Oefentoets Biologie: Voortplanting - plant_bestuiving | VWO 1/VWO 2/VWO 3

Deze digitale toets over kruisbestuiving en bestuivingsprocessen is gericht op studenten in de biologie en biedt inzicht in de mechanismen van bestuiving bij verschillende plantensoorten. Ontdek de verschillende vormen van bestuiving, zoals zelfbestuiving en kruisbestuiving, en test je kennis met diverse vragen en scenario's. - 24 vragen

Aantal vragen

24

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

VWO 1, VWO 2, VWO 3

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

Kruisbestuiving en stuifmeelbronnen

Kruisbestuiving.

Bij kruisbestuiving is het stuifmeel - dat tot bevruchting leidt - afkomstig van

Aantal stuifmeelbuizen bij zaden in peul

Een peul met zes zaden.

In een bepaalde peul bevinden zich zes zaden.

Hoeveel stuifmeelbuizen zijn er minstens gegroeid door de stijl van de stamper waaruit deze peul is ontstaan?

Kruisbestuiving en bevruchting van bloemen

Kruisbestuiving.

Een bloem van een plant wordt door middel van kruisbestuiving bestoven.
Er volgt bevruchting.

Is het stuifmeel waarmee dit gebeurde afkomstig van een bloem van dezelfde plant, of van een bloem van een andere plant van dezelfde soort?
Hoeveel kernen uit de stuifmeelkorrel versmelten met kernen in een zaadbeginsel?

afbeeldingafbeelding

Wat is bestuiving?

Bestuiving.

Bij geslachtelijke voortplanting van zaadplanten vindt bestuiving plaats.

Wat verstaat men onder bestuiving?

Bestuiving bij Rafflesia arnoldii

Rafflesia arnoldii.
zie figuur B 448 van de bijlage

Voor zover bekend is Rafflesia arnoldii de plantensoort met de grootste bloemen ter wereld. De plant bestaat uit kleine, dunne draden in de wortels van een gastheerplant. Op de wortels van de gastheerplant vormt Rafflesia jaarlijks één bloemknop. Na het uitkomen bloeit de bloem slechts één dag. De rode bloem heeft een diameter van ongeveer 1 meter en verspreidt een doordringende geur van rottend vlees. In een bloem worden òf stuifmeelkorrels òf eicellen gevormd.

Welke vorm van bestuiving kan bij Rafflesia arnoldii optreden?

afbeeldingafbeelding

Kenmerken van windbestoven bloemen

Een bloem uitsluitend door de wind bestoven.

Bij een bloem die uitsluitend door de wind bestoven wordt, kan men verwachten dat

Soorten bestuiving bij bloemen met stampers

Bloemen met alleen stampers.

Alle bloemen van een bepaalde plant hebben alleen stampers.

Welke wijze van bestuiving wordt hierdoor verhinderd?

Zelfbestuiving en insectenbestuiving

Bestuiving met insecten.
Zie figuur B 993 van de bijlage.

Insecten kunnen stuifmeel overbrengen zoals op de tekeningen met pijlen is aangegeven.

Welke wijze wordt of welke wijzen worden zelfbestuiving genoemd?

afbeeldingafbeelding

Bestuiving van een plant herkennen

Een plant uit de plantengids.

Van een bepaalde plant staan de volgende gegevens in een plantengids vermeld:

Forse plant met prachtige felgekleurde gele bloemen, die een sterke geur verspreiden. De hoge stengel is vertakt en de bladeren zijn diep ingesneden. In september verschijnen de vruchten, voorzien van veel grijs-wit gekleurde pluisjes.

Uit deze gegevens valt op te maken dat deze plant waarschijnlijk wordt bestoven door

Ontwikkeling van stuifmeelbuizen in bloemen

Zie figuur B 2199 van de bijlage.

De tekeningen geven doorsneden weer van drie verschillende bloemen.

In welke van deze bloemen kunnen zich, na bestuiving, stuifmeelbuizen ontwikkelen?

afbeeldingafbeelding

Manieren van bestuiving

Twee manieren van bestuiving.

