Oefentoets Biologie: Uitscheiding - nier_functie | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 3

De nier.

Bij de mens is een nier met de urineblaas verbonden door

Urine-afvoer.
Zie figuur B 709 van de bijlage.

De tekening stelt voor een lengtedoorsnede van het uitscheidingsstelsel.

Waar wordt de urine afgevoerd?

Urineleiders.

Hieronder volgen vier beweringen over de urineleiders.

1. De urineleiders verbinden de nierslagaders met de nieren en gaan door het middenrif,
2. De urineleiders verbinden de nieren met de blaas en gaan door het middenrif,
3. De urineleiders verbinden de nierslagaders met de nieren en gaan niet door het middenrif,
4. De urineleiders verbinden de nieren met de blaas en gaan niet door het middenrif.

Welke bewering is juist?

De urineblaas.

Bij de mens is een nier met de urineblaas verbonden door

Urineleiders.

Hieronder volgen vier beweringen over de urineleiders.

1. De urineleiders verbinden de nierslagaders met de nieren en gaan door het middenrif,
2. De urineleiders verbinden de nieren met de blaas en gaan door het middenrif,
3. De urineleiders verbinden de nierslagaders met de nieren en gaan niet door het middenrif,
4. De urineleiders verbinden de nieren met de blaas en gaan niet door het middenrif.

Welke bewering is juist?

Een nier.
Zie figuur B 984 van de bijlage.

De tekening stelt een doorsnede van een nier voor met aan- en afvoerwegen.

Hoe heet P?

Nierschors.
Zie figuur B 708 van de bijlage.

De tekening stelt een doorsnede van een nier van een mens voor.

Welk cijfer geeft de nierschors aan?

Niermerg.
Zie figuur B 708 van de bijlage.

De tekening stelt een doorsnede van een nier van een mens voor.

Welk cijfer geeft het niermerg aan?

Urinevervoer.

In de urineleiders van een mens bevindt zich op een bepaald moment urine.

Van waaruit komt deze urine de urineleiders binnen?

Urineweg.

Enkele delen van het uitscheidingsstelsel van de mens zijn:

1. de urineblaas,
2. de urinebuis,
3. een urineleider,
4. een nierbekken.

In welke volgorde passeert urine deze delen op weg naar buiten?

Het nierbekken.
Zie figuur B 1702 van de bijlage.

Hiernaast staat schematisch weergegeven een doorsnede door een nier.

Het nierbekken wordt aangegeven met het cijfer

De urineblaas.
Zie figuur B 2064 van de bijlage.

In de afbeelding zijn voortplantingsorganen en een deel van het uitscheidingsstelsel van de man weergegeven.

Met welk cijfer is de urineblaas aangegeven?

Nierbekkenontsteking.

Bij een vrouw is een nierbekken ontstoken. Deze ontsteking is veroorzaakt door bacteriën die via de urinebuis in haar lichaam zijn gekomen.
Enkele delen in het lichaam van een vrouw zijn:

1. de baarmoeder;
2. de urineblaas;
3. een eileider;
4. een urineleider.

Welke van deze delen zijn de bacteriën gepasseerd?

De urineblaas.

Is de urineblaas bij de mens een opslagplaats?
Komt de inhoud van de urineblaas direct uit het bloed of uit de urineleiders?

afbeelding

Urine.

Welke delen van de nieren van de mens spelen een rol bij de vorming van urine?
Waar wordt urine opgeslagen?

afbeelding

De nieren.

Vier processen in het lichaam van de mens zijn:

1. opslag van glycogeen,
2. vrijmaking van energie uit glucose,
3. verwijderen van overtollige zouten uit het bloed,
4. vertering van vetten door enzymen uit een spijsverteringssap.

Welke processen vinden plaats in de nieren?

Vorming van urine.
Zie figuur B 709 van de bijlage.

De tekening stelt een lengtedoorsnede voor van een nier van de mens met afvoerwegen.

Waar vindt de vorming van urine plaats?

Vorming van urine.
Zie figuur B 2181 van de bijlage.

De tekening geeft een nier van de mens weer.

In welk van de aangegeven delen wordt urine gevormd?

De nier.
Zie figuur B 2194 van de bijlage.

De tekening stelt een nier van een mens voor met aan- en afvoerwegen.

