Oefentoets Biologie: Voortplanting - plant_algemeen | HAVO 1/HAVO 2/HAVO 3

Windbestuiving en geslachtelijke voortplanting.

I. Bloemen met windbestuiving hebben vaak grote, zware en kleverige stuifmeelkorrels.
II. Bij zaadplanten komt alleen geslachtelijke voortplanting voor.

Ontwikkeling en groei van Echte kamille.
Zie figuur B 7141 van de bijlage.

Echte kamille is een eenjarige plant.
Enkele processen bij de groei en ontwikkeling van eenjarige planten zijn:

1. bestuiving,
2. bevruchting,
3. bloei,
4, kieming,
5. zaadvorming.

In welke volgorde treden deze processen op gedurende het leven van Echte kamille?

De levenscyclus van Oost-Indische kers.
Zie figuur B 3457 van de bijlage.

In de afbeelding is de levenscyclus van Oost-Indische kers weergegeven.

Is een Oost-Indische kers een éénjarige, een tweejarige of een overblijvende plant?

Ontkieming van een zaad van een bonenplant.
Zie figuur B 775 van de bijlage.

In de tekeningen zijn vier stadia van de ontkieming van een zaad van een bonenplant weergegeven.
De zaadlobben in de stadia 1, 2 en 3 bevatten zetmeel.
De bladeren in de stadia 3 en 4 bevatten bladgroen.

Heeft het zaad water nodig voor de ontkieming?
En zuurstof?

afbeelding

1/7 De kikkererwt.
Zie figuur A 1021 van de bijlage.

De kikkererwtenplant wordt in het Midden-Oosten al meer dan 8000 jaar geteeld.
De bloemen zijn wit of paars. Uit een bloem groeit een vrucht, de zogenaamde peul, die twee of drie eetbare kikkererwten bevat.

In een peul van de plant bevinden zich erwten.

Uit welk deel van een bloem is een peul gegroeid?

2/7 De kikkererwt.

Worden de bloemen van de kikkererwtenplant bestoven door de wind of worden ze bestoven door insecten? Noem twee kenmerken van de bloem waaruit dit afgeleid kan worden. Gebruik daarbij bovenstaande informatie.

3/7 De kikkererwt.

Uit een bepaalde bloem ontwikkelt zich een peul met drie kikkererwten.

Hoeveel stuifmeelkorrels zijn er ten minste in de bloem terechtgekomen om deze peul te kunnen vormen?

Tenminste [invulveld]

4/7 De kikkererwt.

De bloemen van de kikkererwtenplant zijn wit of paars. Het gen voor de paarse kleur is dominant.
Een kweker heeft de beschikking over drie kikkererwtenplanten:

- plant 1: met witte bloemen
- plant 2: homozygoot, met paarse bloemen
- plant 3: met paarse bloemen en onbekend genotype.

Om te bepalen of plant 3 homozygoot of heterozygoot is, wil hij deze plant kruisen met één van de andere twee planten. Uit de fenotypen van een groot aantal nakomelingen wil hij dan een conclusie trekken over het genotype van plant 3.

Is het genotype van plant 3 te bepalen door zo'n kruising?

5/7 De kikkererwt.

Kikkererwten bevatten in vergelijking met andere gewassen veel van de stof tryptofaan. Dit is een belangrijk bestanddeel van bepaalde eiwitten.
Onderzoekers denken dat mensen heel vroeger kikkererwten zijn gaan telen, omdat ze erg voedzaam waren. De boeren hebben vroeger waarschijnlijk voor het kruisen van de planten die zij gingen verbouwen, juist de planten met de meest voedzame erwten uitgekozen. Daardoor is het huidige ras met veel tryptofaan ontstaan.

Hoe wordt het genoemd als alleen planten met bepaalde eigenschappen worden uitgekozen om mee te kruisen?

7/7 De kikkererwt.

Men vermoedt dat de stof tryptofaan helpt om in slaap te vallen. (zie vraag 5/7)
Om dit na te gaan, wordt een onderzoek gedaan met een grote groep mensen die moeite hebben om in slaap te vallen.

Schrijf een werkplan op voor zo'n onderzoek.

1/3 Lelietje-van-dalen.
Zie figuur A 944 van de bijlage.

Het lelietje-van-dalen komt onder andere voor in bossen.
De plant bloeit in mei en juni met witte bloemen. De bloemen verspreiden een geur.
De bladeren zijn leerachtig.

In de afbeelding is een deel van een bloem van het lelietje-van-dalen aangegeven met de letter P.

Wat is de naam van dit deel van de bloem?

2/3 Lelietje-van-dalen.

Hoe worden de bloemen van het lelietje-van-dalen bestoven?

3/3 Lelietje-van-dalen.
Zie figuur B 4786 van de bijlage.

In de afbeelding is een schematische tekening van een cel te zien van een lelietje-van-dalen.

Wat is de naam van deel P?