Oefentoets Biologie: Voortplanting - mens_hormonen | VWO 4/VWO 5/VWO 6

Verlaging van de stem bij jongens.

Verlaging van de stem bij jongens in de puberteit wordt veroorzaakt door een hormoon.

Door welk(e) orgaan (organen) wordt dit hormoon geproduceerd?

Verlaging van de stem bij jongens.

Verlaging van de stem bij jongens in de puberteit wordt veroorzaakt door een hormoon.

Door welk(e) orgaan (organen) wordt dit hormoon geproduceerd?

Drie beweringen over testosteron.

Hieronder staan drie beweringen over testosteron.

I. Testosteron bevordert de spierontwikkeling.
II. Testosteron komt niet in het bloed bij vrouwen voor.
III. Testosteron wordt in de testes gemaakt.

Welke bewering(en) is (zijn) juist?

Hormonen bij de man.

Het follikelstimulerend hormoon (FSH) en het luteïniserend hormoon (LH) hebben niet alleen invloed op de voortplanting bij de vrouw, maar stimuleren ook bij de man de voortplanting.

De functies van deze hormonen zijn bij de man: de stimulering van

afbeelding

Progesteron bij de vrouw.

Bij de vrouw stimuleert het progesteron

De ovulatie bij een menstruatiecyclus.

De ovulatie bij een menstruatiecyclus zal optreden bij

Hormonen bij de vrouw.

Heeft bij de vrouw progesteron een remmende of een stimulerende werking op de FSH-productie door de hypofyse?
En oestrogeen?

afbeelding

Niet zwanger.

Na de ovulatie wordt in het ovarium bij de vrouw meer progesteron gemaakt dan ervoor.

Wanneer begint de concentratie van dit hormoon in het bloed duidelijk weer te dalen als de vrouw niet in verwachting raakt?

Beweringen over FSH.

I. FSH is afkomstig uit de hypofyse.
II. FSH bevordert de ontwikkeling van de follikels.
III. FSH-productie wordt geremd door progesteron.

Welke van de volgende beweringen is (zijn) juist?

Hormonen en innesteling.

Na de innesteling van het embryo blijft bij de vrouw de menstruatie uit.

Dit berust op het feit dat het embryo

Zwangerschap en ovulatie.

Tijdens de zwangerschap treedt er geen ovulatie op omdat

Zygote en de de cyclus van een vrouw.

Een zygote doorbreekt de cyclus van een vrouw door

Oestrogeenproductie door de follikel.

Na de ovulatie wordt er meer oestrogeen door de follikel geproduceerd, waardoor het baarmoederslijmvlies nog dikker wordt.

Dit is

De vrouw en LH.

Bij de vrouw bevordert het LH

Het hormoon progesteron en het uterusslijmvlies.
Zie figuur B 1217 van de bijlage.

Het hormoon progesteron heeft een grote invloed op het in stand houden van het uterusslijmvlies. In het diagram zijn de veranderingen in de concentratie van het progesteron in het bloed aangegeven.

Bij een regelmatig verlopende cyclus zal

De concentratie van progesteron in het bloed.

De concentratie van progesteron in het bloed van een vrouw is niet constant.

Wanneer is die concentratie het hoogst?

Het mannelijke geslachtshormonen tijdens de puberteit.

Tijdens de puberteit van een jongen neemt de productie van mannelijke geslachtshormonen toe.
Deze toename vindt plaats onder directe invloed van een ander hormoon.

In welk orgaan wordt dit laatste hormoon gemaakt?

Processen in de voortplantingsorganen van de vrouw.

Vier beweringen over processen in de voortplantingsorganen van de vrouw zijn:

1. Als gevolg van de ovulatie ontstaat een rijp follikel in een ovarium.
2. Na de ovulatie ontstaat een geel lichaam in een ovarium.
3. De ovulatie vindt plaats terwijl het baarmoederslijmvlies nog in dikte toeneemt.
4. De menstruatie vindt plaats doordat het gele lichaam een hormoon gaat afscheiden.

Welke beweringen zijn juist?

Het begin van een menstruatie.

Het begin van een menstruatie bij de mens wordt voornamelijk veroorzaakt door een verandering van de concentratie van een bepaald hormoon in het bloed.

Wordt dit hormoon gemaakt in de hypofyse of in de ovaria?
Is de menstruatie het gevolg van een dalende of van een stijgende concentratie van dit hormoon in het bloed?

afbeelding

Hormonen.
Zie figuur B 1501 van de bijlage.