Is de hoeveelheid vloeistof die in een uur door de nierslagader gaat gelijk aan de hoeveelheid die in dat uur door de nierader gaat?
Is de hoeveelheid glucose die in een uur door de nierslagader gaat gelijk aan de hoeveelheid die in dat uur door de nierader gaat?

afbeelding

Een orgaan.
Zie figuur B 2015 van de bijlage.

De tekening stelt enkele organen van een man voor.

Welke functie heeft orgaan Q?

Uitscheiding.

De volgende tekst komt uit een populaire rubriek van een tijdschrift.

De nieren van een mens zijn niet zo groot, maar ze doen reusachtig veel werk. Elke dag stroomt wel 1500 liter bloed door de nieren. Toch wordt maar ± 1,5 liter urine gevormd.
Een volwassen mens heeft maar ± 5 liter bloed. Dit betekent dat per dag zo'n 300 keer deze hoeveelheid door de nieren stroomt. Daarbij verwijderen de nieren water met overtollige en schadelijke stoffen uit het bloed: urine.

Is alleen het niermerg betrokken bij de vorming van urine?
Is de hoeveelheid water die de nieren uitscheiden, onder andere afhankelijk van de hoeveelheid water in het lichaam?

afbeelding

Urine-opslag.

Waar wordt bij de mens de urine opgeslagen?

Een orgaan.
Zie figuur B 707 van de bijlage.

De afbeelding geeft een model van een orgaan van de mens weer.

Welke functie heeft dit orgaan?

Urine-opslag.
Zie figuur B 1882 van de bijlage.

In de afbeelding zijn de voortplantingsorganen en een deel van het uitscheidingsstelsel van de man weergegeven.

In welk van de aangegeven delen vindt opslag van urine plaats?

Urine.

Bij de vorming en de afvoer van urine vinden bij de mens onder andere de volgende processen plaats:

1. urine verzamelt zich in een nierbekken,
2. urine wordt gevormd in nierschors en niermerg,
3. urine wordt in de blaas opgeslagen,
4. urine wordt via een urineleider afgevoerd.

In welke volgorde vinden deze processen plaats?

Urine.
Zie figuur B 1910 van de bijlage.

De afbeelding geeft enkele organen in het lichaam van de mens weer.

In welk of welke van de aangegeven delen kan zich urine bevinden?

Urine.

In een nierbekken van een mens bevindt zich urine.

In welk van de onderstaande delen komt de urine die uit dit nierbekken komt, het eerst terecht?

Urine-afvoer.

Bij de afvoer van urine spelen in het lichaam van de mens onder andere een rol:

1. blaas;
2. nierbekken;
3. urinebuis;
4. urineleider.

In welke volgorde gaat de urine door deze delen?

De nieren.

Waar in de buikholte van de mens liggen de nieren en wat is hun functie?

De nieren liggen

Vorming van urine.
Zie figuur B 1791 van de bijlage.

De tekening stelt een doorsnede van een nier van een mens voor.

Welk(e) van de genummerde delen speelt (spelen) een rol bij de vorming van urine?

Urine-afvoer.

Enkele organen van de mens zijn:

1. de urineblaas;
2. de urinebuis;
3. een nierbekken;
4. een urineleider.

In welke volgorde komt urine door deze organen op weg naar buiten?

De nieren.

Een functie van de nieren is

De nieren.

Vier beweringen over de functie van de nieren zijn:

1. de nieren breken rode bloedcellen af,
2. de nieren produceren gal,
3. de nieren slaan glycogeen op,
4. de nieren verwijderen afvalstoffen.

Welke bewering is juist?

De nieren.

Eén van de taken van de nieren is

Uitscheiding.

Een orgaan dat bij de mens schadelijke stoffen uit het bloed verwijdert is

Uitscheiding.

Hieronder staan vijf zinnen over de uitscheiding van stoffen door het nierstelsel.

1. De nieren halen afvalstoffen uit het bloed;
2. De blaas stroomt leeg;
3. De nierslagaders voeren bloed aan, dat rijk is aan afvalstoffen;
4. De blaas vult zich langzaam met urine;
5. De urineleiders voeren de urine naar de blaas.

Deze zinnen geven een reeks van opeenvolgende gebeurtenissen aan in de volgorde

Uitscheiding.

In het bloed van de mens bevinden zich onder andere water, eiwitten en zouten.