Er doen zich twee manieren van bestuiving voor:

situatie 1: Er valt stuifmeel van een plant op een stempel van een bloem van een andere plant van dezelfde soort.
situatie 2: Een bij brengt stuifmeel van een meeldraad naar een stempel van bloemen op dezelfde plant.

Er worden over de beide situatie twee beweringen gedaan:

I. Er is in situatie 1 sprake van kruisbestuiving.
II. Er is in situatie 2 sprake van zelfbestuiving.

Bestuiving: zelf- en kruisbestuiving

Bestuiving.

Er valt stuifmeel van een plant op een stempel van een bloem van een andere plant van dezelfde soort.

I. Er is hier sprake van zelfbestuiving.
II. Kruisbestuiving komt alleen voor bij weidebloemen.

Herkenning van stuifmeelkorrels

Stuifmeel vangen.

Een microscoopglaasje wordt aan één zijde met een kleverige, niet zoete stof bestreken. Dit glaasje wordt eind mei buiten gehangen.
Na een dag wordt het glaasje onder een microscoop bekeken. Behalve stof worden ook veel stuifmeelkorrels op het glaasje aangetroffen.

Van welk type bloemen zijn deze stuifmeelkorrels grotendeels afkomstig?

Kruisbestuiving bij bloeiende planten

Bloeiende planten.
Zie figuur B 659 van de bijlage.

In de figuur staan drie bloeiende planten afgebeeld.
Met pijltjes (I, II en III) wordt aangegeven in welke richting stuifmeel wordt overgebracht.

Kruisbestuiving wordt voorgesteld door

afbeeldingafbeelding

Bestuiving door Insecten en Bloemkenmerken

Bestuiving met insecten.

Bij een bloem die uitsluitend via insecten bestoven wordt, kan men verwachten dat

Voltooiing van de Bestuiving bij Bloemen

Bestuiving voltooid.

Bij bloemen is de bestuiving voltooid als

Voorkomen van zelfbestuiving bij planten

Voorkomen van zelfbestuiving.

Hoe kan men bij kruisingsproeven met zekerheid zelfbestuiving voorkomen?

Bestuiving bij de Eik

Een eik met mannelijke en vrouwelijke bloemen.
Zie figuur B 2030 van de bijlage.

De afbeelding geeft een takje van een eik met mannelijke en vrouwelijke bloemen weer. De bloemen hebben in de lente dezelfde kleur als het jonge blad. Bij deze eik zijn de vrouwelijke bloemen pas rijp als de meeldraden in alle mannelijke bloemen van die boom zijn leeggestoven.

Welke vorm van bestuiving vindt bij deze eik plaats?

afbeeldingafbeelding

Bestuiving en stuifmeeloverdracht

Bestuiving.

Onder bestuiving wordt verstaan

Rijping van meeldraden en stampers

Meeldraden & stampers.

Bij sommige bloemen zijn de meeldraden eerder rijp dan de stampers.

Wat kan hierdoor worden voorkomen?

Kruisbestuiving en zijn processen

Kruisbestuiving.

Kruisbestuiving is het overbrengen van stuifmeel op een stamper van

Soorten bloemen en bestuivingsprocessen

Planten met alleen mannelijke bloemen of met alleen vrouwelijke bloemen.

Bij een bepaalde plantensoort komen planten voor met alleen mannelijke bloemen en planten met alleen vrouwelijke bloemen.

Welk proces kan niet plaatsvinden?

Insectenbestuiving bij rozen

1/2 De roos.
Zie figuur A 1347 van de bijlage.

Rozen bloeien vanaf half juni tot augustus.
Er zijn veel verschillende felgekleurde rozen.
De bloemen ruiken allemaal erg sterk.
In de afbeelding is een bloem van de roos te zien.

Leg uit dat de roos zich waarschijnlijk door insectenbestuiving voortplant.

afbeeldingafbeelding

Naam van deel P in de roos

2/2 De roos.
Zie figuur A 1347 van de bijlage.

Wat is de naam van deel P?

afbeeldingafbeelding