Oefentoets Biologie: Voortplanting | HAVO 4/HAVO 5 | variant 10

Deze oefentoets bevat 20 vragen en is te gebruiken in een toetsplatform dat QTI 3.0 ondersteunt. De opgaven zijn gemaakt door een vakdocent Biologie van de NVON. Ideaal om leerlingen gericht te laten oefenen en hun kennis te toetsen.

Aantal vragen

20

Vak(ken)

Biologie

Kerndoel(en)

VO Kerndoel 31: Processen in de natuur

Leerniveau(s)

HAVO 4, HAVO 5

Uitgever

NVON

Copyright

cc-by-sa-40

Voortplanting

Anticonceptie.

Een bepaalde anticonceptiepil bevat een stof die dezelfde werking heeft als progesteron.

Beïnvloedt deze anticonceptiepil de afgifte van luteïniserend hormoon (LH) door de hypofyse?
Zo ja, welke invloed heeft deze anticonceptiepil op de afgifte van LH door de hypofyse?

Voortplanting

De secundaire geslachtskenmerken bij de vrouw.

Welk hormoon zorgt bij de vrouw voor de secundaire geslachtskenmerken?

Voortplanting

Een hormoonklier en drie organen van de man.
Zie figuur B 3802 van de bijlage.

In de afbeelding is in figuur 1 de ligging van hormoonklier Q bij de mens schematisch getekend.
In de afbeelding zijn in figuur 2 drie organen die bij een man voorkomen, aangegeven met R, S en T.

Welk(e) van deze organen wordt (worden) door hormoonklier Q gestimuleerd tot productie en afgifte van hormonen?

afbeeldingafbeelding

Voortplanting

Het bloed van een zwangere en niet-zwangere vrouw.

Het bloed van een zwangere vrouw wordt vergeleken met het bloed van een niet-zwangere vrouw, die net een menstruatie heeft gehad.

Welk van de hormonen FSH, LH, oestrogeen en progesteron komt in het bloed van de zwangere vrouw in een hogere concentratie voor dan in het bloed van de niet-zwangere vrouw?

Voortplanting

Menstruatiecyclus en het luteïniserend hormoon.

Tijdens een menstruatiecyclus is het gehalte aan luteïniserend hormoon (LH) in het bloed van een vrouw niet constant.

Wanneer is dit gehalte het hoogst?

Voortplanting

IVF.
Zie figuur B 3095 van de bijlage.

In de afbeelding zijn drie ontwikkelingsstadia van een embryo schematisch getekend. Deze stadia zijn niet alle op dezelfde schaal getekend.

In welk stadium zullen de embryo's bij IVF (in vitro-fertilisatie) in het lichaam van de vrouw worden ingebracht?

afbeeldingafbeelding

Voortplanting

Reageerbuisbaby.
Zie figuur B 2766 van de bijlage.

Op 25 juli 1978 werd de eerste reageerbuisbaby, Louise Brown, geboren. Bij de moeder van Louise Brown waren de eileiders afgesloten. Een eicel uit haar eierstokken werd buiten het lichaam bevrucht door een zaadcel van haar man. Na vier celdelingen werd het klompje cellen dat uit de bevruchte eicel ontstond in de moeder teruggeplaatst.

In de afbeelding is een schematische tekening van een eierstok gegeven. In deze tekening zijn met cijfers follikels in verschillende stadia van ontwikkeling aangegeven. Slechts in één van deze stadia is de kans op een succesvolle bevruchting van de er in aanwezige eicel buiten het lichaam groot.

Welk ontwikkelingsstadium is dat?

afbeeldingafbeelding

Voortplanting

Vrouwen en ongewenste kinderloosheid.

Sommige vrouwen kunnen geen kinderen krijgen.
Daarvoor zijn verschillende oorzaken.
De volgende verschijnselen bij een vrouw kunnen ongewenste kinderloosheid tot gevolg hebben.

1. In de baarmoeder vindt onvoldoende opbouw van baarmoederslijmvlies plaats.
2. Tijdens het begin van de zwangerschap wordt het baarmoederslijmvlies afgestoten.
3. In de eileiders zijn verstoppingen aanwezig die de doorgang voor een eicel blokkeren.
4. Er treedt een sterke afweerreactie op tegen het embryo.
5. De placenta produceert onvoldoende progesteron.

Bij welke van deze afwijkingen is IVF (in-vitrofertilisatie) voor een vrouw mogelijk een oplossing om toch zwanger te worden?

Voortplanting

Ovarium met een eicel.
Zie figuur B 1404 van de bijlage.

In de afbeelding is een schematische doorsnede van een deel van een ovarium weergegeven met daarin een eicel in een bepaald stadium van rijping.

