Oefentoets Biologie: Voeding | VMBO theoretische leerweg, 3/VMBO theoretische leerweg, 4 | variant 9

2/2 Alcohol en verkeer.

Iemand heeft zo veel bier gedronken, dat hij dronken is.
Deze persoon rijdt toch weg met de auto.
Hij beseft niet dat zijn waarnemingsvermogen, zijn reactievermogen en het vermogen om zijn spieren te coördineren, zijn verminderd.
Als de auto tegen een paaltje tot stilstand komt, blijkt de bestuurder zelf met de schrik vrij te komen.
Twee uur na het ongeluk kan hij nog steeds niet goed op zijn benen blijven staan.
Hij praat nog steeds moeizaam en lallend.

In de tekst staat dat het vermogen om zijn spieren te coördineren door de alcohol is verminderd. Op een andere plaats in de tekst staat gedrag van de persoon beschreven waaruit dit blijkt.

Citeer de twee zinnen waaruit met name dit effect van de alcohol blijkt.

1/2 Alcohol en verkeer.

De heer K. heeft te veel bier gedronken.
Lallend en met onvaste gebaren loopt hij naar zijn auto en stapt in.
Het duurt zeker drie minuten voordat hij het sleuteltje in het contactslot krijgt.
Dan scheurt hij weg. Zijn rit, zigzaggend over de weg, duurt niet lang.
Na zes minuten staat hij stil tegen een dikke betonnen paal.
Wonder boven wonder kruipt de heer K. ongedeerd uit het wrak van zijn auto, nog altijd lallend.

Blijkt uit de tekst dat alcohol invloed heeft op de grote hersenen?
En op de kleine hersenen?

2/2 Alcohol en verkeer.

De heer K. heeft te veel bier gedronken.
Lallend en met onvaste gebaren loopt hij naar zijn auto en stapt in.
Het duurt zeker drie minuten voordat hij het sleuteltje in het contactslot krijgt.
Dan scheurt hij weg. Zijn rit, zigzaggend over de weg, duurt niet lang.
Na zes minuten staat hij stil tegen een dikke betonnen paal.
Wonder boven wonder kruipt de heer K. ongedeerd uit het wrak van zijn auto, nog altijd lallend.

In de tekst staan verschillende gedragingen die er op wijzen dat het vermogen om zijn spieren te coördineren door de alcohol is verminderd.

Geef minstens vier voorbeelden waaruit met name dit effect van de alcohol blijkt.

1/4 Alcohol in het lichaam.
Zie figuur B 2084 van de bijlage.

In een folder van de Nationale Commissie tegen het alcoholisme stonden de volgende gegevens. Niek drinkt een glas wijn. Van de alcohol die uit de wijn wordt opgenomen, verdwijnt 2% weer onveranderd uit zijn lichaam. De rest wordt in zijn lichaam afgebroken.

In welk orgaan wordt de alcohol vooral afgebroken? In de/het [invulveld].

2/4 Alcohol in het lichaam.

Alcohol is voor het lichaam een brandstof.
Bij de verbranding van alcohol ontstaan dezelfde stoffen als bij de verbranding van koolhydraten.

Welke twee stoffen ontstaan bij de verbranding van de alcohol in het lichaam?

3/4 Alcohol in het lichaam.
Zie figuur B 2084 van de bijlage.

Gijs, Joost en Niek (zie de afbeelding) drinken elk twee glazen rode wijn.
De alcohol uit de wijn wordt door de maag- en darmwand in het lichaam opgenomen.

Is als gevolg van het wijn drinken het alcoholgehalte in het lichaam van de drie mannen hetzelfde?
Zo nee, bij wie is het alcoholgehalte in het lichaam het hoogst?

4/4 Alcohol in het lichaam.

Als alcohol kan worden gebruikt voor de verbranding, verbruikt het lichaam minder glucose.

Wordt de glucose die niet is gebruikt voor de verbranding uitgescheiden door de lever?
En door de nieren?

1/3 Alcohol en borrelnootjes voor de maaltijd.

Welke van onderstaande beweringen is of welke zijn juist?

I. Het enige effect van alcohol op het zenuwstelsel is het activeren van de grote hersenen.
II. Door de alcohol uit drie of meer glazen neemt je reactiesnelheid tijdens het sturen af.

