Oefentoets Biologie: Spijsvertering - Spijsvertering | HAVO 1/HAVO 2/HAVO 3

Gebit van een mens.

Hoeveel snijtanden heeft een volwassen persoon met een volledig gebit?

Gebit van een mens.
Zie figuur B 3501 van de bijlage.

Welk type gebitsdeel is in de afbeelding met P aangegeven?

Gebit van een mens.

Hoeveel kiezen heeft een volwassen persoon met een volledig gebit?

Gebit van een mens.

Hoeveel snijtanden bevat een volledig gebit (zowel bij volwassenen als bij kinderen)?

Gebit van een mens.
Zie afbeelding B 43 van de bijlage.

Wat stellen de cijfers 1, 2 en 3 voor?

Gebit mens.
Zie figuur B 2065 van de bijlage.

Vier gebitselementen zijn: een hoektand, een knipkies, een knobbelkies en een plooikies.


Wat voor element uit een gebit van de mens is in de afbeelding weergegeven?

Een wortelkanaalbehandeling.
Zie figuur B 4476 van de bijlage.

Jeroen heeft een ontstoken kies. Hij gaat naar de tandarts voor een wortelkanaalbehandeling.
In de afbeelding wordt een doorsnede van een kies weergegeven.
Voor de wortelkanaalbehandeling boort de tandarts een gaatje in de kies om de tandholte met de wortelkanalen open te maken. Daarbij boort hij door de lagen die in de afbeelding zijn aangegeven met P en met Q.

Geef de namen van P en van Q.

P = [invulveld].

Q = [invulveld].

1/3 Gebit en gaatjes.
Zie figuur B 3137 van de bijlage.

Wie minder gaatjes wil hebben, moet weinig snoepen en goed tandenpoetsen.
Sommige soorten tandpasta versterken het glazuur van tanden en kiezen.
In de afbeelding is schematisch een tand weergegeven.

Welke letter geeft het glazuur aan?

2/3 Gebit en gaatjes.

Vroeger bestond er nog geen tandpasta zoals wij die kennen. Zo deed men in de 16e eeuw soms zout op het gebit. Daardoor werd de vorming van gaatjes tegengegaan.

Leg uit waardoor er minder gaatjes ontstaan als het gebit met zout wordt behandeld.

3/3 Gebit en gaatjes.
Zie figuur B 3138 van de bijlage.

Bij een tandarts hebben tanden en kiezen allemaal een eigen nummer.
Dit is op de afbeelding te zien. Sa
rah heeft een gaatje in een kies van haar rechter onderkaak.

Welk nummer kan deze kies hebben?

1/3 Tandplak.
Zie figuur B 3257 van de bijlage.

Tandplak bestaat uit etensresten, speeksel en bacteriën.
Tandplak speelt een rol bij het ontstaan van gaatjes in tanden en kiezen.
Men noemt dit cariës.

Er zijn speciale tandpasta's die plakvorming tegengaan.

Welk deel van een tand of een kies wordt als eerste aangetast bij cariës?

2/3 Tandplak.

Regelmatig wordt tandplak doorgeslikt.
Toch worden levende tandplak-bacteriën vrijwel niet gevonden in de dunne darm.

In welk deel van het verteringsstelsel worden de meeste van deze bacteriën gedood?

3/3 Tandplak.

Drie adviezen op het gebied van voeding zijn:

1. Eet minder vet.
2. Het is beter om één keer per dag te snoepen dan af en toe op verschillende momenten van de dag.
3. Zorg ervoor dat er veel plantaardige vezels in je voedsel zitten.

Welk advies is speciaal bedoeld om cariës tegen te gaan?

Delen van het gebit.
Zie figuur B 3138 van de bijlage.

Het gebit bestaat uit snijtanden, hoektanden en kiezen.
Bij een tandarts hebben die allemaal een eigen nummer.
Dit is hiernaast weergegeven.

Welk nummer geeft een kies aan?

2/2 Kauwen.

Je kunt tandbederf voorkomen door je tanden goed te poetsen.

Noteer een andere methode waarmee je tandbederf kunt voorkomen.

Gebitten.

In een compleet melkgebit zitten minder kiezen dan in een compleet blijvend gebit.
Volgens Froukje zitten er in een melkgebit in totaal acht kiezen.
Volgens Sandra zitten er in een blijvend gebit in totaal zestien kiezen.

Wie heeft of hebben gelijk?



.

Kamelensoorten.

Alle kamelensoorten eten alleen maar plantaardig voedsel.

Welk type kiezen hebben kamelen?

De eekhoorn.

Eekhoorns zijn planteneters.

Welk soort kiezen hebben eekhoorns?

Olifanten.

Alle olifantensoorten eten alleen maar plantaardig voedsel.

Welk type kiezen hebben olifanten?

De galago.
Zie figuur B 4574 van de bijlage.

Galago's zijn apen die 50 centimeter groot kunnen worden. Het zijn nachtdieren die in bomen leven. De dieren komen voor in de bossen in Afrika. Galago's eten vooral insecten en vruchten. Galago's kunnen vliegende insecten als sprinkhanen en motten uit de lucht grijpen met hun voorpoten. Soms eet een galago ook een hagedis of een vogeltje. Overdag slapen galago's in holle bomen of in zelfgebouwde nesten.

Welk type kiezen heeft een galago?

Jachtluipaarden.

Een jachtluipaard is een vleeseter.

Welk type kiezen heeft een jachtluipaard?

Ötzi.
Zie figuur B 3683 van de bijlage.
Zie figuur B 3137 van de bijlage.

In de Alpen heeft men enkele jaren geleden in een gletsjer een ijsmummie gevonden van 5300 jaar oud. Ötzi, zoals hij genoemd is, wordt bij - 6°C bewaard en tentoongesteld.
Het gebit kan informatie geven over de plaats waar Ötzi is opgegroeid. Lood en allerlei andere stoffen komen in de kindertijd vooral in het glazuur terecht. De hoeveelheden van deze stoffen in de bodem en in het voedsel verschillen sterk van plaats tot plaats. In de afbeelding is een tand weergegeven.

Welke letter geeft de plaats aan waar de genoemde stoffen vooral terechtkomen?

Een zee-olifant.
Zie figuur B 4603 van de bijlage.

Zee-olifanten zijn grote zeeroofdieren.

Welk soort kiezen heeft een zee-olifant?

2/2 De mondholte.
Zie figuur B 4787 van de bijlage.

Een andere afbeelding op de poster van Piet is die van de mondholte.

In de afbeelding is de huig aangegeven.

Wat is de taak van de huig bij het slikken?

1/3 Kindergebit.
Zie figuur B 6927 van de bijlage.

Jalien kreeg de eerste delen van haar gebit toen ze zes maanden oud was. Het waren delen in haar onderkaak.

Welke delen kreeg Jalien volgens de foto als eerste?

2/3 Kindergebit.

Het gebit wordt gepoetst met tandpasta met fluor. De buitenste laag van het gebit wordt daardoor harder. Zo worden de tanden en kiezen beschermd tegen bederf.

Hoe heet de buitenste laag van tanden en kiezen?

3/3 Kindergebit.

In de mond van Jalien maken klieren speeksel.

Noteer twee andere typen klieren die een verteringssap produceren.