Welke van deze stoffen worden door de nieren uitgescheiden?

Waterafgifte.

Bij een mens is gemeten hoeveel water in 24 uur werd afgegeven (zie tabel).

afbeelding

Via welk orgaan of via welke organen wordt het meeste water afgegeven?

Uitscheiding.

In het bloed van de mens bevinden zich onder andere water, rode bloedcellen en zouten.

Welke van deze stoffen of cellen worden door de nieren uitgescheiden?

De urineblaas.

Waarvoor dient de urineblaas van een mens?

Vorming van urine.

In welk orgaan of in welke organen wordt bij de mens urine gevormd?

1/5 De nieren.
Zie figuur A 18 van de bijlage.

In een nier wordt bloed gezuiverd. Afvalstoffen zoals ureum komen dan in de urine terecht.
In de afbeelding zijn organen van een mens schematisch weergegeven. Van een nier is een doorsnede vergroot weergegeven.

Bevindt zich bloed in een nier in het gedeelte aangeduid met 1 (zie de afbeelding)?
En in het gedeelte aangeduid met 2?

2/5 De nieren.

Heeft meer zweten invloed op de hoeveelheid urine die je produceert?
Zo ja, wordt de hoeveelheid urine daardoor minder of meer?

3/5 De nieren.

In welk van volgende bloedvaten bevat het bloed de minste ureum per ml?

4/5 De nieren.
Zie figuur B 2550 van de bijlage.

In de afbeelding is een schema van een nier weergegeven. In een nier wordt bloed gezuiverd door zogenaamde nierfilters. Deze nierfilters 'filtreren' het bloed dat via de bloedvaten in de nier komt. De vloeistof die door de wand van de nierfilters gaat, noemt men voorurine. Uit het bloedserum komen veel stoffen in de voorurine terecht. Eiwitten gaan echter niet door de wand van de filters.
Veel van de opgeloste stoffen en het meeste water uit de voorurine gaan weer in het bloed terug. De vloeistof die overblijft, wordt uitgeplast.
Per dag ontstaat er 150 liter voorurine in de nieren. Daarvan gaat 148 liter weer terug naar het bloed.

In de tekst wordt de vorming van voorurine beschreven.

Bevat voorurine de afvalstof ureum?
En bevat voorurine zouten?

5/5 De nieren.

Hoeveel urine wordt er gemiddeld per dag door een mens uitgeplast? Leg je antwoord uit met behulp van een berekening aan de hand van de gegevens in de tekst bij de vorige vraag.

1/3 Nieren.

De nieren hebben een belangrijke taak in het lichaam.

Welke taak hebben de nieren?

2/3 Nieren.
Zie figuur A 832 van de bijlage.

In de afbeelding zijn schematisch enkele organen getekend.

Welk cijfer geeft een nier aan?

3/3 Nieren.

In het lichaam is de nier verbonden met de blaas.

Hoe wordt de nier verbonden met de blaas?

2/3 Nieren en nadorst.
Zie figuur B 3288 van de bijlage.

In de afbeelding is schematisch de romp van een man weergegeven. Vier gebieden in de romp zijn met letters aangegeven.

Welke letter geeft het gebied in de romp aan waarin de nieren zich bevinden?

3/3 Nieren en nadorst.

De hoeveelheid water die de nieren uitscheiden, wordt geregeld door een hormoon.
Als er veel van dit hormoon in het bloed aanwezig is, wordt er weinig water uitgescheiden (zie het onderstaande schema).

afbeelding

Alcohol heeft invloed op de productie van dit hormoon.
Na het drinken van veel alcohol is er vaak een tekort aan water in het lichaam. Dit wordt ook wel nadorst genoemd.

Neemt door alcohol de productie van dit hormoon toe of af? Leg je antwoord uit.

1/6 De nieren.

In een brochure van de Nierstichting worden drie functies van de nieren genoemd:

- het verwijderen van afvalstoffen
- het constant houden van de hoeveelheid vocht in het lichaam
- het produceren van hormonen

Eén van de afvalstoffen die de nieren uitscheiden, is ureum. Deze stof ontstaat in het lichaam bij het afbreken van overtollige eiwitten.

In welk orgaan ontstaat ureum?

2/6 De nieren.
Zie figuur A 786 van de bijlage.

