Oefentoets Biologie: Ademhaling | VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 1

Longmachine.
Zie figuur A 976 van de bijlage.

Door een gifstof is iemand volledig verlamd. De ademhaling wordt op gang gehouden door een longmachine. Daar ligt het slachtoffer met de borstholte in. Zie afbeelding hiernaast.
Er wordt beurtelings lucht uit de longmachine gezogen en weer in de machine geperst.

Als de lucht uit de machine wordt gezogen, ademt het slachtoffer dan in of uit?
Het slachtoffer ademt .
En moet de lucht in de machine steeds ververst worden?

Middenrifademhaling.

Bij de middenrifademhaling komen onder andere de volgende processen voor:

1. het middenrif gaat omlaag,
2. het volume van de longen wordt groter.
3. de lucht stroomt naar binnen,
4. de middenrifspieren trekken zich samen.

In welke volgorde treden deze processen op bij de inademing?

In- en uitademen door erlenmeyers.
Zie figuur B 738 van de bijlage.

Twee erlenmeyers zijn gedeeltelijk gevuld met kalkwater (zie tekening). Via een slangetje wordt gedurende enkele minuten in- en uitgeademd. Bij rustig inademen borrelt de lucht door het kalkwater in erlenmeyer 2, bij rustig uitademen door dat in erlenmeyer 1.
De pijlen geven de richting van ingeademde en uitgeademde lucht aan.

In welke erlenmeyer wordt het kalkwater het eerst troebel en waardoor?

Weefsels en organen.
Zie figuur A 1019 van de bijlage.

Op de foto van de torso is ook de lever te zien.
Tijdens inademing wordt de lever omlaag gedrukt.

Waardoor wordt dit veroorzaakt?

Plakker.
Zie figuur B 2885 van de bijlage.

Hoe heten de ademhalingsorganen van een plakker (vlindersoort)?

Amfibieën in de Millingerwaard.

Via welke organen wordt bij volwassen amfibieën in de zomer zuurstof opgenomen in het bloed ?

De Europese maïsboorder.
Zie de figuren B 3398 en B 3399 van de bijlage.

De Europese maïsboorder (zie de afbeelding) is een insect dat schadelijk is voor de maïsplant. De rupsen voeden zich met weefsel van de maïsplant en daarvoor boort de Europese maïsboorder gangen door bladeren en stengels.

Hoe heten de ademhalingsorganen van maïsboorders? De [invulveld]

Haal blad uit de vijver.

Vijvers van minstens een halve meter diep zullen in ons klimaat nooit tot de bodem toe bevriezen. Vissen en kikkers kunnen er in overwinteren, wanneer er in de herfst niet te veel blad in valt. Verrottend blad op de vijverbodem onttrekt zuurstof aan het water en kan gassen afgeven, die schadelijk zijn voor de dieren. Vooral wanneer de vijver dichtvriest, lopen ze grote kans om te stikken.

Waarmee halen volwassen kikkers adem wanneer ze gedurende lange tijd onder water blijven?

Organismen in een rivier.

De ademhaling van muggenlarven is te vergelijken met die van volwassen muggen.

Halen muggenlarven adem door middel van kieuwen?
En regenboogforellen?

De Waddenzee.
Zie figuur B 4436 van de bijlage.

Informatie Bodemdieren

In de afbeelding zijn schematisch enkele diersoorten weergegeven die in en op de bodem van de Waddenzee leven.
Sommige bodemdieren, zoals slakjes, voeden zich met wieren die ze van de bodem afschrapen. Veel schelpdieren, zoals mosselen en kokkels, zeven plankton als voedsel uit het water. Schelpdieren die zich dieper in de bodem hebben ingegraven, hebben een soort slurfje met twee buisjes: de sifon. Door het ene buisje zuigen ze water met plankton aan. Het water stroomt in de schelp langs kieuwen en wordt door het tweede buisje weer afgevoerd.
In de winter, als het water van de Waddenzee erg koud wordt, kruipen bodemdieren dieper in het zand.

Het water dat de sifon van een strandgaper instroomt, wordt vergeleken met het water dat weer naar buiten stroomt (zie informatie).

Bevat het water dat naar buiten stroomt meer of minder zuurstof?
Of is er geen verschil? Leg je antwoord uit.

Zuurstof in de Theems.

Met welke organen halen voorns zuurstof uit het water?

Ziek van de natuur.

Muggen leggen hun eitjes in het water, waarin zich ook de larven ontwikkelen.

Op welke manier nemen de muggenlarven zuurstof op?

Ziekte van Pompe.

De ziekte van Pompe is een zeldzame spierziekte. In Nederland worden per jaar slechts enkele kinderen met deze erfelijke aandoening geboren.
Onderzoek heeft aangetoond dat bij patiënten met deze ziekte een bepaald enzym niet goed werkt. Glycogeen in spiercellen kan hierdoor niet goed worden afgebroken. Glycogeen hoopt zich op, waardoor spiercellen afsterven.
Spieren gaan dan minder goed werken en kunnen zelfs geheel afsterven.

Door de ziekte van Pompe kunnen mensen ook ernstige problemen krijgen met ademhalen.

Leg uit waardoor patiënten problemen kunnen krijgen met ademhalen.

Op het toneel.

Jan beweegt zijn middenrif en zijn ribben. Daardoor wordt de inhoud van zijn borstkas groter en haalt hij diep adem.

Door welke bewegingen van het middenrif en de ribben wordt de inhoud van zijn borstkas groter?

Training.

Om tot grote sportprestaties te komen, moet er getraind worden. Tijdens lichamelijke inspanning neemt de verbranding in de spieren toe. De zuurstoftoevoer naar de spieren wordt groter en een aantal organen gaat harder werken.

Iemand begint de training met een paar rondjes hardlopen.

Neemt dan het aantal ademhalingsbewegingen per minuut toe?
En het aantal hartslagen?