De afbeelding is een schematische weergave van een ovarium van een vrouw van 30 jaar. Diverse stadia van ontwikkeling van eicel en follikel, die in de tijd na elkaar optreden, zijn in één tekening samengevat. Door de cellen uit stadium P wordt een toenemende hoeveelheid van een hormoon Q geproduceerd. Over de invloed van hormoon Q in stadium P worden vier beweringen gedaan:

1. door hormoon Q wordt de afgifte van LH door de hypofyse gestimuleerd;
2. door hormoon Q wordt de afgifte van thyroxine door de schildklier geremd;
3. door hormoon Q wordt de verdere ontwikkeling van het baarmoederslijmvlies gestimuleerd;
4. door hormoon Q wordt de rijping van een eicel gestimuleerd.

Welke van deze beweringen is juist?

1/2 Geslachtsorganen.

Cellen nemen uit het bloed stoffen op die worden gebruikt voor de synthese van celmateriaal. De opname van stoffen (per gram weefsel per maand) door cellen in verschillende organen van het voortplantingsstelsel van een vrouw van twintig jaar wordt vergeleken. De vrouw is niet in verwachting.
Enkele organen (van het voortplantingsstelsel) zijn: baarmoeder, eierstokken, eileiders en vagina.

In welk(e) van deze organen is de opname van stoffen voor de synthese van celmateriaal gemiddeld het grootst?

In de [invulveld]

2/2 Geslachtsorganen.
Zie figuur B 2941 van de bijlage.

De mate van afgifte van geslachtshormonen verandert gedurende het leven van een vrouw. In het diagram van de afbeelding is de totale concentratie van de hormonen FSH + LH per etmaal in de urine van een vrouw weergegeven. Vier perioden in haar leven zijn aangegeven met P, Q, R en S.

Gedurende welke van deze perioden is de concentratie van oestradiol in haar bloed gemiddeld het hoogst?

1/3 Hormonale regulatie.
Zie figuur B 1188 van de bijlage.

In het diagram in de afbeelding is de hoeveelheid oestrogenen weergegeven die een vrouw in de leeftijd van 0 tot 45 jaar gemiddeld per dag via de urine uitscheidt.
De hoeveelheid oestrogenen die na het intreden van de menopauze wordt uitgescheiden, is niet weergegeven. De oorzaak van het optreden van de menopauze is 'burning out' van de ovaria.
Bij het begin van de menopauze bevinden zich nog slechts enkele functionerende follikels in de ovaria. Als ook deze follikels zijn verdwenen is de oestrogeenproductie tot bijna nul gedaald. Door toepassing van nieuwe voortplantingstechnieken is het mogelijk dat een vrouw na de menopauze een kind baart. Men heeft bijvoorbeeld een embryo in de baarmoeder van een 57-jarige vrouw geïmplanteerd. Dit embryo kan zich innestelen en ontwikkelen omdat aan de vrouw van tevoren hormonen waren toegediend.

Welke hormonen waren aan de vrouw toegediend?

2/3 Hormonale regulatie.

Is bij een vrouw in het eerste jaar van de menopauze de secretie van FSH lager dan, gelijk aan of hoger dan die op haar veertigste jaar?

3/3 Hormonale regulatie.
Zie figuur A 668 van de bijlage.

Bij een vrouw wordt de secretie van hormonen door de ovaria volgens het schema in de figuur geregeld.
Storingen in het regelsysteem hypothalamus-hypofyse-ovarium kunnen leiden tot onvruchtbaarheid. In bepaalde gevallen wordt dan aan een vrouw een medicijn, clomifeen, toegediend. Clomifeen remt de binding van oestrogenen aan receptoren in de hypothalamus en de hypofyse. Een bijverschijnsel van het gebruik van clomifeen is dat bij een zwangerschap de kans op meerlingen aanzienlijk toeneemt.

Waardoor wordt deze grotere kans op meerlingen veroorzaakt?

1/3 Hormonen.

Ruim een kwart van de Nederlandse vrouwen in de leeftijd van 16 tot 49 jaar gebruikt een anticonceptiepil, waardoor de ovulatie wordt onderdrukt. Er zijn verschillende typen anticonceptiepillen. De zogenoemde combinatiepil bevat twee stoffen die in werking overeenkomen met twee geslachtshormonen.
Een vrouw die een bepaalde combinatiepil slikt, krijgt elke dag eenzelfde hoeveelheid van deze hormonen binnen.

