Oefentoets Biologie: Voeding - ziektes | VWO 1/VWO 2/VWO 3

De voeding van een kind.

In onderstaande tabel staat hoeveel een kind van 8 jaar gemiddeld per dag van bepaalde voedingsstoffen nodig heeft.
Ook is vermeld hoeveel Els, een kind van 8 jaar, gedurende lange tijd gemiddeld per dag van deze stoffen opneemt.
afbeelding

Els gaat na enige tijd over vermoeidheid klagen. De dokter stelt vast dat ze bloedarmoede heeft.

Wat zou, op grond van de tabel, de oorzaak kunnen zijn?

-

Eenzijdige voeding.

Wat is het risico van te eenzijdige voeding?

1/3 Reizigersdiarree.

Veel mensen die reizen in warme gebieden denken dat een verandering van voeding en leefgedrag de oorzaak is van reizigersdiarree. Meestal zijn echter bacteriën of virussen in voedsel en water de boosdoeners. Als deze bacteriën of virussen in het lichaam komen, kunnen klachten ontstaan als: waterige ontlasting, buikkrampen, misselijkheid, braken, gebrek aan eetlust en koorts.

Noem twee manieren waarop een reiziger in warme gebieden ervoor kan zorgen, dat hij niet besmet wordt met bacteriën of virussen die diarree veroorzaken.

2/3 Reizigersdiarree.

Reizigersdiarree geneest over het algemeen vanzelf. Alleen in ernstige gevallen kan behandeling met geneesmiddelen, zoals antibiotica, soms helpen.

Kunnen bacteriën bestreden worden met antibiotica?
En kunnen virussen bestreden worden met antibiotica?

3/3 Reizigersdiarree.

Lang niet alle bacteriesoorten zijn ziekteverwekkend. In het verteringskanaal leven zelfs vele nuttige bacteriesoorten. Deze bacteriën breken stoffen af uit onverteerde voedselresten.

In welk deel van het verteringskanaal leven vooral veel van zulke nuttige bacteriën?

1/2 Jicht.
Zie figuur B 3847 van de bijlage.

Jicht is een pijnlijke ziekte. Het wordt veroorzaakt door kristallen van urinezuur.
Deze kristallen zetten zich af op het kraakbeen van de gewrichten.
Jicht komt veel voor in de grote teen.

Welk soort gewricht is het teengewricht?

2/2 Jicht.

Een patiënt die jicht heeft, moet veel drinken.
De kristallen kunnen dan oplossen en worden uitgescheiden.

Via welke organen verlaat het urinezuur het lichaam?

1/4 Voedselvergiftiging.

Per jaar hebben ongeveer 700.000 mensen last van voedselvergiftiging. Ze hebben dan koorts en diarree en moeten braken. Voedselvergiftiging komt door het eten van bedorven voedsel. Door de hogere temperatuur bederft voedsel in de zomer sneller dan in de winter.

Leg uit dat voedsel bij een hogere temperatuur sneller bederft.

2/4 Voedselvergiftiging.

Iemand die veel moet braken, kan bepaalde medicijnen slikken. Zo wordt het braken minder.
In de afbeelding is een deel van een bijsluiter weergegeven.

afbeelding

Hoeveel Motilium-tabletten mag een volwassene maximaal op één dag slikken?

[invulveld] tabletten

-

3/4 Voedselvergiftiging.

Je kunt sommige voedingsmiddelen beschermen tegen bederf door te koelen, te pasteuriseren of te steriliseren.

Op welke manier is een voedingsmiddel ongeopend het langst beschermd tegen bederf?

4/4 Voedselvergiftiging.

Noem twee andere manieren van conserveren dan koelen, pasteuriseren en steriliseren.

Overgevoeligheid voor gluten.
Zie figuur B 4556 van de bijlage.

In een folder staat: Gluten is een eiwit dat voorkomt in bepaalde granen.
Sommige mensen zijn overgevoelig voor dit eiwit.
Als zij gluten eten, wordt het slijmvlies van hun dunne darm beschadigd.
Daardoor worden te weinig voedingsstoffen door het lichaam opgenomen.
Een goede manier om overgevoeligheid voor gluten te voorkomen, is het volgen van een glutenvrij dieet.
Dankzij dit dieet herstelt het dunne darmslijmvlies zich.
Het dieet moet wel levenslang gevolgd worden, want anders komen de klachten terug.

In de afbeelding is een gedeelte van het verteringsstelsel weergegeven.

Welke letter geeft het deel aan dat bij overgevoeligheid voor gluten wordt aangetast?

1/3 Gluten.
Zie figuur A 943 van de bijlage.

Gluten zijn eiwitten die voorkomen in granen zoals tarwe, haver, gerst en rogge.
Als mensen overgevoelig zijn voor gluten krijgen ze een bepaalde darmziekte.

In de afbeelding zie je een afbeelding van de Schijf van Vijf.

Tot welke groep behoren voedingsmiddelen waarin gluten voorkomen?

2/3 Gluten.

Mensen met deze darmziekte nemen minder vitamines op.

Krijgen ze dan een gebrek aan beschermende stoffen, bouwstoffen of reservestoffen?

3/3 Gluten.
Zie figuur B 4778 van de bijlage.

Door deze darmziekte wordt de dunne darm aangetast.

Welke letter geeft de dunne darm aan?