In de afbeelding zijn onder andere de nieren en enkele bloedvaten weergegeven. De pijlen geven de richting aan waarin het bloed stroomt.

Hoe heet het bloedvat dat is aangegeven met de letter P?

de [invulveld]

3/6 De nieren.
Zie figuur A 786 van de bijlage.

Bevat bloedvat Q meer of minder ureum dan bloedvat P? Leg je antwoord uit.

4/6 De nieren.

De nieren houden de hoeveelheid vocht in het lichaam constant door meer of minder water uit te scheiden, afhankelijk van de omstandigheden.

Gaan de nieren meer of minder water uitscheiden als iemand het warm heeft? Leg je antwoord uit.

5/6 De nieren.

Donker of rood gekleurde urine kan het gevolg zijn van niet goed werkende nieren. Er kunnen echter ook andere oorzaken zijn. Zo kan donker gekleurde urine het gevolg zijn van te weinig drinken.

Leg uit waardoor urine donkerder wordt als iemand te weinig drinkt.

6/6 De nieren.
Zie figuur A 787 van de bijlage.

Een rode kleur van de urine kan ook het gevolg zijn van het eten van rode bietjes. De rode kleurstof uit de bietjes is dan vanuit de dunne darm in het bloed opgenomen en later door de nieren uitgescheiden.
In de afbeelding is schematisch de bloedsomloop weergegeven.

Als het bloed via de kortste weg van de dunne darm naar de nieren wordt gevoerd, stroomt het bloed dan door
de lever?
En stroomt het bloed dan door de longen?

1/5 Plassen.
Zie figuur B 2878 van de bijlage.

Als de urineblaas vol is gaan er impulsen via zenuwen naar het ruggenmerg. Via het ruggenmerg gaan daarna impulsen naar een bepaald gebiedje in de grote hersenen. Vanuit dit gebiedje gaan er impulsen naar het plascentrum in de hersenstam. Dat plascentrum geeft impulsen af, die het plassen op gang brengen. Bij het plassen zijn twee soorten spieren betrokken: de kringspier bij de uitgang van de blaas en de spieren in de blaaswand, die de blaas leegdrukken.
In de afbeelding is een gedeelte van het centrale zenuwstelsel van de mens weergegeven.

Het plascentrum ligt in de hersenstam.

Welk cijfer geeft het gedeelte van het centrale zenuwstelsel aan waarin het plascentrum ligt?

2/5 Plassen.
Zie de figuren B 2879 en A 704 van de bijlage.

In de afbeelding is een aantal organen in de buikholte van een man getekend. Dezelfde tekening staat op de bijlage.
Tijdens het plassen wordt de blaas leeggedrukt.

Zie figuur A 704 van de bijlage.

Geef met een lijn in de tekening op de bijlage de weg aan die de urine aflegt tijdens het plassen.

3/5 Plassen.

In de tekst wordt beschreven wat er gebeurt vanaf het moment dat de blaas vol is tot en met het plassen zelf.

Zijn bij deze gebeurtenissen bewegingszenuwcellen betrokken?
En gevoelszenuwcellen?

4/5 Plassen.

In de tekst worden twee soorten spieren genoemd die een rol spelen bij het plassen: een kringspier en spieren in de blaaswand.

Trekt deze kringspier zich samen bij het plassen?
En trekken deze spieren in de blaaswand zich dan samen?

5/5 Plassen.
Zie figuur B 2894 van de bijlage.

Bij veel mannen begint rond het vijftigste levensjaar een orgaan in de buikholte groter te worden. Omdat het orgaan zich rondom de urinebuis bevindt, kan dit tot gevolg hebben dat de urinebuis wordt dichtgedrukt. De urine kan dan tijdens het plassen niet goed meer worden afgevoerd.

Hoe heet het orgaan dat dan groter wordt (zie de afbeelding)? Dit orgaan heet de/het [invulveld]

1/2 Uitscheiding.

Het grootste deel van je lichaam bestaat uit water. Dit water raak je op verschillende manieren kwijt.

Eén manier is door te plassen.

Noem nog twee manieren waarop je water verliest uit je lichaam.

2/2 Uitscheiding.

Urine wordt niet op dezelfde plek in het lichaam opgeslagen als waar het werd gevormd.

In welk orgaan wordt urine opgeslagen?

Dit gebeurt in de/het [invulveld]

1/2 Buikholte.
Zie figuur A 801 van de bijlage.

