Oefentoets Biologie: Plantenanatomie | HAVO 4/HAVO 5 | variant 2

Anatomie zaadplant.
Zie figuur B 1699 van de bijlage.
Zie figuur A 346 van de bijlage.

Bevinden zich bij een kruidachtige zaadplant de sluitcellen van een huidmondje in de opperhuid?
En bevinden zich de cellen met wortelharen in de opperhuid?

afbeelding

Meeldauw.

Meeldauw is een verzamelnaam voor een groep schimmels die op planten parasiteert. Er wordt onderscheid gemaakt tussen valse meeldauw en echte meeldauw. Beide typen kunnen op bladeren van de druif voorkomen.
Tot de valse meeldauw behoren soorten die met myceliumdraden de plant via de huidmondjes binnendringen en zich tussen de cellen uitbreiden. Voor de voortplanting en verspreiding vormen ze sporenkapsels, die via de huidmondjes naar buiten steken.
De meeste echte meeldauwsoorten dringen met myceliumdraden op verschillende plaatsen alleen de opperhuid van een plant binnen. Daar onttrekken ze stoffen aan de cellen.

Kunnen de beschreven echte meeldauwsoorten alleen maar voorkomen op de bovenkant, alleen maar op de onderkant of op beide kanten van een druivenblad?
Waar dringt valse meeldauw een druivenblad vooral binnen?

afbeelding

Anatomie blad.
Zie figuur B 1699 van de bijlage.

In de afbeelding is weergegeven een tekening van een bladdoorsnede.

Het oppervlak, waar het meeste water in de vorm van damp de cel verlaat, wordt aangeduid met nummer

Anatomie plant.
Zie figuur C 47 van de bijlage.

In tekening P zijn verschillende cellen weergegeven zoals ze voorkomen bij planten. De andere tekeningen stellen schematische dwarsdoorsneden voor van een stengel, van een wortel en van een blad.

Op welke van de aangegeven plaatsen in de dwarsdoorsneden kunnen de in tekening P weergegeven cellen worden aangetroffen?

Waterlelieblad.

De waterlelie heeft bladeren die op het water drijven.

In de dwarsdoorsnede van zo'n waterlelieblad treffen we van boven naar beneden achtereenvolgens aan:

Beukenblad.

Hieronder staan drie delen van een beukenblad genoemd.

1. de opperhuid;
2. het vulweefsel;
3. de vaatbundels.

In welk deel of in welke delen bevatten alle cellen bladgroenkorrels?

Een worteldoorsnede.
Zie figuur B 431 van de bijlage.

De afbeelding stelt een deel van een dwarsdoorsnede van een jonge wortel van een zaadplant voor. Vier delen zijn aangegeven met P, Q, R en S.
Drie plaatsen in de wortel zijn:

1. het wortelmutsje,
2. het gebied waar de meeste plasmagroei plaatsvindt,
3. het gebied boven de wortelhaarzone.

Op welke van deze plaatsen zal waarschijnlijk de doorsnede uit de afbeelding zijn gemaakt?

Ouderdom van boom.
Zie figuur B 65 van de bijlage.

Iemand wil van een grote omgevallen boom met een holle stam weten hoe oud deze is. Hij overweegt daartoe het volgende te doen:

1. de boom in de lengte doorzagen en de jaarringen op de verkregen lengtedoorsnede tellen,
2. de dikste zijtak op plaats Q doorzagen en de daar aanwezige jaarringen tellen,
3. de omtrek van de stam bij P meten.

Kan hij met behulp van één van deze werkwijzen precies bepalen hoeveel jaar deze boom geleefd heeft?
Zo ja, met welke werkwijze?

Dwarsdoorsnede takje.
Zie figuur B 480 van de bijlage.

De afbeelding stelt een deel van een dwarsdoorsnede van een takje van een lindeboom voor.

Welk cijfer geeft de laatstgevormde bast aan?

Dennentak.
Zie figuur B 1115 van de bijlage.

Uit een afgezaagde dennentak wordt een stukje gesneden zoals in tekening 1 van de afbeelding is weergegeven. De structuur van dit stukje is in tekening 2 schematisch getekend.

Is deze tak afgezaagd midden in het voorjaar, aan het begin van de zomer of midden in de winter?

Dennentak.
Zie figuur B 1115 van de bijlage.

