Oefentoets Biologie: Voeding - conserveren | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4

Houdbaarheid van voedingsmiddelen.
Zie figuur B 2291 van de bijlage.

Iemand heeft de voedingsmiddelen gekocht zoals afgebeeld in de figuur.

Welk voedingsmiddel is of welke voedingsmiddelen zijn in gesloten verpakking tenminste twee maanden houdbaar bij kamertemperatuur?

Steriliseren en pasteuriseren van melk.

Het steriliseren van melk wordt vergeleken met het pasteuriseren van melk.

Welk voordeel heeft het steriliseren van melk?
En welk nadeel?

afbeelding

Steriliseren en pasteuriseren van melk.

Het pasteuriseren van melk wordt vergeleken met het steriliseren van melk.

Welk voordeel heeft pasteuriseren van melk ten opzichte van het steriliseren van melk?
En welk nadeel heeft pasteuriseren van melk ten opzichte van het steriliseren van melk?

afbeelding

Pot jam.
Zie figuur B 3497 van de bijlage.

In de afbeelding is een pot jam weergegeven.

Hoe komt het dat deze jam niet snel bederft?

Pot augurken.
Zie figuur B 3482 van de bijlage.

In de afbeelding is een pot augurken weergegeven.

Hoe komt het dat deze augurken niet snel bederven?

Beweringen.

I. Bij vacuüm verpakken sterven bacteriën door gebrek aan vocht.
II. Bij het roken van paling en vlees wordt bederf voorkomen door de hoge temperatuur.

Samonella-bacteriën.

Vóór de opening van een groot sportfestijn is een maaltijd klaargemaakt voor de deelnemers.
Het voedsel voor de maaltijd is besmet geraakt met Salmonella-bacteriën. Dit leidde tot voedselbederf.

Met welke manier van voedselbehandeling kan de groei van Salmonella-bacteriën niet geremd worden.

Doorstralen van voedsel.

Wat wordt met doorstralen van voeding bedoeld?
Met welk doel wordt het toegepast?

afbeelding

Conserveren.

Het artikel hieronder komt uit een tijdschrift van een groot kruideniersbedrijf. In het artikel wordt een aantal methoden van conserveren genoemd. Uit het artikel blijkt dat één methode berust op het gebruikmaken van natuurlijke conserveermiddelen.

In blik of pot.
In vroegere tijden waren mensen veel afhankelijker van de oogstperioden dan nu.
In de zomer was er van alles ruim voldoende en in de winter was er weinig.
Vandaar dat men op allerlei manieren probeerde producten langer houdbaar te maken, zodat er ook in de winter voldoende te eten zou zijn.
Groenten en vruchten werden geweckt: wecken is een vorm van steriliseren.
Vis en vlees werden gezouten en ingelegd. En later kwam daar invriezen bij.
Deze oude conserveermethoden zijn nog steeds de basis voor de eigentijdse snelklaarmaaltijden.
Blikken en potten waren de eerste voorbeelden van gemaksvoeding.
In blikken en potten zijn er soepen, groenten, vleesproducten maar ook complete eenpansmaaltijden verkrijgbaar.

Welke methode is dat?

1/2 Voedsel bewaren.

Veel voedingsmiddelen worden een tijd bewaard voor ze worden opgegeten.
Om bederf tegen te gaan wordt voedsel bewerkt.
Zo kan het worden bevroren, gedroogd of ingeblikt.
Als voedsel niet zou worden bewerkt, zouden we bijvoorbeeld maar een paar weken per jaar doperwten kunnen eten.

Worden alle bacteriën en hun sporen in een voedingsmiddel door diepvriezen gedood?
En door drogen?

2/2 Voedsel bewaren.

Veel voedingsmiddelen worden een tijd bewaard voor ze worden opgegeten.
Om bederf tegen te gaan wordt voedsel bewerkt.
Zo kan het worden bevroren, gedroogd of ingeblikt.
Als voedsel niet zou worden bewerkt, zouden we bijvoorbeeld maar een paar weken per jaar doperwten kunnen eten.