2/3 Alcohol en borrelnootjes voor de maaltijd.
Zie figuur B 1543 en figuur C 103 van de bijlage.

Sommige mensen drinken niet alleen voor een maaltijd. Zij eten ook borrelnootjes. In de afbeelding is onder andere de samenstelling van borrelnootjes weergegeven.
Het eten van borrelnootjes bevordert de eetlust niet. Borrelnootjes kunnen ook een deel van de maaltijd vervangen, bijvoorbeeld de patates frites.

In de figuur C 103 is een gedeelte van een voedingsmiddelentabel weergegeven.

Hoeveel gram patates frites leveren evenveel energie als 50 gram borrelnootjes? Licht je antwoord toe.

3/3 Alcohol en borrelnootjes voor de maaltijd.
Zie figuur B 1544 van de bijlage.

De borrelnootjes worden verteerd onder invloed van verteringsenzymen.
In de afbeelding is een aantal organen genummerd.

Welke van de genummerde organen produceren deze verteringsenzymen zelf?

Alcohol in het bloed.

Iemand is bewusteloos geraakt nadat hij veel bier in korte tijd heeft gedronken.
Hij wordt naar de eerste hulp van een ziekenhuis gebracht.
Daar wordt zijn maag meteen leeggepompt.

Gaan er tijdens de bewusteloosheid impulsen naar de ademhalingsspieren?
Verandert het alcoholgehalte in zijn bloed gedurende de eerste drie uren in het ziekenhuis?

afbeelding

1/14 Aardappels.
Zie bijlage C 380.

De bloemen van de aardappelplant worden bestoven door insecten.

Noem twee eigenschappen uit informatie 1 in bijlage C 380 waaruit dat afgeleid kan worden.

2/14 Aardappels.
Zie informatie 1 in bijlage.

De groene bessen van een aardappelplant hebben zich uit de stamper ontwikkeld.

Uit welk deel van de stamper groeit zo'n bes?

3/14 Aardappels.
Zie informatie 1 t/m 4 in de bijlagen.

In de informatie worden verschillende factoren genoemd die invloed hebben op de groei van aardappels.
Geef je antwoord door ja of nee te zetten achter de twee vragen hieronder.

Heeft volgens de informatie het genotype van de aardappelplant invloed op de groei? [invulveld]

En hebben biotische factoren volgens de informatie invloed? [invulveld]

4/14 Aardappels.
Zie informatie 1 t/m 4 in de bijlagen.

Over het vermeerderen van aardappelplanten worden twee uitspraken gedaan.

Geef bij elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.

Voor het verkrijgen van aardappelrassen met nieuwe eigenschappen wordt ongeslachtelijke voortplanting toegepast. [invulveld]

Voor het verkrijgen van veel aardappelen van één bepaalde kloon wordt geslachtelijke voortplanting toegepast. [invulveld]

5/14 Aardappels.
Zie figuur A 958 ovan de bijlage.
afbeelding

Maak op de uitwerkbijlage met de gegevens hierboven een staafdiagram van het gebruik van de aardappels die in Nederland geteeld worden.

6/14 Aardappels.
Zie informatie 5 in de bijlage.

Een deel van de hoeveelheid aardappels die in Nederland worden geoogst, wordt opgegeten door mensen.

Uit hoeveel miljoen ton aardappels bestaat dit deel volgens de gegevens van informatie 5?

Uit [invulveld] miljoen ton.

7/14 Aardappels.

Onderstaande tabel geeft de samenstelling en verbrandingswaarde per 100 g weer van rauwe, gekookte en gebakken aardappels.
afbeelding

Leg met behulp van de info hierboven uit, waardoor gebakken aardappels meer kJ aan energie leveren dan een gelijke hoeveelheid gekookte aardappels.

8/14 Aardappels.
Zie informatie 6 in de bijlage.

Aardappels zijn een belangrijke bron van vitamine C.

Hoeveel mg is de ADH aan vitamine C volgens de gegevens in informatie 6? [invulveld] mg

9/14 Aardappels.
Zie informatie 7 in de bijlage.

In informatie 7 staat, dat vaten in de aardappelplant verstopt raken als gevolg van de verwelkingsziekte.

Welke vaten raken dan verstopt?