Uit een afgezaagde dennentak wordt een stukje gesneden zoals in tekening 1 van de afbeelding is weergegeven. De structuur van dit stukje is in tekening 2 schematisch getekend.

Heeft deze tak gedurende 3, 4 of 8 jaar levend aan de dennenboom gezeten?

Jaarringen.
Zie figuur A 167 van de bijlage.

De afbeelding geeft een dwarsdoorsnede van een stuk hout weer. Houtvat P is in 1986 gevormd.

In welk jaargetijde en in welk jaar zijn de houtvaten op plaats Q gevormd?

1/3 Lengtedoorsnede dennentak.
Zie figuur C 16 van de bijlage.

In de afbeelding is tekening 1 een lengtedoorsnede van een deel van het hout van een dennentak uit Nederland. P geeft parenchymcellen in het hout aan.
Tekening 2 is een deel van een dwarsdoorsnede van dezelfde dennentak.
In het hout in tekening 1 zijn drie lijnen getekend: EF, GH en KL.

Welke van deze lijnen geeft de grens weer tussen najaarshout en het hout, dat in het daaropvolgende voorjaar is gevormd?

2/3 Lengtedoorsnede dennentak.
Zie figuur C 16 van de bijlage.

In de afbeelding is tekening 1 een lengtedoorsnede van een deel van het hout van een dennentak uit Nederland. P geeft parenchymcellen in het hout aan.
Tekening 2 is een deel van een dwarsdoorsnede van dezelfde dennentak.
In het hout in tekening 1 zijn drie lijnen getekend: EF, GH en KL.

Bevatten de celwanden op plaats Q in tekening 2 cellulose, houtstof of beide stoffen?

3/3 Lengtedoorsnede dennentak.
Zie figuur C 16 van de bijlage.

In de afbeelding is tekening 1 een lengtedoorsnede van een deel van het hout van een dennentak uit Nederland. P geeft parenchymcellen in het hout aan.
Tekening 2 is een deel van een dwarsdoorsnede van dezelfde dennentak.
In het hout in tekening 1 zijn drie lijnen getekend: EF, GH en KL.
In tekening 2 zijn drie plaatsen aangegeven met X, Y en Z. Op één van deze plaatsen bevinden zich parenchymcellen zoals deze in tekening 1 met P zijn aangegeven.

Op welke van deze plaatsen bevinden zich die parenchymcellen?

Groei.
Zie de figuren B 419 en C 45 van de bijlage.

In de afbeelding B 419 zijn schematisch een lengtedoorsnede van een jonge wortel getekend en een dwarsdoorsnede van een jonge tak. De ligging van de delingsweefsels is met een onderbroken lijn aangegeven.

Aan vier leerlingen wordt gevraagd te tekenen hoe de ligging van het delingsweefsel in deze delen is na een groeiperiode van enkele maanden.
.

Zij tekenen ieder opnieuw de uitgangssituatie en daarnaast de situatie na enkele maanden.
Zie afbeelding C 45.

Welke leerling heeft juiste tekeningen gemaakt?

Een boomdoorsnede.
Zie figuur B 256 van de bijlage.

De tekening stelt een deel van een dwarsdoorsnede van een boomstam voor.

Bevindt vat P zich dichter bij het centrum van de stam dan vat Q?
Is vat P ouder dan vat Q?

afbeelding

Lengtedoorsnede van deel van stengel.
Zie figuur B 603 van de bijlage.

De tekening stelt een lengtedoorsnede voor van een deel van de stengel van een zaadplant.

Welk cijfer verwijst naar het cambium?

Dwarsdoorsnede boomstam.
Zie figuur B 338 van de bijlage.

In een dwarsdoorsnede van een boomstam is het hout dat in een jaar is gevormd, te zien als een jaarring.
Van een boom wordt de stam op de plaatsen 1 en 2 doorgezaagd (zie tekening).

Is het aantal jaarringen op de plaatsen 1 en 2 gelijk of verschillend?
Is de omtrek van de laatstgevormde jaarring op de plaatsen 1 en 2 gelijk of verschillend?

afbeelding

Dwarsdoorsnede takje.
Zie figuur B 358 van de bijlage.

De tekening stelt een deel van een dwarsdoorsnede van een eikentakje voor.

Welk cijfer geeft het laatst gevormde hout aan?