Wanneer wordt het weergegeven stadium aangetroffen tijdens de menstruatiecyclus?

afbeeldingafbeelding

Voortplanting

Verstopte eileiders.

Sommige vrouwen kunnen niet in verwachting raken doordat hun eileiders verstopt zijn.

Heeft de 'verstopping' bij deze vrouwen invloed op de menstruatie?
En op de ovulatie?

afbeeldingafbeelding

Voortplanting

Het slijmvlies van de baarmoederwand.

De dikte van het slijmvlies van de baarmoederwand bij een dertigjarige vrouw is niet steeds hetzelfde. Gedurende een bepaalde periode wordt het slijmvlies van de baarmoederwand dikker en gedurende een andere periode wordt een gedeelte van dat slijmvlies afgestoten.

Wanneer begint de verdikking van het slijmvlies en wanneer begint de afstoting?

afbeeldingafbeelding

Voortplanting

De dikte van het baarmoederslijmvlies.
Zie figuur B 500 van de bijlage.

In het diagram is de dikte van het baarmoederslijmvlies van een vrouw van 25 jaar gedurende een bepaalde periode weergegeven.

Omstreeks welke dag vond bij deze vrouw het meest waarschijnlijk ovulatie plaats, omstreeks 22 maart of omstreeks 29 maart?
Is het waarschijnlijk dat er op 19 april een ingenesteld embryo aanwezig was?

afbeeldingafbeelding

afbeeldingafbeelding

Voortplanting

Een doorsnede voor van een eierstok.
Zie figuur B 482 van de bijlage.

De afbeelding stelt schematisch een doorsnede voor van een eierstok van een mens.
Diverse stadia van ontwikkeling, die zich in de tijd na elkaar kunnen voordoen, zijn in één tekening samengevat.

Wat wordt met cijfer 3 aangegeven?

afbeeldingafbeelding

Voortplanting

De ovulatie.

Op een bepaald moment vindt bij een vrouw ovulatie plaats.

Wat gebeurt er bij de ovulatie?

Voortplanting

De lichaamstemperatuur tijdens de ovulatiecyclus.
Zie figuur C 26 van de bijlage.

Bij vrouwen treden veranderingen van de lichaamstemperatuur op in verband met de ovulatiecyclus. Bij de ovulatie stijgt de temperatuur ongeveer 0,5°C; aan het begin van de menstruatie daalt deze weer.
In het afgebeelde diagram is de lichaamstemperatuur van een vrouw in de eerste vier weken van januari weergegeven, telkens 's ochtends voor het opstaan gemeten.
Half februari stelt haar huisarts vast dat ze zwanger is. Hij zegt dat het kindje ongeveer 38 weken na de bevruchting geboren wordt.

Vanaf welke datum ongeveer moet zij gaan tellen?

afbeeldingafbeelding

Voortplanting

De functie van de menstruatie.

De menstruatie, zoals deze bij de mens voorkomt, heeft de volgende functie:

Voortplanting

Ontwikkelingsstadia in de ovulatiecyclus.
Zie figuur B 657 van de bijlage.

In onderstaande figuur staan zes ontwikkelingsstadia (1 t/m 6) in de ovulatiecyclus aangegeven.

De juiste volgorde in de ontwikkelingsstadia van de ovulatiecyclus is

afbeeldingafbeelding

Voortplanting

Het follikel na de ovulatie.

Vrijwel onmiddellijk na de ovulatie zal de rest van de follikel bij de mens

Voortplanting

De lichaamstemperatuur tijdens de menstruatiecyclus.
Zie de figuren B 1376 en figuur C 83 van de bijlage.

Op het moment van ovulatie stijgt bij vrouwen de lichaamstemperatuur enigszins. Een vrouw heeft gedurende haar menstruatiecyclus van 10 april tot 10 mei dagelijks haar lichaamstemperatuur gemeten. Het diagram in de afbeelding geeft de verandering in de lichaamstemperatuur van deze vrouw gedurende deze cyclus weer.
In deze menstruatiecyclus stijgt alleen na 23 april de concentratie van een bepaald hormoon of bepaalde hormonen in het bloed van deze vrouw sterk.

Zie figuur C 83 van de bijlage.

Welk van de hormonen FSH, oestradiol en progesteron is dit of welke zijn dit?

afbeeldingafbeeldingafbeeldingafbeelding

Voortplanting

De binnenlaag van de baarmoeder.

Op welk van onderstaande tijdstippen zal gewoonlijk de binnenlaag van de baarmoeder van een vijfentwintigjarige vrouw de grootste dikte hebben bereikt?