In de afbeelding is de buikholte met enkele organen weergegeven.

Is in de afbeelding de buikholte van een man of van een vrouw weergegeven? Leg je antwoord uit.

2/2 Buikholte.
Zie figuur A 801 van de bijlage.

In de afbeelding is een aantal organen van het uitscheidingsstelsel weergegeven.

Vul hieronder eerst de letters in, die organen van het uitscheidingsstelsel aangeven en daarna de naam van elk orgaan erachter. Werk alfabetisch.

letter: [invulveld] orgaan: [invulveld]
letter: [invulveld] orgaan: [invulveld]
letter: [invulveld] orgaan: [invulveld]

1/2 Plassen.

In een folder staat:
De blaas is een deel van het uitscheidingsstelsel. De blaas ligt achter de botten van het bekken. Door de soepele wand kan de blaas zich gemakkelijk aanpassen aan een wisselende inhoud. Als de blaas ongeveer 400 ml urine bevat, worden zenuwen geprikkeld. Hierdoor trekken spieren rond de blaas zich samen en ontstaat aandrang tot plassen.

Als we over de blaas praten, hebben we het dan over een weefsel, een orgaan of een organisme?

2/2 Plassen.

In de tekst in de folder worden samen met het uitscheidingsstelsel ook delen van andere orgaanstelsels genoemd.

Geef de naam van twee andere orgaanstelsels die in de tekst ter sprake komen.

Een urinestoma.
Zie figuur B 4555 van de bijlage.

In sommige ernstige gevallen wordt tijdens een operatie een zogenaamde urinestoma gemaakt. Hierna worden bepaalde delen van het uitscheidingsstelsel niet meer gebruikt door zo'n patiënt. In de afbeelding is onder andere schematisch een urinestoma weergegeven.

Welke delen van het uitscheidingsstelsel worden volgens de informatie door iemand met een urinestoma niet meer gebruikt?

Organen in de buikholte.
Zie figuur B 4348 van de bijlage.

In de afbeelding zijn drie plaatsen aangegeven met een letter.

Welke letter geeft een plaats aan waar urine wordt gemaakt?

Een torso.
Zie figuur B 2308 van de bijlage.

De afbeelding stelt een deel van een torsomodel van een vrouw voor. De meeste organen zijn verwijderd.

Wat is de functie van deel Q in een mens?

Zuurstof in het bloed.

Als je hoog in de bergen komt, bijvoorbeeld in de vakantie, dan kan het bloed moeilijker zuurstof uit de lucht opnemen. De nieren gaan dan meer van een hormoon maken dat aangeduid wordt met de afkorting EPO.
Onder invloed van dit hormoon worden bloeddeeltjes gemaakt die zuurstof vervoeren. Als er meer EPO in het bloed komt, worden er meer van deze bloeddeeltjes gemaakt. In de longen kan het bloed dan meer zuurstof opnemen.

In bovenstaande informatie wordt een functie van de nieren genoemd.

Schrijf nog een andere functie van de nieren op.

De nieren.
Zie figuur B 6857 van de bijlage.

Nieren zijn organen die afvalstoffen uit het bloed filteren.
Enkele delen in de afbeelding zijn aangegeven met een letter.

Wat is de naam van deel P?

Marathon.

Wanneer het lichaam een watertekort heeft, is uitscheiding van zout uit het bloed niet goed meer mogelijk.

Vindt in normale gevallen uitscheiding van keukenzout uit het bloed plaats via de lever of via de nieren of zowel via de lever als via de nieren?

1/2 Water in de mens.

Het lichaam geeft water af via de nieren.

Geeft het lichaam naast water ook glucose af via de nieren?
En zouten?

EPO.

Het gebruik van EPO kan door urineonderzoek gecontroleerd worden.

Waar in de nieren wordt EPO uit het bloed verwijderd?

Doping.
Zie figuur B 4611 van de bijlage.

Sporters leveren vaak na een wedstrijd urine in.
Deze urine wordt dan getest op sporen van verboden middelen (doping).
Urine wordt geproduceerd in de nieren.

Zie figuur B 4611 van de bijlage.

De afbeelding toont een schematische tekening van een nier.

Met P is een buis aangegeven. De inhoud hiervan stroomt richting de nier.

Wat is de naam van deze buis?