VWO 5/VWO 6

Deze oefentoets bevat 7 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.

Aantal vragen

7

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

VWO 4, VWO 5, VWO 6

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

Huid

1/2 Bescherming tegen schadelijk UV-licht.

Zonnebaders willen bruin worden, maar een langdurige blootstelling aan zonlicht is niet zonder risico. Het ultraviolette deel van het zonlicht bestaat uit UV-A, UV-B en UV-C-straling. Hiervan is UV-A straling het minst schadelijk, terwijl UV-B en UV-C het ontstaan van huidkanker bevorderen. Een fabrikant heeft een zonnebrandmiddel op de markt gebracht dat UV-B en UV-C absorbeert en UV-A doorlaat. UV-A stimuleert de aanmaak van het pigment melanine in de huid, zodat de zonnebader toch bruin wordt.
Waaruit bestaat het nieuwe zonnebrandmiddel? Uit een smeersel met melanine! Deze melanine wordt geïsoleerd uit menselijke haren.
De melaninekorrels zijn te groot om de huidlagen te passeren en worden niet in het bloed opgenomen.
Daardoor veroorzaakt het zonnebrandmiddel geen allergische reacties. Volgens de fabrikant is er ook geen reden te veronderstellen dat de productie van vitamine D in de huid door het zonnebrandmiddel zou worden verminderd.

Zie volgende scherm

Hormoonstelsel

1/3 Een patiënt met diabetes mellitus.
Zie figuur A 270 van de bijlage.

De wetenschappelijke naam voor suikerziekte is diabetes mellitus, kortweg diabetes genoemd. Een nieuwe mogelijkheid voor behandeling van een patiënt met diabetes is implantatie van een alvleesklier in combinatie met een stuk darm.
De afbeelding geeft weer op welke wijze de geïmplanteerde alvleesklier met het stuk darm in de buikholte van de patiënt is geplaatst en is verbonden met het bloedvatenstelsel.
De geïmplanteerde alvleesklier is in de lies van de patiënt verbonden met een slagader en met een ader.
Enkele bloedvaten van de patiënt zijn:

1. leverader,
2. onderste holle ader,
3. poortader.

Bij succesvolle implantatie is de gemiddelde concentratie insuline van het bloed in een van deze bloedvaten hoger dan bij een gezonde persoon met een normaal gelegen en normaal functionerende alvleesklier die een vergelijkbare hoeveelheid insuline produceert.

In welk van de genoemde bloedvaten van de patiënt is de gemiddelde concentratie insuline hoger dan bij een gezonde persoon?




-

afbeeldingafbeelding

Hormoonstelsel

2/3 Een patiënt met diabetes mellitus.
Zie figuur A 270 van de bijlage.

Waartoe is het noodzakelijk dat een stukje darm wordt mee geïmplanteerd en aangesloten op de urineblaas?

afbeeldingafbeelding

Hormoonstelsel

3/3 Een patiënt met diabetes mellitus.
Zie figuur A 270 van de bijlage.

Bij een patiënt met diabetes wordt een alvleesklierimplantatie uitgevoerd.
Bij deze patiënt zouden na deze implantatie op een bepaald moment de volgende waarnemingen kunnen worden gedaan:

1. Er is glucose aanwezig in de vloeistof in de nierbekkens.
2. De concentratie glucose van het bloed in de leverader is lager dan die in de poortader.
3. De concentratie glucose van het bloed in een nierslagader is hoger dan die in een nierader.

Welke van deze waarnemingen wijst er op dat het implantaat is afgestoten?

afbeeldingafbeelding

Hormoonstelsel

Verhoogde thyroxine-afgifte.

Verschijnselen die kunnen optreden bij personen met afwijkingen in de productie van hormonen zijn:

1. daling van de stofwisselingssnelheid;
2. toeneming van de transpiratie;
3. verlaging van de lichaamstemperatuur;
4. versterking van de hartwerking.

Welk van deze verschijnselen kan of welke kunnen veroorzaakt worden door een verhoogde thyroxine-afgifte?

Hormoonstelsel

Psychogene potomanen.

Psychogene potomanen zijn mensen die om psychische redenen dagelijks zeer veel water drinken. Na een aantal jaren treden een bepaald effect op.

Welk effect?

Hormoonstelsel

Hormoonproblemen.

Bij individu X werkt de hypofyse normaal, maar de bijnieren zijn achteruitgaan in functie.
Bij individu Y zijn zowel de hypofyse als de bijnieren slecht ontwikkeld.

Als een arts adrenocorticotroop hormoon als medicijn toedient, dan zal dit effect hebben bij