Met welke twee hormonen komen de stoffen in de combinatiepil overeen?

2/3 Hormonen.

Welke invloed heeft de combinatiepil op de afgifte van de hormonen FSH en LH?

3/3 Hormonen.

Als een vrouw gedurende twee maanden elke dag een combinatiepil slikt, heeft zij in die periode geen menstruatie.

Waardoor zal tijdens het onafgebroken gebruik van de combinatiepil geen menstruatie optreden?

1/2 Een zwangerschap.
Zie figuur B 1682 van de bijlage.

Gedurende een zwangerschap worden de hoeveelheden van de hormonen oestrogeen en progesteron bepaald die in het lichaam van de zwangere vrouw per etmaal aan het bloed worden afgegeven. De resultaten zijn weergegeven in het afgebeelde diagram.

Heeft FSH direct invloed op de baarmoeder en/of op de eierstokken?

2/2 Een zwangerschap.
Zie figuur B 1682 van de bijlage.

Wordt op tijdstip Q minder FSH afgegeven dan op tijdstip O, evenveel of meer?

Geslachtshormonen.

Bij de menselijke voortplanting is een serie hormonen betrokken, zowel uit de hersenen (hypothalamus en hypofyse), als uit de geslachtsklieren zelf.

Zet de effecten van de in de linker kolom genoemde hormonen op de juiste plaats in de rechter kolom.

Progesteron tijdens de zwangerschap.

Het hormoon progesteron vertoont gedurende de zwangerschap continu een hoge hormoonspiegel in het bloed. Dit lijkt moeilijk te verklaren, immers progesteron koppelt negatief terug op LH en zou daarmee indirect haar eigen productie afremmen.

Waardoor wordt de hoge hormoonspiegel toch verklaard?

"Moeders-voor-moeders"

Bepaalde hormoonpreparaten worden gemaakt door de betrokken hormonen te winnen uit de urine van respectievelijk zwangere vrouwen ("moeders-voor-moeders").
Ook worden hormoonpreparaten gemaakt uit urine van vrouwen die ouder zijn dan ca 50 jaar en waarbij de ovaria zijn verschrompeld.

- Om welke hormonen gaat het in elk van deze gevallen?
- Verklaar dat juist de genoemde vrouwen geschikt zijn voor het winnen van deze hormonen.
- Noem situaties waarin deze hormoonpreparaten gebruikt worden.

Progesteron.

Van 100 vrouwen wordt het progesteron-gehalte van het bloed bepaald.
60 vrouwen blijken een relatief hoog progesteron-gehalte te bezitten: groep I.
40 vrouwen blijken een relatief laag progesteron-gehalte te bezitten: groep II.

Van welke van beide groepen is met zekerheid iets te zeggen over het al dan niet zwanger zijn?

1/4 Vaccin tegen zwangerschap.

Australische onderzoekers zijn begonnen met het uittesten van een anti-zwangerschapsvaccin bij vrouwen. Het vaccin is gemaakt uit het humane chorion gonadotropine hormoon (HCG) dat menselijke embryo's gedurende een bepaalde periode na hun ontstaan produceren. HCG werkt in op het gele lichaam in het ovarium. Het ingespoten “HCG-vaccin” zorgt ervoor dat er antistoffen worden gemaakt.
Intussen is de discussie al op gang of het hier een preventieve actie dan wel een abortus betreft.

bewerkt naar: Natuur en Techniek nr. 6 (1986)

Welk effect heeft de vaccinatie op de hormoonproductie van het gele lichaam?

2/4 Vaccin tegen zwangerschap.

Waarom wordt deze behandeling in de discussie als een abortus betiteld?

3/4 Vaccin tegen zwangerschap.

Het vaccin moet in de bloedbaan worden ingespoten. Als het vaccin in tabletvorm via de mond wordt toegediend, mislukt de vaccinatie.

Waardoor mislukt de vaccinatie bij de toediening van het vaccin via de mond?

1/4 Hormonen en menstruatiecyclus.
Zie figuur A 1219 van de bijlage.

De afbeelding hiernaast laat de hormoonconcentraties zien van een vrouw tijdens haar menstruatiecyclus.

In welke van de onderstaande mogelijkheden staan de hormonen 1 t/m 4 in de juiste volgorde?

2/4 Hormonen en menstruatiecyclus.
Zie figuur A 1219 van de bijlage.

Welk van de volgende uitspraken is niet juist?