Noem twee verschillende manieren van voedselconservering die niet in de tekst staan.

1/2 Boterhammen.

In de kantine van een school worden boterhammen verkocht. De boterhammen worden per twee stuks verpakt in een plastic bakje. In deze verpakking begint het brood na enkele dagen te beschimmelen. De eigenaar van de kantine bedenkt een manier om de boterhammen langer goed te houden. Hij onderzoekt eerst of die manier werkt.

Vijftig boterhammen worden op de oude manier verpakt in plastic bakjes.
Vijftig andere boterhammen worden ook zo verpakt, maar de lucht in de bakjes wordt vervangen door een gasmengsel van koolstofdioxide en stikstof.
Deze boterhammen zijn na zeven dagen nog onbeschimmeld. De boterhammen in de bakjes met gewone lucht zijn na zeven dagen beschimmeld.

Wat zijn in het beschreven onderzoek de resultaten?

2/2 Boterhammen.

In de kantine van een school worden boterhammen verkocht. De boterhammen worden per twee stuks verpakt in een plastic bakje. In deze verpakking begint het brood na enkele dagen te beschimmelen. De eigenaar van de kantine bedenkt een manier om de boterhammen langer goed te houden. Hij onderzoekt eerst of die manier werkt.

Vijftig boterhammen worden op de oude manier verpakt in plastic bakjes.
Vijftig andere boterhammen worden ook zo verpakt, maar de lucht in de bakjes wordt vervangen door een gasmengsel van koolstofdioxide en stikstof.
Deze boterhammen zijn na zeven dagen nog onbeschimmeld. De boterhammen in de bakjes met gewone lucht zijn na zeven dagen beschimmeld.

Schrijf de conclusie uit het onderzoek op.

1/2 Conserveren van melk.

Melk kan zuur worden door inwerking van bacteriën.
Om het zuur worden tegen te gaan, wordt de melk door verhitting gepasteuriseerd of gesteriliseerd.
Hieronder volgen vier uitspraken over de invloed van pasteuriseren en steriliseren:

1. Door pasteuriseren wordt sterke vermeerdering van bacteriën een paar dagen tegengegaan.
2. Door steriliseren wordt alleen sterke vermeerdering van bacteriën een paar dagen geremd.
3. Door pasteuriseren worden alle bacteriën gedood.
4. Door steriliseren worden alle bacteriën gedood.

Welke van deze uitspraken zijn juist?

2/2 Conserveren van melk.

De twee methoden om melk te conserveren worden vergeleken op de houdbaarheid van melk.

Bij welke methode is de houdbaarheid het langst of is er geen verschil in houdbaarheid?

1/2 Conservering.

Twee conserveringsmethoden zijn: invriezen en steriliseren.

Bij welke van deze methoden wordt alleen de groei van de organismen die het bederf veroorzaken, geremd, zonder al deze organismen te doden?

2/2 Conservering.

Welke twee groepen organismen veroorzaken bederf van voedsel?

1/2 Pizza.
Zie figuur A 20 van de bijlage.

Twee leerlingen bekijken de informatie op een verpakking van een diepvries-vispizza die zij in een winkel hebben gekocht. De informatie is weergegeven in de afbeelding.

De beide leerlingen doen een uitspraak over het bewaren van de pizza:

1. Wanneer je de pizza bewaart in een diepvriezer, gaan alle bacteriën dood.
2. Bij het bewaren van de pizza in een diepvriezer wordt de vermeerdering van bacteriën meer geremd dan bij het bewaren in een koelkast.

Welke bewering is juist?

1/3 Haringkaken.

Haringkaken is een manier om haring langer houdbaar te maken.
Bij het haringkaken wordt een aantal organen uit de vis verwijderd: de kieuwen, het hart, een deel van de darmen, de lever en de galblaas.
Daarna wordt de haring gezouten.

Door haringkaken worden de bacteriën niet gedood.

Door welke manier van conserveren worden wel alle bacteriën gedood?

