Oefentoets Biologie: Voeding - algemeen | HAVO 1/HAVO 2/HAVO 3 | variant 7

6/7 Brinta.

Een deel van de voedingsstoffen uit het ontbijt van Marcel moet eerst worden verteerd.
Daarna kunnen deze stoffen in het bloed worden opgenomen.

Welke voedingsstoffen moeten worden verteerd voordat ze in het bloed worden opgenomen?

1/5 Bacteriën in het verteringskanaal.
Zie figuur B 3156 van de bijlage.

Veel koolsoorten bevatten vezels. Koolhydraten in die vezels worden door menselijke enzymen in het verteringskanaal niet verteerd.
Bacteriën in het verteringskanaal breken deze onverteerbare koolhydraten wel af.
In de afbeelding is het verteringskanaal weergegeven.
In deel P komen veel bacteriën voor die onverteerbare resten afbreken.

Wat is de naam van deel P?

2/5 Bacteriën in het verteringskanaal.

Veel koolsoorten bevatten vezels.
Koolhydraten in die vezels worden door menselijke enzymen in het verteringskanaal niet verteerd.
Bacteriën in het verteringskanaal breken deze onverteerbare koolhydraten wel af.

In welk deel van het verteringskanaal komen veel bacteriën voor die onverteerbare resten afbreken?

3/5 Bacteriën in het verteringskanaal.
Zie figuur B 3116 van de bijlage.

Voor microscopisch onderzoek wordt een preparaat gemaakt van ontlasting. In dat preparaat bevinden zich onder andere bacteriën, cellen van een koolplant en cellen van de darmwand. In de afbeelding zijn deze drie soorten cellen weergegeven.

Welke letter geeft bacteriën aan?

4/5 Bacteriën in het verteringskanaal.

In het verteringskanaal maken bacteriën bij de afbraak van koolhydraten gassen zoals methaan, waterstof en zwavelwaterstof.
Als iemand een wind laat, komen deze gassen naar buiten.
De samenstelling van het gasmengsel hangt af van wat er gegeten is.
In de onderstaande tabel staat hoe die samenstelling kan zijn.
afbeelding

Gemiddeld zit er 200 milliliter van dit gasmengsel in het verteringskanaal.

Hoeveel milliliter methaan zit er maximaal in deze hoeveelheid gas?

[invulveld] mL.




-

5/5 Bacteriën in het verteringskanaal.

Vooral na het eten van kool moet iemand veel winden laten, omdat kool veel vezels met onverteerbare koolhydraten bevat.
Sam eet 250 gram gekookte spitskool.
Hieronder is een deel uit de voedingsmiddelentabel afgebeeld met de analyse per 100 gram eetbaar gedeelte van het voedingsmiddel.
afbeelding

Hoeveel gram vezels bevat de spitskool die Sam eet? Leg je antwoord uit met een berekening.




-

1/3 Aambeien.

In een folder staat de volgende informatie over aambeien:
Aan het eind van het darmkanaal zit een sluitspier.
Aan de binnenkant van die sluitspier bevinden zich zwellichaampjes met daarin kleine bloedvaatjes.
Door te veel druk op de zwellichaampjes kunnen aambeien ontstaan.
Zolang de aambeien aan de binnenkant van de darm blijven, geven ze weinig klachten.
Als ze buiten de sluitspier gedrukt worden, veroorzaken ze pijn en jeuk.

Wat is de naam van de sluitspier aan het eind van het darmkanaal?

De [invulveld].

2/3 Aambeien.

Behoren de bloedvaatjes in de zwellichaampjes alleen tot de grote bloedsomloop, alleen tot de kleine bloedsomloop of tot beide?

3/3 Aambeien.

Mensen met een harde ontlasting hebben eerder last van aambeien. Daarom raadt de folder aan:

Zorg dat u genoeg beweegt en drink 6 tot 8 glazen vocht per dag. Eet vezelrijke voeding.

Noem twee verschillende voedingsmiddelen die veel vezels bevatten.

1/5 Vegetarische rookworst.

Een vegetariër is iemand die geen vlees of vis eet.
In de winkels zijn steeds meer producten te koop die voor een vegetariër geschikt zijn.
Zo bestaat er vegetarische rookworst, die gemaakt wordt van planten.
In de afbeelding zijn etiketten van twee soorten rookworst weergegeven.
afbeelding
Vergelijk etiket 1 met etiket 2.

Leg uit waarom alleen vegetarische rookworst voedingsvezels bevat.
Gebruik hierbij de bovenstaande informatie.




-

2/5 Vegetarische rookworst.

Vegetarische rookworst bevat een bepaald mineraal.
afbeelding

Schrijf de naam van het mineraal op dat in vegetarische rookworst voorkomt.

Dit mineraal is [invulveld].




-

3/5 Vegetarische rookworst.

Uit welk ingrediënt is het vet van de vegetarische rookworst afkomstig?
afbeelding

4/5 Vegetarische rookworst.

Een deel van de voedingsstoffen uit de vegetarische rookworst moet eerst worden verteerd. Daarna kunnen deze stoffen in het bloed worden opgenomen.
afbeelding
Welke voedingsstoffen moeten eerst worden verteerd voordat ze in het bloed worden opgenomen?




-

Beweringen over voeding.

Welke van de volgende zinnen zijn juist?

Functies van vetten.

Drie functies die voedingsstoffen kunnen vervullen zijn bouwstoffen, brandstoffen en reservestoffen.

Welke van deze functies kunnen door vetten worden vervuld?

1/2 Botontkalking.

Om botontkalking te voorkomen wordt vooral jonge mensen aangeraden om calciumrijke voeding te gebruiken: 1200 milligram calcium per dag. Als de botten tijdens de groei sterk en stevig worden, is de kans op botontkalking op latere leeftijd minder groot.
De tabel hieronder is een deel van de voedingsmiddelentabel (geanalyseerd per 100 gram eetbaar gedeelte).
afbeelding
Harry is een jongen van 17 jaar. Hij eet tussen de middag 4 bruine boterhammen (totaal 140 g) met roomboter (20g) en kaas (60 g).

Laat zien dat deze maaltijd van Harry onvoldoende calcium bevat voor één dag. Leg je antwoord uit met een berekening.



-

Schimmels.

De hoeveelheid poep van een hond is mede afhankelijk van het soort voedsel dat de hond krijgt. In modern hondenvoer is vaak plantaardig voedsel verwerkt. Van een kilo plantaardig voedsel blijft na vertering meer poep over dan van een kilo dierlijk voedsel.

Geef een oorzaak voor dit verschil.

1/4 Vegetarische schnitzel.

Een vegetariër is iemand die geen vlees of vis eet.
In de winkels zijn steeds meer producten te koop die geschikt zijn als vleesvervanger. Zo bestaat er vegetarische schnitzel, die gemaakt wordt van planten.
In de afbeelding hieronder is een etiket op de verpakking van vegetarische schnitzel weergegeven.
afbeelding

Vegetarische schnitzel bevat mineralen.

Welke twee mineralen bevat vegetarische schnitzel?




-