2/3 Haringkaken.
Zie figuur B 3142 van de bijlage.

In de afbeelding is een haring met enkele organen weergegeven.

Hoe heet orgaan P?

De/het [invulveld].

3/3 Haringkaken.

De alvleesklier wordt bij het haringkaken niet verwijderd.
Stoffen uit de alvleesklier breken onder andere eiwitten af, waardoor de vis malser wordt.
De alvleesklier maakt enzymen en hormonen.

Breken enzymen uit de alvleesklier eiwitten af?
En breken hormonen uit de alvleesklier eiwitten af?

1/4 Doorstraling van voedsel.

EIS: BOETE NA DOORSTRALEN VAN VOEDSEL.
Bedrijf uit Ede mocht producten niet bewerken.

ARNHEM - De procureur-generaal bij het gerechtshof in Arnhem heeft gisteren 3.000 gulden boete geëist tegen het bedrijf Gammaster uit Ede. De firma wordt ervan verdacht in 1992 voedsel te hebben doorstraald, terwijl dat met die producten juist niet mocht.

Met het doorstralen wordt de kans op besmetting door micro-organismen verkleind. De directeur van het bedrijf, dat wekelijks bijna duizend pallets met producten doorstraalt, hekelde het willekeurige overheidsbeleid. "Wij moeten wel bananen doorstralen, maar geen mosselen, terwijl die veel meer risico's voor de volksgezondheid opleveren."

Gammaster, een van de eerste voedseldoorstralende bedrijven ter wereld, was in hoger beroep gegaan tegen het vonnis van de economische politierechter. Die veroordeelde het bedrijf eind 1993 tot 6000 gulden boete. Getuige-deskundige R. Top, beleidsmedewerker van het ministerie van Volksgezondheid, verklaarde tegenover het hof dat er in Europees verband geen richtlijnen zijn op dit gebied. Elk land heeft zijn eigen regels. "In landen als Duitsland, Luxemburg en Zweden is doorstraald voedsel verboden.In Frankrijk, Nederland en België laat men de meeste doorstraalde producten toe. "Volgens Top ligt de zaak van doorstraald voedsel heel gevoelig. Europese consumentenorganisaties zouden al hebben gezegd dat zij geen doorstraald voedsel wensen.

Bij de controle van de Keuringsdienst van Waren medio 1992 zou een keurmeester ook hebben ontdekt dat de naam op de verpakking van de producten niet overeenkwam met de inhoud. Volgens de directeur treft hem geen blaam, omdat hij niet gerechtigd is de verpakking open te maken. De fout lag bij de leveranciers. Maar de procureur vond dat het bedrijf zelf alle maatregelen had moeten nemen om te voorkomen dat men in strijd met de wet handelt. Tijdens een eerdere behandeling in december had de procureur 6000 gulden boete geëist voor zes doorstraalde voedselproducten. Omdat drie producten inmiddels op de goedgekeurde lijst staan, halveerde hij de eis.
(Brabants Dagblad, 28 maart 1995.)

In het artikel wordt gesproken over voedingsmiddelen die wel en voedingsmiddelen die niet doorstraald mogen worden.
Geef twee voorbeelden van voedingsmiddelen die wel doorstraald mogen worden (niet uit de tekst).




-

2/4 Doorstraling van voedsel.

Geef een viertal voordelen van het doorstralen van voedsel.

3/4 Doorstraling van voedsel.

Geef ook een nadeel.

4/4 Doorstraling van voedsel.

Welke instantie is belast met de controle op de naleving van voedingswetgeving?

1/2 Conserveren.

Drie geconserveerde producten zijn:

- een pak gedroogde bruine bonen
- een pak gepasteuriseerde melk
- een pak gesteriliseerde melk.

Jos bewaart deze drie producten bij kamertemperatuur. Hij laat de verpakkingen dicht.

In welk product zullen na drie dagen bacteriën waarschijnlijk in aantal toenemen?

2/2 Conserveren.

Noem twee andere manieren van conserveren dan drogen, pasteuriseren en steriliseren.